Pogoda
30.05.2020 10:10

Jerzy Pilch i jego najważniejsze dzieła. Jakie książki zawdzięczamy pisarzowi?

Jerzy Pilch nie żyje. Pisarz pozostawił po sobie długą listę ważnych dzieł, które będą cytowane jeszcze przez lata. Oto najważniejsze z nich.

Jerzy Pilch
foto: STEFAN MASZEWSKI/REPORTER

29 maja 2020 roku zmarł zasłużony polski pisarz Jerzy Pilch. Twórca był też publicystą, felietonistą, dramaturgiem i scenarzystą filmowym. Jego dzieła otryzmywały najważniejsze nagrody literackie w polsce, a dwie książki doczekały sie ekranizacji. Pisarz odszedł w swoim domu w Kielcach w wieku 68 lat.

Jerzy Pilch nie żyje

Zasłużonego twórcę pożegnało wiele znamienitych nazwisk. Żal wobec tej nieopisanej straty dla polskiej literatury wyrazili politycy tacy jak Robert Biedroń czy Donald Tusk. Oprócz tego hołd zmarłemu oddała też drużyna Cracovii oraz inni polscy literaci między innymi Jakub Żulczyk oraz Łukasz Orbitowski. 

Jerzy Pilch: Najważniejsze książki zmarłego pisarza

Jerzy Pilch debiutował jako krytyk literacki na łamach czasopisma "Student". W latach 80. tworzył niezależne pismo "NaGłos", a później pracował też dla "Tygodnika Powszechnego". Jest autorem wielu felietonów opublikowanych na łamach "Hustlera", "Przekroju", "Polityki" oraz "Dziennika". W 2004 roku Pilch otrzymał Nagrodę im. ks. Leopolda Jana Szersznika za całokształt twórczości. Bibliografia dzieł pisarza jest bardzo długa i ogromnie bogata, oto najważniejsze dzieła pochodzące spod jego pióra.

Jerzy Pilch - Pod Mocnym Aniołem

Za powieść "Pod Mocnym Aniołem" Jerzy Pilch otrzymał w 2001 roku prestiżową Nagrodę Literacką Nike. Książka pozostaje jego najpopularniejszym dziełem w karierze, a nawet została zekranizowana przez Wojtka Smarzowskiego. W filmie główną rolę alkoholika Jurusia zagrał Robert Więckiewicz. 

Jerzy Pilch - Spis Cudzołożnic

Druga powieść Pilcha, która pojawiła się na dużym ekranie to "Spis cudzołożnic". Film wyreżyserował w 1994 roku Jerzy Stuhr, który wcielił się także w rolę głównego bohatera książki. Fabuła dotyczy polonisty Gustawa, który dostaje zadanie oprowadzenia po Krakowie szwedzkiego humanisty. Jednak ten zamiast oglądać zabytki, woli zabawić się z nieznanymi kobietami. W związku z tym Gustaw spełnia zachcianki gościa i kontaktuje się z dziewczynami sprzed lat, z którymi kiedyś się spotykał. Okazuje się, że jego dawne sympatie bardzo się zmieniły.

Jerzy Pilch - Wyznania twórcy pokątnej literatury erotycznej

Ważną pozycją wśród dzieł Jerzego Pilcha jest też jego książkowy debiut "Wyznania twórcy pokątnej literatury erotycznej". Już pierwsza pozycja literata spotkała się z entuzjazmem i otrzymała Nagrodę im. Kościelskich w 1989 roku, chociaż dla wielu odbiorców jest ona dopiero rozgrzewką przed najważniejszymi i najbardziej wartościowymi dziełami autora. Książka to zbiór opowiadań przepełnionych charakterystycznym dla Pilcha językiem, oryginalnymi postaciami, humorem oraz wątkami osadzonymi w realiach PRLu.

