49 lat "Stairway to Heaven" Led Zeppelin. Historia jednej z najpopularniejszych rockowych ballad

08.11.2020 17:43
49 lat "Stairway to Heaven" Led Zeppelin. Historia jednej z najpopularniejszych rockowych ballad Fot. shutterstock.com

8 listopada 1971 roku został wydany utwór "Stairway to Heaven". Ballada to najpopularniejszy utwór w dorobku Led Zeppelin i jedna z najbardziej kultowych ballad rockowych w historii gatunku.

Największy hit brytyjczyków z Led Zeppelin, czyli ballada "Stairway to Heaven" ukazała się dopiero na czwartym albumie kapeli wydanym w 1971 roku. Płyty nie zatytułowano, jednak nieoficjalnie nazywa się ją po prostu "IV". Wówczas nikt nie spodziewał się, że kompozycja stanie się aż tak wielkim przebojem i ważnym punktem w historii muzyki rockowej, przyniesie zespołowi ogromny rozgłos, ale też nieco kłopotów. Od chwili wydania nietracącej na popularności piosenki mija dziś 49 lat.

"Stairway to Heaven" Led Zeppelin ma już 49 lat

Trzeci album Led Zeppelin przyjął się znacznie gorzej niż jego poprzednicy. Oczywiście nadal mowa tutaj o milionowej sprzedaży, jednak to dla kapeli o poziomie, jaki wówczas reprezentował już zespół Led Zeppelin, spory spadek. Winą za ten stan rzeczy obarczono ryzykowną zmianę kierunku muzycznego, która pod względem komercyjnym się nie opłaciła. Menedżer grupy, Peter Grant zdecydował wówczas, że zespół powinien przestać na jakiś czas koncertować i skupić się na tworzeniu kolejnego materiału, który zapewni mu odbicie od "porażki" Trójki.

Przeczytaj także

Chociaż Led Zeppelin straciło wówczas sporo pieniędzy na rezygnowaniu z grania za ogromne stawki - nie to było najważniejsze. Muzycy musieli stworzyć album, który spodoba się słuchaczom, jak ich pierwsze dokonania lub nawet bardziej. Od tego zależała ich cała przyszłość. Jak widać komponowanie pod presją, w przypadku Led Zeppelin, okazało się skuteczne. Muzykom udało się wydać, nie tylko album uważany za ich największe dokonanie w karierze, ale też taki, który do dziś zalicza się do najlepszych płyt w historii muzyki rockowej.

"Stairway to Heaven". Kulisy powstawania

Płyta nieoficjalnie zwana "IV" zaczęła powstawać w Island's Basing Street Studios, gdzie muzycy w grudniu 1970 roku nagrali demo. Następnie przenieśli się do Headley Garage, gdzie zimą warunki nie były najlepsze. To właśnie tam Jimmy Page po raz pierwszy zaprezentował kolegom utwór, nad którym pracował już od roku. Był to "Stairway to Heaven", który wówczas zyskał roboczą nazwę "ten długi". Chociaż to największy przebój w dyskografii Led Zeppelin, Jimmy Page oraz John Paul Jones (w drugiej wersji historii miejsce basisty zajmuje Robert Plant) rozpracowali go w jedną noc. Następnego dnia grupa zaczęła ogrywać utwór w pełnym składzie.

Z kolei Robert Plant jest autorem całości tekstu o tajemniczej kobiecie, która chciała kupić autostradę do nieba. Jak przytacza słowa autora Mick Wall w biografii "Kiedy giganci chodzili po ziemi":

Tekst jest cynicznym spojrzeniem na kobietę, która dostaje wszystko to, czego zapragnie, nie dając nic w zamian.

Co ciekawe, kulminacyjny moment utworu - solówka Jimmy'ego Page'a była całkowitą improwizacją. Muzykowi nie udało się nagrać jej w Headley Garage na swoim charakterystycznym Les Paulu. Zrobił to dopiero po powrocie do studia na Basing Street i wykorzystał w tym celu prezent od Jeffa Becka - starego Telecastera.

Autostrada do sukcesu

Chociaż muzycy byli bardzo zadowoleni z kompozycji i przewidywali, że spodoba się ona ich fanom, "Stairway To Heaven" nie została wydana na singlu. Wydawcy rwali sobie wówczas włosy z głów - niesłusznie. Dzięki swojemu uporowi, zespołowi udało się podnieść wyniki sprzedaży albumu. Ludzie chętnie kupowali "Led Zeppelin IV" nawet wyłącznie ze względu na tę jedną piosenkę.

Utwór przyniósł zespołowi spektakularny sukces. Jedynie w amerykańskich radiach "Stairway to Heaven" wyemitowano aż 5 milionów razy. Kompozycja trafiła na szczyt brytyjskiego zestawienia Capital Radio Top 500, a w 1983 roku, ponad 10 lat po premierze, czytelnicy magazynu "Kerrang!" uznali piosenkę za najlepszy utwór wszech czasów. Do dziś kompozycja jest także tą, której najczęściej uczą się początkujący gitarzyści. Palcowany wstęp stał się tak popularny, że niektóre sklepy muzyczne zakazały grania go w swoich progach. 

Kłopoty w niebie. "Stairway to Heaven" plagiatem?

