To rzadkie imię nosi tylko 31 kobiet w Polsce. Jest związane z ważną postacią
Obserwuj w Google
Imiona Nawoja i Nawojka spotyka się niezwykle rzadko. Skąd pochodzą? Dowiedz się, co mają wspólnego z kobiecą do walki o dostęp do edukacji w Polsce.
- Imię Nawoja nosi tylko 31 kobiet w całej Polsce. Popularniejszą Nawojką posługuje się "aż" 105 Polek.
- Nawojka to legendarna postać, która miała być pierwszą studentką w historii naszego kraju.
- Na jej cześć rodzice nazwali jedną z naszych wybitnych literatek - noblistkę Olgę Tokarczuk, która ma na drugie imię Nawoja.
Nawoja i Nawojka - mało kto zna kobiety o tym imieniu
Imię Nawoja należy do rzadkości w Polsce – według danych z bazy PESEL nosi je zaledwie 31 kobiet. O wiele popularniejsza, ale wciąż rzadko występująca jest zdrobniała forma tego imienia - Nawojka. Tylko 105 Polek otrzymało to imię. Skąd się wzięły obie formy i jakie mają znaczenie?
To staropolskie imię żeńskie o głębokiej historii i znaczeniu, związane z legendarną postacią Nawojki, uznawanej za pierwszą studentkę w Polsce. Imię Nawoja jest żeńską formą staropolskiego imienia męskiego Nawoj. W przeszłości było ono używane jako odpowiednik imienia Natalia. Istnieje wiele wersji mających na celu wyjaśnienie etymologii tego imienia. Według "Słownika etymologiczno-motywacyjnego staropolskich nazw osobowych", człon "na" posiada liczne znaczenia, między innymi nazywające kogoś, ze względu na kogo dzieje się jakaś akcja.
Istnieją też wyjaśnienia sugerujące, że imiona Nawoja i Nawojka mą o wiele bardziej militarny charakter. Nawoj składa się z dwóch członów: "na" oraz "woj". Człon "na" pełnił funkcję wzmacniającą, natomiast "woj" oznacza "wojownika" lub "wojnę". W związku z tym, imię Nawoj można interpretować jako "ten, który dąży do walki" lub "wojownik". Najstarszy zachowany zapisek wspominające imię Nawoja pochodzi z 1411 roku.
Współczesną nosicielką imienia Nawoja jest wybitna polska pisarka, laureatka Nagrody Nobla, Olga Tokarczuk, której pełne imię brzmi Olga Nawoja Tokarczuk. Podczas uroczystości nadania jej tytułu doktora honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego w 2021 roku, pisarka nawiązała do swojego drugiego imienia, podkreślając jego symboliczne znaczenie. Stwierdziła, że rodzice nadali jej to imię jako zachętę do odważnego realizowania swoich pragnień. Przypomniała wtedy postać Nawojki, pierwszej kobiety studiującej na Uniwersytecie Jagiellońskim, która, aby móc się uczyć, musiała udawać mężczyznę.
Quiz: Wiesz, co znaczą te słowa? Przeciętny Polak ich nie zna
Nawojka - legendarna pierwsza polska studentka
Nawojka to legendarna postać z XV wieku, uznawana za pierwszą kobietę, która podjęła studia na Akademii Krakowskiej (obecnie Uniwersytet Jagielloński). Aby zrealizować swoje pragnienie zdobycia wykształcenia w czasach, gdy kobiety nie miały dostępu do edukacji uniwersyteckiej, Nawojka przebrała się za mężczyznę i pod przybranym imieniem Jakub lub Andrzej rozpoczęła naukę.
Istnieje kilka wersji dotyczących pochodzenia Nawojki. Według jednej z nich była córką nauczyciela szkoły parafialnej w Gnieźnie, gdzie zdobyła podstawowe wykształcenie. Inna wersja sugeruje, że pochodziła z Dobrzynia nad Wisłą i jako sierota odziedziczyła majątek, który pozwolił jej na podjęcie nauki.
Nawojka rozpoczęła studia na Akademii Krakowskiej, ukrywając swoją tożsamość przez około dwa lata. Była pilną studentką, jednak jej prawdziwa płeć została odkryta w niejasnych okolicznościach. Niektóre źródła podają, że została zdemaskowana przez innego studenta z Gniezna, inne sugerują, że prawda wyszła na jaw podczas jej choroby, gdy lekarz odkrył jej sekret.
Brytyjczycy wybrali 5 najlepszych polskich książek wszech czasów
- 5 Zobacz zdjęcia
Po ujawnieniu jej tożsamości, Nawojka stanęła przed sądem biskupim. Ze względu na jej doskonałe wyniki w nauce oraz brak dowodów na niemoralne zachowanie, uniknęła surowych kar. Zdecydowała się wstąpić do klasztoru, gdzie kontynuowała działalność edukacyjną, ucząc nowicjuszki, a z czasem została przełożoną zakonu.
Historia Nawojki stała się symbolem determinacji w dążeniu do wiedzy i przełamywania barier społecznych. Jej imieniem nazwano pierwsze żeńskie akademiki Uniwersytetu Jagiellońskiego, otwarte w 1936 roku, oraz jedną z ulic w Krakowie. Choć nie ma jednoznacznych dowodów potwierdzających istnienie Nawojki, jej legenda inspiruje kolejne pokolenia kobiet do walki o równouprawnienie w dostępie do edukacji.
Źródło: Antyradio/dane.gov.pl/Wikipedia.org/ksiazka.net.pl/parenting.pl
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!
