Zagłosuj na polską nazwę dla gwiazdy i planety. Geralt i Ciri trafi na nieboskłon?
Obserwuj w Google
Międzynarodowa Unia Astronomiczna i Polskie Towarzystwo Astronomiczne zapraszają do głosowania na polską nazwę, jaką otrzyma planeta BD+14 4559 b i jej gwiazda. Wybierać można spośród siedmiu najlepszych propozycji spośród 2 800 zgłoszeń.
Swoją nazwę może nadać jednej gwieździe i orbitującej wokół niej planecie każdy kraj na Ziemi. To część celebracji stulecia Międzynarodowej Unii Astronomicznej.
Polacy zadecydują o tym, jakie miano nosić będą obiekty z układu układ BD+14 4559. Odległą o 160 lat świetlnych obiega jedna potwierdzona jak do tej pory egzoplaneta.
Odkrycie ma polskie korzenie:
Planetę odkrył zespół astronomów z Centrum Astronomii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, pod kierunkiem prof. Andrzeja Niedzielskiego, w ramach toruńsko-pensylwańskiego programu poszukiwania planet pozasłonecznych. Pozostali odkrywcy to Grzegorz Nowak, Monika Adamów i Aleksander Wolszczan.
Planeta, znana obecnie pod nazwą BD+14 4559 b, rozmiarami jest zbliżona do Jowisza. Przy 1,23 jego masy ma promień wynoszący 1,04 planety z naszego układu słonecznego.
Okrążą swoją gwiazdę na orbicie o promieniu 0,77 jednostki astronomicznej. To miara odległości, w której za 1 przyjęto średnią odległość Ziemi od Słońca. Dzięki temu istnieje szansa, że panują na niej warunki umożliwiające powstanie życia.
Prof. Andrzej Niedzielski, szef zespołu który dokonał odkrycia, tak opisuje czekająca na nadanie polskiej nazwy planetę.
Jest to tak zwany gazowy olbrzym, podobny rozmiarami do naszego Jowisza, lecz nieco bardziej masywny. Planety tego typu zbudowane są głównie z wodoru oraz helu i nie posiadają powierzchni podobnej do ziemskiej. Ich zewnętrzne gazowe obszary kryją wewnętrzne, gęstsze partie, gdzie wodór i hel występują w fazie ciekłej i stałej. Cięższe pierwiastki ukryte są głęboko w ich jądrach. Interesującą właściwością tego układu planetarnego jest fakt, że planeta, mimo wydłużonej orbity, krąży w obszarze nazywanym ekosferą, czyli na jej powierzchni, a raczej w jej zewnętrznych obszarach, może występować woda w stanie płynnym.
Polskie Towarzystwo Astronomiczne zbierało od internautów propozycje na nazwy dla polskiej planety. Spośród 2 800 par, które zgłoszono, wybrano siedem najlepszych zdaniem naukowców. Można na nie zagłosować do końca października 2019 roku.
Konkurs na nazwę na polskiej gwiazdy i egzoplanety. Wygra Geralt i Ciri?
Głosowanie odbywa się na stronie www.iau100.pl/planety/wybierz. Wybierać można spośród 7 propozycji, wśród których znajduje się także Geralt i Ciri.
Pełna lista nazw, które może otrzymać gwiazda BD+14 4559 i planeta BD+14 4559 b składa się z następujących propozycji:
- Geralt i Ciri – postacie z cyklu wiedźmińskiego Andrzeja Sapkowskiego. Literatura ta jest obecna w polskiej kulturze już od około 30 lat, przeniknęła m.in. do gier komputerowych, a także do filmów.
- Jantar i Wolin – te nazwy mają związek z polskim wybrzeżem Bałtyku. Jantar jest dawnym określeniem bursztynu, z kolei Wolin to polska wyspa na wybrzeżu Morza Bałtyckiego.
- Piast i Lech – Postacie z legend o początkach państwa polskiego. Piast to postać od której, według legendy, wywodzi się pierwsza polska dynastia rządząca krajem (sam Piast nie był władcą). Lech z kolei znany jest z legendy o trzech braciach: Lechu, Czechu i Rusie, którzy założyli sąsiadujące kraje.
- Polon i Rad – są to nazwy pierwiastków chemicznych, które odkryła Maria Skłodowska-Curie, polska fizyczka i chemiczka, dwukrotna laureatka Nagrody Nobla.
- Solaris i Pirx – tytuł powieści oraz postać z książek Stanisława Lema, polskiego pisarza science-fiction, którego twórczość znana jest na całym świecie.
- Swarog i Weles – Swarog (inna wersja: Swaróg) był bóstwem słowiańskim, bogiem nieba, ognia i kowalstwa. Jednym z jego synów był Weles, podziemny bóg magii, przysiąg, sztuki, rzemiosła kupców i bogactwa.
- Twardowski i Boruta – Pan Twardowski to postać polskiego szlachcica z baśni i legend. W niektórych wersjach opowieści ostatecznie znalazł się na Księżycu. Fabuła historii Twardowskiego związana jest z podpisaniem przez niego cyrografu z diabłem, stąd drugą nazwą w parze jest imię polskiego diabła z zamku w Łęczycy.
Najpopularniejsza w głosowaniu nazwa zostanie przekazana przez Komitet Konkursowy do Międzynarodowej Unii Astronomicznej, dwie kolejne pozycje w rankingu będą pełnić rolę nazw rezerwowych. IAU ogłosi oficjalne wyniki w grudniu 2019 roku.
Zobacz także: 10 niezwykłych zdjęć wykonanych na Marsie