Słowa podobne do tych, które znamy z przeboju Led Zeppelin usłyszymy również w kompozycji grupy Procol Harum z 1968 roku. W utworze "Skip Softly My Moonbeams" pojawia się wers napisany przez Keitha Reida: "The stairs to heaven lead straight down to hell". Z kolei kompozycja pod tytułem "Stairway to Heaven" powstała już ponad 10 lat przed przebojem Led Zeppelin. Utwór nagrał Neil Sedaka, który odniósł spory sukces w Ameryce, jednak to nie z jego utworem wkrótce skojarzono kultową balladę.

Przeczytaj także

Po premierze "Stairway to Heaven" pojawiły się głosy, że kompozycja brzmi zdumiewająco podobnie do utworu "Taurus" pochodzącego z debiutanckiej płyty grupy Spirit wydanej w 1968 roku. W latach 70. sprawa ucichła, jednak muzycy z formacji Spirit nie odpuścili i skierowali temat na drogę sądową. 

W 2014 roku zespół Led Zeppelin został pozwany o naruszenie praw autorskich. Dwa lata później grupa wygrała sprawę, jednak doszło do apelacji. W marcu 2020 sąd podtrzymał wyrok, według którego muzycy nie złamali prawa. Nastąpiło jednak kolejne odwołanie, tym razem Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych odmówił ponownego zagłębiania się w sprawę. Spór został ostatecznie zakończony na korzyść ekipy Page'a i Planta. 

"Stairway to Heaven". Tekst i tłumaczenie:

There's a lady who's sure all that glitters is gold
And she's buying a stairway to heaven.
When she gets there she knows, if the stores are all closed
With a word she can get what she came for.

Ooh, ooh, and she's buying a stairway to heaven.

There's a sign on the wall but she wants to be sure
'Cause you know sometimes words have two meanings.
In a tree by the brook, there's a songbird who sings,
Sometimes all of our thoughts are misgiven.

Ooh, it makes me wonder 
Ooh, it makes me wonder 

There's a feeling I get when I look to the west,
And my spirit is crying for leaving.
In my thoughts I have seen rings of smoke through the trees,
And the voices of those who stand looking.

Ooh, it makes me wonder,
Ooh, really makes me wonder.

And it's whispered that soon if we all call the tune
Then the piper will lead us to reason.
And a new day will dawn for those who stand long
And the forests will echo with laughter.

Ooh...

If there's a bustle in your hedgerow, don't be alarmed now,
It's just a spring clean for the May queen.
Yes, there are two paths you can go by, but in the long run
There's still time to change the road you're on.

And it makes me wonder.
Ooh...

Your head is humming and it won't go, in case you don't know,
The piper's calling you to join him,
Dear lady, can you hear the wind blow, and did you know
Your stairway lies on the whispering wind.
And as we wind on down the road
Our shadows taller than our souls.
There walks a lady we all know
Who shines white light and wants to show
How everything still turns to gold.
And if you listen very hard
The tune will come to you at last.
When all are one and one is all
To be a rock and not to roll.

And she's buying a stairway to heaven...

Tłumaczenie Pawła Bilińskiego:

Pewna pani dobrze wie, złotem jest co błyszczy się
I kupuje sobie schody do nieba
A gdy dotrze tam i pech, na zamknięty trafi sklep
Powie słowo i dostanie co trzeba
I kupuje sobie schody do nieba
Choć na ścianie napis jest, ona chce pewność mieć
Wiele słów przecież ma dwa znaczenia
Nad potokiem wśród drzew niesie się ptaka śpiew
Czasem lęk nasze myśli wypełnia

To mnie zastanawia

To uczucie chwyta mnie, gdy na zachód spojrzę się
I mój duch bardzo pragnie stąd odejść
W myślach mam obraz ten: kręgi dymu pośród drzew
I głosy tych, co patrzyli w tę stronę

I to mnie zastanawia 

Słychać szepty że wnet, jeśli złączy nas pieśń
Wtedy grajek sens nam przyniesie
I nastanie nowy brzask dla tych co czekali nań
A po lesie śmiech zabrzmi echem

Gdy ujrzysz rejwach pośród krzewów, to nic takiego
Sprzątanie dla królowej maja trwa
Tak, możesz iść jedną z dwóch ścieżek, ale się nie śpiesz
Na wybór drogi wciąż masz czas

I to mnie zastanawia

Dźwięk w twojej głowie wciąż rozbrzmiewa, a jeśli nie wiesz
To grajek woła, żebyś poszedł z nim
Czy słyszy pani wiatru szept, to już tak jest
Schody się wznoszą właśnie w wietrze tym
I gdy nas kręta droga wiedzie
Wyższe od dusz są nasze cienie
Znajoma pani też tam jest
I biało świecąc dowieść chce
Że wszystko w złoto zmienia się
Lecz gdy się wsłuchasz z całych sił
Melodia już nie umknie ci
I w jedno złączy nas by być
Skałą której nie ruszy nic

A ona wciąż kupuje schody do nieba...

Źródła: wikipedia.org/wiki/Stairway_to_Heaven, tekstowo.pl, "Led Zeppelin. Kiedy giganci chodzili po Ziemi" - Mick Wall, "Led Zeppelin: Historie największych utworów" - Chris Welch", kultura.gazeta.pl

Przeczytaj także
Joanna Chojnacka
Joanna Chojnacka Redaktor antyradia
Polub Antyradio na Facebooku
CZYTAJ TAKŻE
Logo 18plus

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.