Wiedźmin 3
Wiedźmin 3
Przeczytaj także Wiedźmin sprzedał się już w 50 mln egzemplarzy. Rekordowe przychody CD Projekt

Jerzy Pilch - Bezpowrotnie utracona leworęczność

Za powieść "Bezpowrotnie utracona leworęczność" Jerzy Pilch otrzymał w 1998 roku Paszport "Polityki". Jak pisze o książce Jerzy Jarzębski:

"

Którą ręka napisał Pilch Bezpowrotnie utraconą leworęczność? Pewnie "prawą" - z niej jest cała pisarska technika, biegłość wyrobionego stylu, "race humoru" itp., czyli, mówiąc ogólnie, cechy, którymi książka wdzięczy się do czytelnika. Do ręki lewej należy to wszystko, co psuje grę, zatrzymuje akcję, obnaża chwyty. Lewa ręka nie pisze sama, ona jedynie prawą powstrzymuje, robi jej kleksy na papierze, sprawia, że spoza tej miłej gry z czytelnikiem, którą uprawia każdy, kto zapełnia dolną połówkę ostatniej strony gazety, przeziera jakaś niepokojąca pustka, niemoc, nostalgia, ssąca potrzeba mniej doraźnych ładów i sensów, wreszcie - pytanie o władze "ja". "

Jerzy Pilch - Miasto utrapienia

"Miasto utrapienia" to powieść Jerzego Pilcha wydana w 2004 roku, a rok później nominowana do Nagrody Literackiej Nike. Opowiada ona o Patryku Wojewodzie, studencie prawa, który posiada umiejętność słyszenia wystukiwanych w bankomantach PIN-ów. Jak pisze o dziele Przemysław Czapliński z Gazety Wyborczej:

"

Co mówi ta najobszerniejsza, ale i najmniej treściwa z książek Pilcha? Chyba to, że dziś istnieją dwa światy - małomiasteczkowy, w którym wszystko jest realne, lecz nic się nie zmienia, oraz wielkomiejski, w którym wszystko się zmienia, lecz nic nie jest realne. Żyć w pierwszym - śmiesznie, a w drugim - strasznie. A kogo ta diagnoza nie zadowoli, będzie musiał poszukać innych opowieści. "

Top 10: Najlepsze ekranizacje książek Stephena Kinga z okazji 70. urodzin autora
Top 10: Najlepsze ekranizacje książek Stephena Kinga z okazji 70. urodzin autora
Przeczytaj także Top 10: Najlepsze ekranizacje książek Stephena Kinga z okazji 70. urodzin autora

Jerzy Pilch - Narty Ojca Świętego

"Narty Ojca Świętego" to dzieło powstałe w 2004 roku. Jest to sztuka napisana przez Pilcha dla Teatru Narodowego, którą zrealizował Piotr Cieplak. Autor we wstępie do wydanej książki o swoim dramacie pisał słowami:

"

Nie mówię, że dotykam tematu papieskiego z jakiegoś obywatelsko-artystycznego obowiązku, choć nieobecność tego tematu w dzisiejszej sztuce, zwłaszcza sztuce wysokiej, jest zdumiewająca. Nie mam najmniejszej iluzji, że lukę te zapełniam, co więcej, nie chcę jej zapełniać. Nie pytam o papieża. Pytam o ludzi. Nie zadaję pytania: co się dzieje z papieżem? Zadaję pytanie: Co się dzieje z ludźmi? Co się dzieje z ludźmi, gdy w poważny, mniej poważny, albo nawet w śmiertelnie poważny sposób zaczynają o papieżu, o obecności papieża w ich życiu, myśleć? "

Jerzy Pilch - Tysiąc spokojnych miast

Za "Tysiąc spokojnych miast" Jerzy Pilch otrzymał wyróżnienie Krakowskiej Książki Miesiąca. Dzieło zostało wydane w 1997 roku, a krytycy przyjęli pozycję bardzo entuzjastycznie. To powieść pełna literackich odniesień, ironii, melancholii, a przede wszystkim groteski, w której dzieciństwo zderza się z siermiężną rzeczywistością, a liryczne opowieści z wątkiem sensacyjnym. Jak czytamy w opisie książki na stronie wydawnictwa:

"

Jest upalne lato 1963 roku, tajemnicze letniczki morfinistki taszczą w głąb lasów babilońską kołdrę, Jerzyk podąża śladem swojej pierwszej miłości, wiecznie pijany pan Trąba snuje domysły o jasności jako atrybucie Szatana, Arcymajster Swaczyna okazuje się „najbogatszym człowiekiem świata”. W tym czasie naczelnik poczty oraz pan Trąba w towarzystwie Jerzyka planują zamach na I sekretarza Władysława Gomułkę za pomocą chińskiej kuszy, w końcu zamachowcy docierają do stolicy i stają przed oknem I sekretarza… "

Książki
Książki
Przeczytaj także "Time" opublikował listę najważniejszych książek roku 2019. W zestawieniu znalazła się polska pozycja