Ta polska pisarka napisała wielkie arcydzieło. Wielu osób wciąż nie zna tytułu

AKTUALIZACJA 22.10.2025 21.10.2025 14:00
AKTUALIZACJA 22.10.2025 21.10.2025 14:00

Poznaj życie i twórczość Marii Kuncewiczowej, wybitnej pisarki polskiej prozy psychologicznej. Przeczytaj o jej wpływie na literaturę i karierze naukowej w USA. 

Maria Kuncewiczowa
Fot. Nrodowe Archiwum Cyfrowe/domena publiczna
Z tego artykułu dowiesz się:
  • Jakie dzieło Marii Kuncewiczowej zyskało międzynarodowe uznanie.
  • Dlaczego Maria Kuncewiczowa musiała opuścić Polskę.
  • Jaką rolę pełniła Maria Kuncewiczowa na University of Chicago.
  • Które nagrody otrzymała Maria Kuncewiczowa za swój dorobek literacki.

Maria Kuncewiczowa: wybitna polska pisarka 

W panteonie wielkich postaci polskiej literatury XX wieku Maria Kuncewiczowa zajmuje miejsce wyjątkowe. Pisarka, eseistka i tłumaczka, której życie naznaczone było zarówno artystycznymi triumfami, jak i dramatycznymi losami emigrantki. To ona, dzięki swojemu arcydziełu "Cudzoziemka", wprowadziła polską prozę na nowe, psychologiczne tory, zyskując międzynarodowe uznanie.

Quiz: Najlepsze książki z okresu PRL. Inteligentni Polacy mają w tym quizie przewagę

Narodowe Archiwum Cyfrowe/domena publiczna
1/15 Kto jest autorem kultowej powieści "Zły", której akcja toczy się w powojennej, odbudowującej się Warszawie?

Niewielu jednak pamięta, że ta wybitna autorka, po ucieczce z okupowanej Polski, przez lata dzieliła się swoją wiedzą i pasją jako ceniona wykładowczyni literatury polskiej na prestiżowym University of Chicago.

Maria Kuncewiczowa urodziła się w 1895 roku w Samarze w Rosji. Jej droga literacka rozpoczęła się w okresie międzywojennym. Studiowała filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz literaturę francuską w Nancy. Zadebiutowała w 1918 roku na łamach tygodnika "Pro Arte et Studio" opowiadaniem "Bursztyny".

Jednak prawdziwą rozpoznawalność przyniosły jej opowiadania i powieści publikowane w latach 20. i 30. Przełomem w jej karierze i jednym z najważniejszych wydarzeń w historii polskiej literatury było wydanie w 1936 roku powieści "Cudzoziemka". To niezwykłe, głębokie studium psychologiczne nieszczęśliwej kobiety inspirowanej jej matką, która nie potrafi odnaleźć swojego miejsca na ziemi, czując się obco zarówno w Rosji, jak i w Polsce.

Kuncewiczowa, zrywając z tradycyjną, linearną narracją, mistrzowsko zastosowała technikę strumienia świadomości, by oddać wewnętrzny chaos i skomplikowane emocje swojej bohaterki. Powieść ta, uznawana za jedno z najwybitniejszych dzieł polskiego psychologizmu, ugruntowała jej pozycję jako jednej z najważniejszych pisarek swojego pokolenia.

Maria Kuncewiczowa musiała uciekać z kraju. Została wykładowczynią w USA

Wybuch II wojny światowej zmusił Marię i Jerzego Kuncewiczów do opuszczenia kraju. Ich emigracja wiodła przez Francję aż do Wielkiej Brytanii, gdzie pisarka kontynuowała swoją działalność literacką i kulturalną. Po wojnie, w obliczu nowej rzeczywistości politycznej w Polsce, Kuncewiczowie podjęli decyzję o pozostaniu na emigracji i w 1956 roku przenieśli się do Stanów Zjednoczonych.

To właśnie tam - w Ameryce, rozpoczął się jeden z najbardziej niezwykłych rozdziałów jej życia - kariera akademicka. W 1962 roku Maria Kuncewiczowa objęła stanowisko wykładowczyni literatury polskiej na University of Chicago. Było to ogromne wyróżnienie i dowód uznania dla jej dorobku literackiego oraz intelektualnego autorytetu. W międzyczasie opracowała antologię współczesnej literatury polskiej "The Modern Polish Mind" oraz przewodnik po literaturze polskiej "The Modern Polish Prose". 

W 1962 roku, Maria Kuncewiczowa powróciła do Polski i na stałe osiadła w Kazimierzu Dolnym w domu o nazwie Kuncewiczówka. Budynek obecnie jest częścią  Muzeum Nadwiślańskiego. Pisarka otrzymała liczne nagrody, w tym w 1966 roku nagrodę literacką imienia Włodzimierza Pietrzaka, a w 1974 roku Nagrodę Państwową I stopnia. Ponadto, w maju 1989 roku została uhonorowana tytułem doktora honoris causa przez Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.

Źródło: Antyradio/Wikipedia.org

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!