Psychologia tłumaczy, kim są ludzie, którzy nigdy nie odkładają rzeczy na miejsce

Bałagan nie zawsze jest oznaką lenistwa. Co na to psychologia? 

Każdy ma w domu takie przedmioty, które po użyciu magicznie przestają wracać na swoje miejsce. Kubek zostaje na biurku, ubrania lądują na krześle, dokumenty tworzą stos, a ładowarka od tygodni leży dokładnie tam, gdzie została odłożona ostatnim razem.

Z punktu widzenia psychologii taki bałagan nie musi jednak świadczyć po prostu o lenistwie czy braku organizacji. Co to jednak mówi o nas jako ludziach? Przeczytaj, aby dowiedzieć się więcej.

Redakcja poleca

Psychologia tłumaczy, kim są ludzie, którzy zostawiają buty pod drzwiami

Ktoś napisał do ciebie „OK”? Psycholog tłumaczy, co to oznacza

Skąd bierze się bałagan w domu? Ważne czynniki, które wpływają na porządek 

Na wstępie warto zaznaczyć, że nie istnieje jeden określony typ człowieka, który nigdy nie odkłada rzeczy na miejsce. Na sposób korzystania z przestrzeni wpływają między innymi nawyki, wychowanie, rodzinne przyzwyczajenia, kultura, stosunek do posiadanych przedmiotów oraz sposób podejmowania codziennych decyzji. Bałagan może być również wzmacniany przez samą przestrzeń, jeżeli nie jest ona dostosowana do zachowania domowników. 

Jadnak psychologowie zbadali temat i wyciągnęli z niego liczne wnioski. Jak czytamy na rmcad.edu, każdy pozostawiony przedmiot może oznaczać kolejną decyzję: odłożyć go od razu, później, wyrzucić, oddać komuś czy zostawić na wszelki wypadek. Kiedy takich decyzji pojawiają się dziesiątki, porządkowanie przestaje być jedną prostą czynnością. Staje się ciągiem małych zadań wymagających uwagi.

fot. New Africa/Shutterstock / Bałagan w domu - materiał poglądowy

Według ustaleń psychologów nagromadzenie takich wyborów może prowadzić do tak zwanego zmęczenia decyzyjnego. Dochodzi do tego efekt Zeigarnik. Opisuje on tendencję umysłu do zajmowania się zadaniami przerwanymi lub niedokończonymi. Przedmioty pozostawione w przypadkowych miejscach mogą więc przypominać o kolejnych rzeczach, które "trzeba kiedyś zrobić", tworząc coś w rodzaju stałego szumu w tle.

To jeden z powodów, dla których bałagan może z czasem przestać być wyłącznie problemem estetycznym. Eksperci potwierdzają związek nieporządku z trudnościami w koncentracji, przeciążeniem pamięci roboczej, większą drażliwością i obniżoną produktywnością. Opisywane są również zależności między dezorganizacją a stresem, lękiem czy obniżonym nastrojem, przy czym sama obecność bałaganu nie oznacza automatycznie problemu ze zdrowiem psychicznym. 

W której ławce usiądziesz? Odpowiedź zdradzi cechy twojego charakteru

• 5 Zobacz zdjęcia

Fot. Zonda/Shutterstock

W której ławce usiądziesz? Odpowiedź zdradzi cechy twojego charakteru

Dlaczego bałaganimy i nie odkładamy rzeczy na miejsce? 

Skoro bałagan może na nas tak negatywnie wpływać, dlaczego niektóre osoby po prostu nie odkładają rzeczy na miejsce? Jednym z ważnych czynników są nawyki. Ludzie uczą się określonych sposobów korzystania z przestrzeni w domu rodzinnym, a porządek i bałagan mogą wyglądać zupełnie inaczej w zależności od tego, jakie zasady obowiązywały w dzieciństwie. Znaczenie mają również normy społeczne i kulturowe: w jednych środowiskach ceniony jest minimalizm, w innych większa liczba przedmiotów i ich długie przechowywanie jest czymś zupełnie naturalnym.

Problem może leżeć również w samym układzie mieszkania. Jeżeli rzecz nie ma oczywistego, wygodnego miejsca, jej odkładanie za każdym razem wymaga dodatkowego wysiłku. Badacze proponują więc obserwowanie, gdzie przedmioty naturalnie się gromadzą i jak domownicy poruszają się po przestrzeni domowej. Jeżeli przy wejściu regularnie powstaje stos butów, toreb, kurtek i listów, zamiast bez końca walczyć z tym zwyczajem, można stworzyć tam specjalną strefę do ich odkładania.

fot. AnnaStills/Shutterstock / Nieporządek w sypialni - materiał poglądowy

W tym ujęciu człowiek, który nie odkłada rzeczy na miejsce, niekoniecznie "nie umie sprzątać". Być może korzysta z systemu, który jest po prostu niepraktyczny albo nie odpowiada jego codziennym zachowaniom. Zamiast wymagać od siebie ciągłego pilnowania porządku, można więc zmienić otoczenie tak, aby właściwe zachowanie wymagało mniej wysiłku. 

Psychologowie zwracają też uwagę na zjawisko pętli nawykowych. Jeżeli po wejściu do domu klucze, plecak czy poczta zawsze trafiają w przypadkowe miejsce, po pewnym czasie właśnie ten sposób działania staje się automatyczny. Zmiana wymaga stworzenia prostszej i bardziej intuicyjnej alternatywy.

Redakcja poleca

7 cech osób naprawdę niezastąpionych. Którą z nich widzisz u siebie

Jak walczyć z nieporządkiem w domu? Zacznij od prostych metod 

Pomóc mogą niewielkie, powtarzalne czynności zamiast wielkiego sprzątania odbywającego się raz na jakiś czas. Chodzi między innymi o krótkie, pięciominutowe "resetowanie" przestrzeni, cotygodniowe porządki oraz niewielkie codzienne działania mające na celu eliminację nieporządku. Podobną funkcję ma zasada, wedle której gdy do domu trafia nowy przedmiot, jeden stary zostaje usunięty.

Istotne znaczenie ma też liczba przedmiotów, które posiadamy. Im więcej rzeczy znajduje się w przestrzeni, tym więcej potencjalnych decyzji i obowiązków wiąże się z ich przechowywaniem. Dlatego warto stosować świadome zakupy, naprawiać popsute rzeczy i ograniczać liczbę zbędnych przedmiotów, które trafiają do domu.

Nie ma więc jednej psychologicznej etykiety opisującej ludzi, którzy zostawiają rzeczy gdzie popadnie. U jednej osoby może działać utrwalony nawyk, u innej brak wygodnego systemu organizacji, a jeszcze u kogoś innego przeciążenie liczbą codziennych decyzji. Czasami to otoczenie, liczba przedmiotów i złe nawyki powodują, że odkładanie rzeczy na miejsce wymaga nieproporcjonalnie dużo wysiłku.

Źródło: Antyradio/rmcad.edu

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!