Pogoda
06.05.2020 13:59

Czy powinniśmy bać się morderczych szerszeni? Czy azjatyckie owady zagrażają Polsce?

Szerszenie azjatyckie przedostały się do USA. Czy jest szansa, że inwazja ogromnych, niebezpiecznych owadów dotrze również do Polski? Czy są rzeczywiście tak groźne, jak się wszystkim wydaje?

Szerszeń azjatycki
foto: LAWRENCE LAWRY/Science Photo Library/East News

W 2019 roku po raz pierwszy zaobserwowano w Stanach Zjednoczonych okazy szerszenia azjatyckiego - największego przedstawiciela rodziny osowatych. W 2020 roku naukowcy potwierdzili, że na terenie kraju znaleziono kolejne owady, których jad jest śmiertelnie niebezpieczny dla ludzi. Czy USA czeka prawdziwa inwazja? Czy mordercze szerszenie zagrażają innym krajom, w tym Polsce?

Mordercze szerszenie - czy powinniśmy się ich bać?

Według doniesień New York Times, Departament Rolnictwa Stanu Washington potwierdził, że w Stanach Zjednoczonych ponownie odnotowano znalezienie przedstawicieli szerszenia azjatyckiego. Na razie były to na szczęście pojedyncze owady.

szerszeń zabójca
szerszeń zabójca
Przeczytaj także Nadchodzi nowy kataklizm! Zbliża się inwazja morderczych szerszeni

Szerszenie zimują, wpadając w hibernację i budzą się ponownie do życia w okolicach kwietnia. Amerykańscy naukowcy byli jednak przygotowani i zastawili pułapki na groźne insekty z Azji. Owady zauważone w 2019 roku znaleziono nie tylko w USA, ale również w Kanadzie. We wrześniu dokonano odkrycia całego gniazda, które natychmiast zniszczono, by zapobiec dalszemu rozmnażaniu się szerszeni azjatyckich. Czy jednak obawa naukowców jest słuszna?

Wisła wysycha
Wisła wysycha
Przeczytaj także Poziom wody w Wiśle zatrważająco niski. Rzeka wysycha w zawrotnym tempie

Floyd Shockley - entomolog z Smithsonian National Museum of Natural History w rozmowie z Theresą Machemer z smithsonianmag.com, uspokoił wszystkich zaniepokojonych pojawieniem się morderczych szerszeni poza Azją.

"

Nie powinniśmy się tym martwić. Więcej ludzi rocznie w USA umiera od użądleń pszczół niż od użądleń szerszeni w skali świata. Od 60 do 80 osób [w USA] traci życie od reakcji [alergicznych] z powodu użądleń pszczoły miodnej, tylko 40 osób rocznie ginie w Azji na skutek reakcji alergicznych po użądleniu przez [szerszenie azjatyckie], głównie w Japonii. "

Nie zmienia to jednak faktu, że użądlenie szerszenia azjatyckiego jest o wiele bardziej bolesne, niż użądlenie innych owadów. Ból porównywany jest do ukłucia rozżarzonym gwoździem. Wszystko dzięki długiemu na ponad pół centymetra żądłu, w które wyposażone są te drapieżne owady. Shockley podkreśla jednak, że szerszenie i inni przedstawiciele pszczół i os atakują tylko, kiedy są prowokowane. Kiedy więc zbliża się owad potrafiący żądlić, należy unikać gwałtownych ruchów i pozwolić mu odlecieć. 

Czy aplikacje odstraszające komary naprawdę działają?
Czy aplikacje odstraszające komary naprawdę działają?
Przeczytaj także Czy aplikacje odstraszające komary naprawdę działają?

Co prawa kilka lat temu w Chinach doszło do wzmożonej liczby śmierci na skutek użądleń szerszeni azjatyckich, ale stało się to w okresie, kiedy znacznie wzrosła temperatura, powodująca zwiększenie liczby owadów. Ofiarami padały zazwyczaj osoby z wiejskich terenów, które zapuszczały się głęboko do lasów, gdzie znajdowały się siedliska szerszeni. Poza tym lokalne władze informowały mieszkańców, że pomoc medyczna jest potrzebna w przypadku więcej niż 10 użądleń (oczywiście tyczy się to osób, które nie są uczulone na jad szerszeni - przyp. red.). Wizyta w szpitalu powinna odbyć się, jeśli użądleń było ponad 30. 

