` To pierwszy polski film po wojnie. Debiut zaliczyła tu największa z polskich legend - Antyradio

To pierwszy polski film po wojnie. Debiut zaliczyła tu największa z polskich legend

AKTUALIZACJA 07.04.2026 07.04.2026 16:16
AKTUALIZACJA 07.04.2026 07.04.2026 16:16

Poznaj historię filmu "Zakazane piosenki" - pierwszego powojennego dzieła polskiej kinematografii. Dowiedz się, jak wyglądał kinowy debiut Danuty Szaflarskiej. 

Zakazane piosenki - kadr z filmu
Fot. Przedsiębiorstwo Państwowe Film Polski w Łodzi/materiały prasowe
  • "Zakazane piosenki" to pierwszy film po II wojnie światowej.
  • Debiutowała w nim Danuta Szaflarska, dla której była to pierwsza rola na dużym ekranie.
  • Film ma do dziś ogromne znaczenie, ukazujące jak sztuka podnosi morale obywateli okupowanego kraju.

Pierwszy powojenny polski film 

Film "Zakazane piosenki" z 1946 roku, wyreżyserowany przez Leonarda Buczkowskiego, przeszedł do historii jako pierwszy pełnometrażowy polski film fabularny nakręcony po II wojnie światowej. Scenariusz napisał Ludwik Starski, zdjęcia wykonał Adolf Forbert, a montażem zajęła się Róża Pstrokońska. Muzyczną oprawę stworzył Roman Palester.

Akcja rozgrywa się w okupowanej Warszawie między wrześniem 1939 a wyzwoleniem miasta w 1945 roku. Głównym bohaterem jest muzyk Roman Tokarski (w tej roli Jerzy Duszyński), który wraz z siostrą Haliną (graną przez debiutującą Danutę Szaflarską) zakłada uliczną orkiestrę, działa w konspiracji, przewozi broń i śpiewa utwory będące formą oporu.

Film ukazuje różne wątki społeczne: lękliwych sąsiadów, ukrywanego Żyda, volksdojczkę, konfidentów niemieckich – wszystko splecione melodiami takich piosenek jak "Warszawianka" czy "Siekiera, motyka". "Zakazane piosenki" uwypuklają rolę kultury ludności okupowanej jako formy oporu i zachowania tożsamości narodowej.

W rolach głównych wystąpili:
    •    Jerzy Duszyński – Roman Tokarski
    •    Danuta Szaflarska – Halina Tokarska
    •    Jan Świderski – Ryszard, narzeczony Haliny
    •    Janina Ordężanka – matka rodzeństwa Tokarskich
    •    Jan Kurnakowicz, Stanisław Łapiński, Zofia Jamry, Konstanty Pągowski, Hanna/Alina Bielicka i inni – jako postaci drugoplanowe.

"Zakazane piosenki" stały się manifestem artystycznym Polski zrujnowanej, traumatycznej, wymagającej ugruntowania tożsamości narodowej i odbudowy kultury. Cieszą się popularnością do dziś, kiedy są uznawane za kultowy film polskiej kinematografii. 

Quiz: Quiz z polskiego kina. Nie ma szans, że zdobędziesz 100%

1/16 Kto wyreżyserował film "Człowiek z marmuru"?

"Zakazane piosenki" - początek kariery Danuty Szaflarskiej

W "Zakazanych piosenkach" Danuta Szaflarska wcieliła się w postać Haliny - siostry Romana. Bohaterka przeżywa dramat  - jej ukochany Ryszard ginie. Rola w filmie była jej debiutem na dużym ekranie. Szaflarska nie była jednak amatorką. Artystka grała w teatrze również w teatrze podziemnym w czasie wojny.

Tytuł wykorzystał autobiograficzny wątek z jej życia. Kilka lat wcześniej sama śpiewała okupacyjne pieśni na ulicach Warszawy. Po premierze trafiła na okładkę magazynu Film, stając się pierwszą powojenną gwiazdą kina polskiego.

Po "Zakazanych piosenkach" kariera Szaflarskiej nie zwolniła tempa. W 1948 roku zagrała w "Skarbie" - kolejnym filmie Buczkowskiego, ponownie u boku Duszyńskiego. W kolejnych latach występowała głównie w teatrach: Starym w Krakowie, Kameralnym w Łodzi, później na scenach warszawskich – Współczesnym, Narodowym, Dramatycznym, a od 2010 – w Teatrze Rozmaitości.

W kinie i telewizji wystąpiła ponad 40 razy. Grała w takich filmach i serialach jak: "Warszawska premiera", "Ludzie z pociągu", "Dolina Issy", "Korczak", "Diabły, diabły", "Pożegnanie z Marią", "Pora umierać", czy "Pokłosie". Danuta Szaflarska zmarła 19 lutego 2017 roku w wieku 102 lat. 

Źródło: Antyradio/Wikipedia

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!