Ten kultowy thriller był zakazany w Hiszpanii. Wcale nie z powodu przemocy
Poznaj kontrowersje wokół "Psychozy" Hitchcocka i jego zmagania z cenzurą w latach 60. Zobacz, jak film zrewolucjonizował kino.
- "Psychoza" Alfreda Hitchcocka to klasyka nie tylko dreszczowców, ale kina ogólnie.
- Początkowo film zderzył się z restrykcjami cenzorów, nie tylko w samych Stanach Zjednoczonych.
- W Hiszpanii film przez jakiś czas nie został dopuszczony do dystrybucji z powodu scen sugerujących nagość.
"Psychoza" zakazana w Hiszpanii z powodu nagości
"Psychoza" Alfreda Hitchcocka wydana w 1960 roku, to jeden z najbardziej ikonicznych thrillerów w historii kina. Film ten nie tylko zrewolucjonizował gatunek, ale również stał się przedmiotem licznych kontrowersji związanych z obowiązującymi wówczas normami cenzorskimi. W wielu krajach, w tym w Hiszpanii, "Psychoza" napotkała na poważne trudności z dystrybucją, jednak powodem tych restrykcji wcale nie była przemoc, tylko nagość i łamanie ówczesnych obyczajowych tabu z nią związanych.
W latach 60. XX wieku Hiszpania znajdowała się pod rządami generała Francisco Franco, którego faszystowski reżim charakteryzował się surową cenzurą, zwłaszcza w odniesieniu do treści uznawanych za niemoralne lub podważające tradycyjne wartości. W tym kontekście "Psychoza" została uznana za film nieodpowiedni dla hiszpańskiej publiczności, głównie ze względu na odważne przedstawienie nagości w kultowej scenie pod prysznicem.
W rzeczonym fragmencie dzieła Alfreda Hitchcocka bohaterka grana przez Janet Leigh zostaje brutalnie zamordowana. Choć scena ta trwa niecałe trzy minuty, jej realizacja zajęła aż siedem dni zdjęciowych i wymagała użycia 70 różnych ujęć. Hitchcock, chcąc ominąć ograniczenia cenzury, obowiązującej wówczas również w USA, zastosował szybki montaż i sugestywne kadry, które mimo braku dosłowności wywoływały u widza silne emocje. Jak przypomina RadioZET, do imitacji krwi użyto syropu czekoladowego, co w czarno-białym filmie dawało realistyczny efekt.
W latach 60. w Stanach Zjednoczonych obowiązywał tak zwany Kodeks Haysa, który narzucał surowe zasady dotyczące tego, co można było pokazywać na ekranie. Kodeks ten zakazywał między innymi przedstawiania nagości, scen seksualnych, a nawet pokazywania łazienek i toalet. Nadmierna przemoc też nie była mile widziana. Chociaż Hitchcock starał się jak mógł, by obejść restrykcyjne zasady, film spotkał się z oporem cenzorów, którzy domagali się usunięcia niektórych ujęć. Reżyser jednak, stosując swoje charakterystyczne poczucie humoru i spryt, odesłał film bez zmian, co ostatecznie doprowadziło do jego akceptacji.
W Hiszpanii, gdzie cenzura była jeszcze bardziej rygorystyczna, "Psychoza" została zakazana głównie z powodu sceny pod prysznicem i sugestii nagości. W tamtym czasie pokazywanie takich elementów na ekranie było nie do przyjęcia dla hiszpańskich cenzorów, którzy obawiali się, że mogą one podważyć moralność publiczną i naruszyć tradycyjne wartości. W rezultacie hiszpańscy widzowie musieli czekać wiele lat, aby móc legalnie obejrzeć ten klasyk kina.
Kontrowersje wokół "Psychozy"
Kontrowersje wokół "Psychozy" nie ograniczały się jednak tylko do kwestii nagości. Film przełamywał również inne ówczesne tabu, takie jak przedstawienie przemocy czy poruszanie tematów związanych z zaburzeniami psychicznymi. Hitchcock, znany ze swojego mistrzostwa w budowaniu napięcia, wprowadził widzów w świat, w którym granice między normalnością a szaleństwem były niejednoznaczne, co dodatkowo wzmagało kontrowersje wokół jego dzieła.
Mimo początkowych trudności z dystrybucją i cenzurą, "Psychoza" z czasem zyskała status kultowego filmu i stała się inspiracją dla wielu twórców. Jej wpływ na kino jest nieoceniony, a odwaga Hitchcocka w łamaniu konwencji otworzyła drzwi dla bardziej swobodnej ekspresji artystycznej w przyszłości. Dziś "Psychoza" jest uznawana za arcydzieło, które nie tylko zrewolucjonizowało gatunek thrillera, ale także przyczyniło się do zmiany podejścia do cenzury i przedstawiania kontrowersyjnych tematów w kinie.
Rozpoznasz ten słynny film po jednym kadrze? Tylko dla kinomanów
"Psychoza" pozostaje więc nie tylko fascynującym studium ludzkiej psychiki, ale także świadectwem zmieniających się norm społecznych i kulturowych. Jej dzieje przypominają nam, jak ważna jest wolność artystyczna i jak istotne jest kwestionowanie utartych schematów, aby sztuka mogła w pełni odzwierciedlać złożoność ludzkiej natury.
Źródło: Antyradio/Wikipedia.org/RadioZET
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!