Bee Simulator
Bee Simulator
Przeczytaj także Symulator pszczoły - ratowanie świata kwiatek za kwiatkiem [PIERWSZE WRAŻENIA]

Chociaż w teorii jad szerszenia azjatyckiego jest śmiertelnie niebezpieczny dla człowieka, owady nie są zainteresowane ludźmi. O wiele bardziej powinny się ich obawiać pszczoły miodne, które padają częstą ofiarą tych drapieżników. Szerszenie azjatyckie są od pszczół o wiele większe (do 5 centymetrów długości). Ponadto pszczele żądła nie są w stanie przebić ich pancerzy. Szerszenie atakują ule, odrywają głowy pszczołom i przejmują ich siedliska. Zwłokami dawnych lokatorów żywią się ich larwy.

mrówki kanibale
mrówki kanibale
Przeczytaj także Sensacyjne odkrycie w Polsce. Kanibalistyczne mrówki w bunkrze atomowym

Zalesiony, deszczowy stan Waszyngton jest bardzo podobny do naturalnych siedlisk gatunku z Azji. Z tego powodu szerszenie azjatyckie upodobały sobie północną część USA i południe Kanady. Shockley uważa jednak, że mimo to, szerszenie azjatyckie, które pojawiły się w USA, nie stanowią dużego zagrożenia dla lokalnego ekosystemu.

"

Czy istnieje możliwość, że kilku pszczelarzy straci kilka rojów? Tak. Nie mogę wykluczyć tej możliwości. Ale czy dojdzie do globalnych skutków? Nie. Ważne, by skupiać się na faktach, a fakty nie przemawiają za tym, że pojawienie się szerszenia azjatyckiego doprowadzi do zniszczenia amerykańskiego przemysłu miodnego. "

Bezbronna wobec szerszenia azjatyckiego jest jedynie europejska odmiana pszczoły miodnej. Okazuje się, że azjatyckim pszczołom dzięki ewolucji udało się wytworzyć interesujący system obronny. Zanim rój szerszeni uderzy na ul, wysyła zwiadowcę, który oznacza cel ataku specjalnym feromonem. Jeśli wewnątrz pasieki znajdują się przedstawiciele japońskich pszczół miodnych, szerszeń nie ma z nimi szans. Pszczoły czekają, aż drapieżnik wejdzie do ula, a następnie rzucają się na niego zbite w kulę. Wibrująca masa pszczół wytwarza tak dużo ciepła i dwutlenku węgla, że atakowany szerszeń dosłownie gotuje się i dusi, a następnie pada trupem.

mrówka na źdźble trawy
mrówka na źdźble trawy
Przeczytaj także Żołnierze mrówek i termitów na „zimnej wojnie”. Niesamowite nagranie „strefy zdemilitaryzowanej” [WIDEO]

Mordercze szerszenie w Polsce?

Powyższe fakty dotyczą jednak Stanów Zjednoczonych. Co z Europą? Po raz pierwszy przedstawiciela szerszenia azjatyckiego na terenie Starego Kontynentu zarejestrowano w roku 2005 w południowo-zachodniej Francji, gdzie prawdopodobnie dotarł z Chin wraz z transportem. W kolejnych latach pojedyncze osobniki zauważono między innymi w środkowej Hiszpanii, Portugalii, Belgii, Włoch, Holandii, Wielkiej Brytanii i Niemiec południowo-zachodnich. W roku 2019 szerszenia azjatyckiego złapano w Hamburgu. To najdalej wysunięty na północ zakątek Europy, do którego dotarł ten gatunek. 

Ziemia się przegrzewa
Ziemia się przegrzewa
Przeczytaj także Ziemia się przegrzewa. Czy w 2020 czeka nas globalna katastrofa?

Do tej pory nie zauważono "morderczych szerszeni" w Polsce, co jednak nie wyklucza, że sytuacja nie zmieni się w kolejnych latach. Owady próbują osiedlać się również w chłodniejszej części kontynentu, ale nie wiadomo, czy w takich warunkach są w stanie stworzyć stabilną populację. Zmieniający się w Polsce klimat może zachęcić szerszenia azjatyckie do zamieszkania również w naszym kraju. Na razie jednak nie ma powodu do obaw.

Czy boisz się szerszeni azjatyckich?

McDonald's dla pszczół
McDonald's dla pszczół
Przeczytaj także Otworzono najmniejszy McDonald's na świecie tylko dla pszczół

Zobacz też: Pornhub ratuje pszczoły. Wprowadził nową kategorię filmów

Tagi: Newsy