J.R.R. Tolkien oskarżony o rasizm we "Władcy Pierścieni" przez to jak pokazał… orków

Natalia Hluzow
28.11.2018 13:58
orkowie władca pierścieni|undefined Fot. kadr z filmu "Władca Pierścieni"

Amerykański pisarz science-fiction zaatakował J.R.R. Tolkiena, twierdząc, że twórca "Władcy Pierścieni" zawarł w swojej książce rasistowski przekaz.

Pamiętacie memy wyśmiewające rzekomy rasizm we "Władcy Pierścieni"? Amerykański twórca powieści science-fiction i fantasy, Andy Duncan, wziął je całkiem na serio. I choć brzmi to równie absurdalnie jak określanie Pikachu mianem esesmana, zdaniem Duncana Tolkien zawarł w swoim najważniejszym dziele przekaz nawołujący do nienawiści wobec obcych.

Orkowie jak uchodźcy i imigranci? Tak twierdzi Andy Duncan

W świecie stworzonym przez Tolkiena orkowie to żywiące się ludzkim mięsem kreatury stworzone przez Władcę Ciemności, by w jego imieniu siać spustoszenie w Śródziemiu. W czasie trwania Wojny o Pierścień orkowie byli podporządkowani Sauronowi, któremu służyli w podobnym celu – by podbić lub zabić wszystkie wolne ludy Śródziemia. 

Duncan uważa, że sposób, w jaki orkowie zostali sportretowani we "Władcy Pierścieni", jest krzywdzący i że są to po prostu postacie nierozumiane przez otoczenie, jak dzisiejsi imigranci i uchodźcy. W podcaście „Geek’s Guide to the Galaxy” magazynu Wired powiedział:

Mogę sobie łatwo wyobrazić, że wielu z tych ludzi, którzy wykonywali polecenia Władcy Ciemności, robiło to, by przeżyć. Wiele tych kreatur, które wyrosły pod okiem Saurona, nie miało innego wyboru. Ja dostrzegam w tym bardzo skomplikowaną kwestię polityczną. 

Dodał też, że cała trylogia Tolkiena jest przesiąknięta dyskryminacją wobec niektórych ras:

Trudno przeoczyć powtarzające się u Tolkiena mniemanie, że niektóre rasy są po prostu gorsze od innych. Że niektórzy ludzie są gorsi od innych. I według mnie, jeśli na dłuższą metę za bardzo się do tego przywiążesz, to będzie mieć tragiczne konsekwencje zarówno dla ciebie, jak i dla społeczeństwa.

Rozmowa dotyczyła niedawno wydanego opowiadania Duncana pt. "Senator Bilbo", w którym autor połączył postać Bilbo Bagginsa z rasistowskim senatorem USA Theodorem G. Bilbo, tworząc swojego bohatera. Bilbo z jego historyjki jest rasistą, ksenofobem i boi się wszelkich zmian. Sam autor przedstawia go w następujący sposób:

Senator Bilbo to parodia, w której rasistowski demagog drepczący po świecie niziołków desperacko próbuje powstrzymać wszelkie zmiany, które pojawiły się po zakończeniu Władcy Pierścieni.

Jak Tolkien odnosił się do rasizmu?

Insynuując, że J.R.R. Tolkien zawarł rasistowski przekaz we „Władcy Pierścieni”, Andy Duncan ignoruje oczywiście zarówno kontekst historyczny, jak i fakt, że Tolkien otwarcie krytykował rasizm. Kiedy w czasach nazistowskich Niemiec berlińskie wydawnictwo poprosiło go, by udowodnił swoje aryjskie pochodzenie, Tolkien wystosował dwie odpowiedzi do wydawnictwa – pierwsza kompletnie ignorowała prośbę, natomiast w drugiej napisał:

Dziękuję za list. Przykro mi, ale nie wiem, co rozumiecie przez słowo „aryjskie”. Nie jestem z pochodzenia Aryjczykiem: to jest Indo-Irańczykiem; o ile mi wiadomo, żaden z moich przodków nie mówił po hindusku, persku czy romsku ani w żadnym z podobnych dialektów. Ale jeśli dobrze rozumiem, że pytasz o to, czy jestem pochodzenia żydowskiego, mogę jedynie odpowiedzieć, że żałuję, ale nie mam wśród przodków żadnego przedstawiciela tego uzdolnionego narodu.

Duncan zapomniał także o fakcie, że pozostali mieszkańcy Śródziemia walczą z orkami nie ze względu na ich odmienność, lecz dlatego, że są przerażającą siłą wytworzoną przez Władcę Ciemności tylko i wyłącznie po to, by nieść śmierć i zniszczenie. Jeśli zaś chodzi o pozostałe rasy zamieszkujące Śródziemie (elfowie, krasnoludowie, ludzie), trylogia dowodzi, że mimo dzielących ich różnic, a nawet wieloletnich waśni, potrafią dojść do porozumienia, a nawet nawiązać bardzo bliskie przyjaźnie.

Podsumowując wnioski płynące z wypowiedzi Andy’ego Duncana, trudno stwierdzić, wobec kogo jego słowa są bardziej obraźliwe. Czy wobec samego Tolkiena, który brzydził się rasizmem i jawnie krytykował nazistowską politykę Niemiec, czy też wobec imigrantów i uchodźców, których Duncan przyrównał do stworzonych przez ucieleśnienie zła kreatur, zaprogramowanych, by niszczyć i zabijać wszystko, co piękne i dobre.

Natalia Hluzow Redaktor antyradia
CZYTAJ TAKŻE
Logo 18plus

Ta strona zawiera treści przeznaczone tylko dla dorosłych jeżeli nie masz ukończonych 18 lat, nie powinieneś jej oglądać.