To zapomniany horror z czasów PRL. Był objęty ścisłą cenzurą

Sergiusz Kurczuk
AKTUALIZACJA 02.04.2026 02.04.2026 06:12
AKTUALIZACJA 02.04.2026 02.04.2026 06:12

Poznaj kultowy horror "Opętanie" Andrzeja Żuławskiego. Cenzura PRL nie pozwalała na pokazy tego filmu, którym zachwycił się świat.

Opętanie - kadr z filmu
Fot. Reset/materiały prasowe
Z tego artykułu dowiesz się:
  • Dlaczego film 'Opętanie' był praktycznie nieznany w PRL.
  • Jakie nagrody zdobyła Isabelle Adjani za rolę w filmie 'Opętanie'.
  • Co zainspirowało Andrzeja Żuławskiego do stworzenia scenariusza 'Opętania'.
  • Jakie były ograniczenia produkcji filmowej w PRL.

Horror polskiego twórcy z gwiazdorską obsadą

Film "Opętanie" z 1981 roku w reżyserii Andrzeja Żuławskiego to jedno z najbardziej kontrowersyjnych i niepokojących dzieł w historii kina europejskiego. Choć powstał poza Polską, jego losy były ściśle związane z realiami PRL-u, a sam film przez lata pozostawał niemal nieznany w kraju. Dopiero po latach zyskał status kultowego, a jego odważna forma i symbolika wciąż budzą emocje.

Akcja filmu rozgrywa się w Berlinie Zachodnim, w cieniu Muru Berlińskiego. Mark (Sam Neill), tajny agent, wraca do domu po długiej nieobecności i odkrywa, że jego żona Anna (Isabelle Adjani) chce się z nim rozwieść. Kobieta zachowuje się coraz bardziej irracjonalnie, zaniedbuje ich syna i wikła się w tajemniczy romans. Mark zaczyna śledzić Annę i odkrywa, że spotyka się ona z nadprzyrodzoną istotą w opuszczonym mieszkaniu. Film łączy elementy psychologicznego dramatu z horrorem, ukazując destrukcję relacji międzyludzkich i granice ludzkiego szaleństwa.

W głównych rolach wystąpili Isabelle Adjani i Sam Neill. Adjani za swoją kreację otrzymała nagrodę dla najlepszej aktorki na Festiwalu Filmowym w Cannes w 1981 roku oraz Césara. Film był koprodukcją francusko-niemiecką, a zdjęcia realizowano w Berlinie Zachodnim. Scenariusz Żuławski napisał wspólnie z Frederikiem Tutenem, inspirując się własnym bolesnym rozwodem z aktorką Małgorzatą Braunek. Reżyser wykorzystał doświadczenia z pracy w polskim kinie, gdzie ograniczenia budżetowe wymuszały precyzyjne planowanie i minimalną liczbę ujęć.

Quiz: Pamiętasz kultowe horrory? Strasznie trudny quiz dla geniuszy

1/15 Kto był reżyserem kultowego horroru "Egzorcysta"?

Cenzura i odbiór w Polsce

Choć "Opętanie" powstało poza Polską, miłośnicy twórczości polskiego twórcy byli ciekawi filmu. Nie było to w smak cenzurze PRL-u. W kraju film był praktycznie nieznany, a jego dystrybucja bardzo ograniczona. Władze niechętnie patrzyły na twórczość Żuławskiego, który wcześniej doświadczył cenzury przy innych projektach, takich jak "Diabeł" czy "Na srebrnym globie". W czasach PRL film można było obejrzeć tylko na rzadkich pokazach prywatnych. Dopiero po upadku komunizmu Opętanie zaczęło być szerzej dostępne dla polskiej publiczności.

Z czasem "Opętanie" zyskało status dzieła kultowego, a jego odważna forma i symbolika były analizowane przez krytyków i akademików na całym świecie. Ta produkcja zdecydowanie wyprzedziła swoje czasy. W odważny sposób połączyła elementy horroru, dramatu psychologicznego i surrealizmu. Jego wpływ widoczny jest w twórczości wielu reżyserów, a nadnaturalne sceny z udziałem Adjani przeszły do historii kina dzięki niepokojącemu klimatowi. Dzieło Żuławskiego pozostaje ważnym punktem odniesienia w analizie kina lat 80. i nadal inspiruje twórców na całym świecie.

Źródło: Antyradio/Wikipedia

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka , Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!