` To kultowy serial z PRL-u. Polacy nie mają pojęcia, że najpierw była seria książek - Antyradio

To kultowy serial z PRL-u. Polacy nie mają pojęcia, że najpierw była seria książek

AKTUALIZACJA 07.07.2026 07.07.2026 13:49
AKTUALIZACJA 07.07.2026 07.07.2026 13:49

Oto książki, które zainspirowały kultowy serial "07 zgłoś się". Jak seria wpłynęła na PRL-owską popkulturę? 

07 zgłoś się - kadr z serialu PRL
Fot. TVP/materiały prasowe
Z tego artykułu dowiesz się:
  • Która seria książek zainspirowała powstanie serialu "07 zgłoś się".
  • Dlaczego serial "07 zgłoś się" zyskał status kultowego.
  • Które opowiadania z serii powieści milicyjnej przeniesiono na ekran.
  • Jakie było znaczenie serii w PRL-owskiej popkulturze.

Ten słynny serial nie powstałby, gdyby nie seria książek 

"07 zgłoś się" to jeden z najpopularniejszych seriali z okresu PRL-u i zarazem jedna z najsłynniejszych produkcji kryminalnych w naszym kraju. Mimo że w tym roku mija 50 lat od premiery pierwszego odcinka tego kultowego tytułu, wciąż cieszy się dużą popularnością wśród widzów. 

Quiz: Rozpoznasz książkę po cytacie? Tylko dla oczytanych

1/15 Z jakiej książki pochodzi ten cytat: "Dla całego świata możesz być nikim, dla kogoś możesz być całym światem"?

Nie każdy jednak zdaje sobie sprawę, że bez serii zapomnianych obecnie książek z lat 60., 70. i 80., postać porucznika Sławomira Borewicza, prowadzącego ekscytujące sprawy kryminalne, mogłaby nigdy nie powstać, a Polacy straciliby tym samym ikonę rodzimej popkultury. 

"07 zgłoś się" - kultowa produkcja z Bronisławem Cieślakiem

Serial "07 zgłoś się" zadebiutował w 1976 roku. Początkowym reżyserem i scenarzystą produkcji był Krzysztof Szmagier. Chociaż mógł zaangażować ówczesne gwiazdy aktorstw, zdecydował się sięgnąć po aktorów mniej znanych. Z tego powodu Borewicza zagrał Bronisław Cieślak. W pozostałych rolach wystąpili Zdzisław Tobiasz, Zdzisław Kozień, Jerzy Rogalski i Ewa Kuzyk-Florczak. Za kultową muzykę z czołówki odpowiadał Włodzimierz Korcz. 

"07 zgłoś się" doczekał się 21 odcinków, które ukazały się w pierwszych seriach. Produkcja serialu trwała przez 13 lat lat - do roku 1989. Chociaż fabuła dotyczyła przygód funkcjonariusza milicji obywatelskiej, polscy widzowie pokochali serial i samego Borewicza, którego często nazywano polskim Jamesem Bondem. Do historii rodzimej popkultury przeszły cytaty, sceny i rekwizyty pojawiające się w serialu. 

"07 zgłoś się" - zanim zadebiutował serial, były książki "Ewa wzywa 07"

Nie wszyscy jednak wiedzą, że "07 zgłoś się" nie był w pełni autorskim pomysłem. W latach 1968 - 1989 wydawnictwo Iskry publikowało serię powieści milicyjnych pod tytułem "Ewa wzywa 07". Powodem jej powstania było spopularyzowanie wśród obywateli tajników pracy milicji. Wizerunek niecieszącej się zbyt dużą renomą wśród Polaków jednostki miała być więc ocieplony przez opowiadania kryminalne, ale również komiksy z kapitanem Żbikiem. 

Ewa wzywa 07 - staradobraksiazka.pl
fot. print screen z staradobraksiazka.pl / Ewa wzywa 07 - staradobraksiazka.pl

Książki z serii "Ewa wzywa 07" charakteryzowała niebieska okładka i logo. Z tyłu znajdowała się lista poprzednich odcinków, a także w zależności od dekady rysunek milicyjnej Warszawy, a później Fiata 125p. Początkowo serię wydawano w nakładzie 100 tysięcy sztuk, ale wzrósł on do 150 tysięcy. Jednym z pomysłodawców serii był Zbigniew Gabiński. Nosiła tytuł na cześć jego żony Ewy. Tytułowa Ewa to hasło wywoławcze dyspozytorni MO.  

Okładki "Ewa wzywa 07" miały napis "Powieść co miesiąc" i chociaż w miarę regularnie obietnicę spełniano, to częstotliwość publikacji spadła w 1976 roku, a w 1984 roku nie ukazała się żadna część cyklu. Od 1968 do 1989 roku wydano 146 pozycji. Wśród autorów znaleźli się tacy pisarz jak Danuta Frey, Barbara Gordon, Helena Sekuła, Jerzy Edigey, Jerzy Siewierski, Zygmunt Zeydler-Zborowski, Janusz Głowacki, Andrzej Szczypiorski, Aleksander Ścibor-Rylski, a także dziennikarze Wanda Falkowska i Kazimierz Koźniewski. 

Ewa wzywa 07 - staradobraksiazka.pl
fot. pint screen z staradobraksiazka.pl / Ewa wzywa 07 - staradobraksiazka.pl

Poza samym pomysłem zaczerpniętym z serii "Ewa wzywa 07" i tytułem, który jawnie do niej nawiązuje, w samym serialu przeniesiono na mały ekran 8 opowiadań, które ukazały się w cyklu: 

  • "Kartka z notesu" – odcinek "Wisior",
  • "Alibi" – odcinek "Dziwny wypadek",
  • "Baba Jaga gubi trop" – odcinek "300 tysięcy w nowych banknotach",
  • "Dlaczego pan zabił moją mamę? – odcinek "Dlaczego pan zabił moją mamę?,
  • "Grobowiec rodziny von Rausch" – odcinek "Grobowiec rodziny von Rausch",
  • "Wagon pocztowy GM 38552" – odcinek "Wagon pocztowy",
  • "Skok śmierci" – "odcinek Skok śmierci",
  • "Ślad rękawiczki" – odcinek "Ślad rękawiczki".

Chociaż sama seria nie zapisała się szczególnie w polskiej popkulturze i o wiele popularniejszy od niej jest komiksowy Kapitan Żbik, miała silny wpływ na powstanie jednego z najpopularniejszych seriali PRL-u. Mimo że nie jest to literatura najwyższych lotów i nie brakuje w niej propagandy lat 60.-80., warto wiedzieć, jakie źródło miały przygoda porucznika Borewicza. 

Źródło: Antyradio/Wikipedia.org

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!

Włącz i posłuchaj - baner
fot. Antyradio / Włącz i posłuchaj - baner