Ten utwór zapomnianego zespołu był zakazany przez PRL. Musiał czekać lata na wydanie
Obserwuj w Google
Odkryj, dlaczego piosenka Tilt "Szare koszmary" została zakazana w PRL. Zobacz, jak cenzura kształtowała rockową scenę muzyczną.
- Dlaczego cenzura PRL zakazała piosenki "Szare koszmary"?
- O czym opowiada utwór "Szare koszmary" zespołu Tilt?
- Jakie elementy rzeczywistości krytykuje tekst "Szare koszmary"?
- Kiedy "Szare koszmary" wydano na płycie po raz pierwszy?
"Szare koszmary" Tiltu - władza PRL zakazała tej piosenki
Tilt to ważny, chociaż trochę zapomniany rockowy zespół z czasów PRL-u. Nie każdy wie, że jeden z jego najbardziej znanych utworów był zakazany przez cenzurę władzy PZPR. Na premierę kawałka na płycie trzeba było czekać kilka lat.
Quiz: Muzyka z PRL. Mądry Polak pamięta te hity
Co spowodowało, że cenzorom nie spodobał się kawałek Tiltu? Poniżej znajdziesz dokładne informacje dotyczące zakazanego utworu legendarnego zespołu Tomasza Budzyńskiego. Mowa o piosence "Szare koszmary".
Tilt - "Szare koszmary". O czym jest utwór legendarnej grupy?
Szarzyzna to częsty element rzeczywistości PRL-u przytaczany nie tylko w prywatnych opowieściach osób, które pamiętają słusznie minioną epokę, ale również w utworach popkultury - również muzyce. Nic więc dziwnego, że wiele zespołów rockowych, które z natury stały w opozycji do sytemu, przywałowało szarość, jako kolor definiujący otaczający je świat. Wystarczy wymienić, chociażby "Szare miraże" Maanamu, "Szarą młodzież" T. Love, "Szarą rzeczywistość" Dezertera, czy "Szarą maść" Lombardu. Postpunkowy zespół Tilt nagrał natomiast "Szare koszmary". Tekst utworu nie spodobał się władzy.
Szare domy w szarym mieście
W szarych domach szarzy ludzie
Szare komórki
Toną w szarej ułudzie
Szare myśli, szare twarze
Szara rasa, szara masa
Monotonne, szare życie
Beznadziejna szara trasa
Oto czyściec szary
To życie ma smak kary
Tu jest samo dno
Tu widać całe zło
Szary błękit nieba
Szara biel i czerwień flag
Szara beznadzieja
Szaro, szaro, szaro tak
Mijają szare dni
Kolory bledną
Szarym, szarym ludziom
Jest już wszystko jedno
Oto czyściec szary
To życie ma smak kary
Tu jest samo dno
Tu widać całe zło
Powstały w 1979 roku i działający do dziś zespół Tilt w 1988 roku wydał swoją debiutancką płytę. Początkowo było na niej 10 utworów. Jednak cenzorom nie spodobał się tekst "Szarych koszmarów" i piosenka wyleciała z krążka. Jak zauważa Piotr Łozowski w swoim opracowaniu "Wpływ cenzury PRL na teksty polskich piosenek rockowych", utwór chyba zbyt dosadnie podkreślił beznadzieję PRL-owskiej rzeczywistości. Mało tego - nazwał ją koszmarem. Tilt nie tyle opisuje to co widać gołym okiem, ale w swojej diagnozie idzie o krok dalej, odnosząc się też do sfery niematerialnej.
W utworze "Szare koszmary" mamy bowiem do czynienia z " szarą rasą" i "szarymi myślami", ale przede wszystkim z "szarą ułudą" oraz "szarą bielą i czerwienią flag". Ten ostatni fragment odnosi się już bezpośrednio do Polski jako kraju, ale więc mógł wywołać obawę władzy. W końcu kawałek wylicza wszystkie negatywne aspekty życia w PRL-u i chociaż nie obwinia za ten stan rzeczy nikogo, w ówczesnej Polsce tekst łatwo było odczytać jako niechęć przeciwko obowiązującemu wówczas systemowi politycznemu. Z kawałka bije poczucie beznadziei i defetyzmu.
"Szare koszmary" Tiltu musiały czekać na studyjną wersję do upadku PRL-u
Chociaż cenzura nie zakazała wykonywania utworu na żywo, nie pozwoliła na nagranie go i umieszczenie na płycie. Piosenka Tiltu miała zbyt krytyczny w stosunku do państwa wydźwięk. Tak jednoznaczna negatywna ocena ówczesnej rzeczywistości nie podobała się władzy, dbającej od dekad o promowanie propagandy sukcesu.
Fani Tiltu na studyjną wersję "Szarych koszmarów" musieli więc trochę poczekać. Kawałek ukazał się dopiero po upadku PRL-u - dokładnie w 1991 roku, na reedycji albumu "Tilt". Na tej wersji krążka zmieniono kolejność utworów i poza ocenzurowanym kawałkiem dodano również piosenki "Runął już ostatni mur" i "Tak jak ja kocham cię". Jak widać "Szare koszmary" musiały czekać 3 lata na wersję studyjną. Gdyby nie fakt, że zmienił się ustrój, mogłoby to potrwać o wiele dłużej.
Źródło: Antyradio/ruj.uj.edu.pl/Wikipedia
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!
