World Goth Day: Co musisz wiedzieć, jeśli chcesz zostać gothem

World Goth Day, który przypada 22 maja, po raz pierwszy obchodzono 9 lat temu w Wielkiej Brytanii. W maju 2009 stacja radiowa BBC Radio 6, w ramach swojego cyklu audycji na temat subkultur, przygotowała również odcinek o gotach. Dwóch radiowych DJ-ów specjalizujących się w rocku gotyckim, czyli Cruel Britannia i Martin Oldgoth zorganizowało z tej okazji specjalną imprezę, oczywiście w odpowiednim, subkulturowym klimacie.

Idea chwyciła i rozprzestrzeniła się na całym świecie. World Goth Day celebruje muzykę, modę i sztukę gotycką. Z okazji 22 maja mamy dla Was mały przewodnik po subkulturze goth.

Jakiej muzyki słucha goth?

To wbrew pozorom niełatwe pytanie. Rock gotycki wyłonił się pod koniec lat 70. XX wieku z nowej fali i postpunka. Mianem „goth” zaczęto określać wykonawców postpunkowych, których brzmienie było wyjątkowo chłodne i mroczne. Ich znakiem rozpoznawczym były też teksty – depresyjne, ponure, czasem nawiązujące do literatury gotyckiej i inspirowane horrorami. Do najważniejszych wykonawców rocka gotyckiego zaliczamy Siouxsie & The Banshees, Joy Division, The Cure, Bauhaus, The Birthday Party, The Sisters Of Mercy, The Mission i Fields Of The Nephilim.

Zobacz także: Według naukowców metalowcy, goci i emo mają większe skłonności do popełniania samobójstw i samookaleczeń 

Goci nie ograniczają się do rocka gotyckiego sensu stricte. Lubią muzykę o odrealnionej, baśniowej lub mrocznej atmosferze, często z wpływami muzyki klasycznej i dawnej, na przykład tworzoną przez artystów z kręgu wytwórni 4AD (Cocteau Twins, Dead Can Dance, Clan Of Xymox), których muzykę określa się jako dark wave, dream pop, ethereal wave lub neoclassical. Z drugiej strony, wielu gothów ceni ciężki i hałaśliwy industrial, niejeden skłania się ku metalowi (szczególnie w wydaniu gothic i doom). Wśród współczesnych przedstawicieli tej subkultury bardzo popularna jest muzyka elektroniczna, w tym dark ambitne, electropunk, EBM (electronic body music), techno i rave. Nie brakuje też fanów folku, w tym spod znaku neofolk i pagan. Spektrum muzyki słuchanej przez gotów jest bardzo szerokie, ale wszystkie wybierane przez nich gatunki łączy zawarty w nich mrok.

Książki i filmy gothów

Goci należą do największych erudytów wśród przedstawicieli subkultur. Na mało którą z nich tak wielki wpływ wywarła wszak literatura. Sama jej nazwa nawiązuje do popularnego w XVIII i XIX wieku nurtu powieści gotyckiej, czyli literatury grozy, bezpośredniego przodka horroru. Frankenstein, Dracula, Nosferatu, wszelkiej maści potwory i wampiry to istne ikony goth. Do ukochanych przez gotów pisarzy należą H.P. Lovecraft, Edgar Allan Poe i Bram Stoker. Także filmowe horrory są istotne dla subkultury – kultowy status wśród nich mają zwłaszcza filmy z wytwórni Hammer Horror, której gwiazdą był Christopher Lee. Wielu gotów fascynuje religia (w tym dawne wierzenia), magia i okultyzm.

Zobacz także: Top10: Gotyckie postaci w serialach animowanych

Gotycki image

Podobnie jak gust muzyczny, także i moda gotycka nie jest jednolita. Rozmaite warianty gotyckiego rynsztunku łączy jedynie dominacja czerni. Typowymi gotyckimi kolorami są również biel i fiolet, czasem czerwień, zieleń i róż.

Tradycyjny strój fanów rocka gotyckiego, podobnie jak ich muzyka, była wariantem image’u punkowego. Wielkie, farbowane na czarno grzywki jak u muzyków Misfits, rozczochrane burze włosów w stylu Siouxsie Sioux i Roberta Smitha, irokezy – to najpopularniejsze warianty fryzur trad gothów. Do tego nabijane ćwiekami skórzane kurtki i spodnie, pończochy i koszulki typu fishnet, ciężkie glany lub kozaki – wszystko oczywiście w czerni. Obowiązkowy jest mroczny makijaż.

Wielu gotów nawiązuje do mody minionych stuleci, mniej więcej z czasów największej popularności powieści gotyckiej, czyli XVIII i XIX wieku. Fascynacja epoką wiktoriańską sprawia, że czasem można pomylić gotha z przedstawicielem subkultury steampunk. Gotki chętnie noszą ciężkie suknie, gorsety, rękawiczki i koronkowe dodatki, a głowy zdobią efektownymi kapeluszami lub fascynatorami. Wśród panów popularne są długie płaszcze, eleganckie kamizelki w ciemnych kolorach i wysokie cylindry, a niekiedy kowbojskie kapelusze. Nie są niczym nietypowym również inspiracje modą średniowiecza. Szczególnie u męskich gotów można zauważyć również pewne wpływy militarne - inspiracją dla gotyckiego stroju może być nawet mundur z II wojny światowej.

Podgrupy

W obrębie subkultury goth wyróżnia się wiele mocno różniących się od siebie, zwłaszcza wizerunkiem, podgrup. Oto kilka przykładowych:

• Trad goth/batcave – nawiązujący do image’u klasycznych wykonawców rocka gotyckiego.
• Cybergoth – połączenie gotyku i subkultury cyberpunk, którą charakteryzują nawiązania do gier komputerowych i nowoczesnej technologii. Cybergoth słucha raczej muzyki elektronicznej, niż rocka.
• Steamgoth – połączenie goth i steampunk. Znaki rozpoznawcze steamgothów to wielkie kapelusze ze staroświeckimi okularami ochronnymi dla obojga płci.
• Victorian goth – wybierana głównie przez gotki. Znakiem firmowym gotek wiktoriańskich są suknie, gorsety i koronki.
• Pastel goth – wywodzi się z Japonii, jest inspirowana mangą i anime. Przedstawiciele „pastelowego gotyku” świadomie nawiązują do mody dziecięcej i dla nastolatków, choć równocześnie nie rezygnują z mrocznych motywów. Kolorystyka ich strojów znacząco różni się od pozostałych podgrup gotyku – dominuje lilaróż i fiolet.
• Fetish goth – łączy elementy stroju gotyckiego i BDSM. Czarny lateks i ostry seks o północy na cmentarzu, to jest to!
• Ethergoth – najsubtelniejsza wersja gotyku. Najprościej rzecz ujmując, polega na włączaniu gotyckich elementów do konwencjonalnego dziewczęcego stroju.
• Corporate goth – znak czasów. Połączenie gotyckich motywów z korporacyjnym strojem biurowym, wynalezione po to, by goci mogli chodzić do „normalnej” pracy bez poczucia zdrady swoich ideałów.

Imprezy gotyckie

Goci często pozują na depresyjnych samotników, ale w rzeczywistości – jak każdy – uwielbiają się spotykać z podobnymi sobie. Przedstawiciele tej subkultury gromadzą się przede wszystkim wokół muzycznych festiwali. Do najsłynniejszych należą Whitby Goth Weekend, Infest i Alt-Fest w Anglii, Convergence w Ameryce, Wave-Gotik-Treffen i M’era Luna w Niemczech oraz polski Castle Party, który corocznie odbywa się na zamku w Bolkowie.