Matura 2018: Polskie utwory rockowe, które mogłyby się pojawić na maturze z polskiego

Sezon matur rozpoczęty! Uczniowie tradycyjnie rozpoczęli od egzaminu z języka ojczystego. 4 maja 2018 musieli zmierzyć się  z takimi tekstami, jak „Laudatio” Włodzimierza Wójcika (mowa pochwalna z okazji otrzymania przez Tadeusza Różewicza tytułu doctora honoris causa Uniwersytetu Śląskiego), „Epilog Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza i „Profesja stulecia” Wojciecha Bonowicza.

Najwięcej emocji budziły oczywiście tematy wypracowań. W tym roku brzmiały one:

• Tęsknota – siła niszcząca czy budująca ludzkie życie? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do fragmentu „Lalki”, całej powieści Bolesława Prusa oraz wybranego tekstu kultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 słów.
• Zinterpretuj podany utwór [Ernest Bryll, „Bądźmy dla siebie bliscy bo nas rozdzielają”]. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 słów.

A zatem jak co roku nie zabrakło żelaznych pozycji w kanonie lektur, takich jak „Lalka” i „Pan Tadeusz”. Jak co roku odezwały się też głosy, że maturalne zadania powinny w większym zakresie dotyczyć tekstów kultury bliskich młodym ludziom. Po internecie krąży mem z zadaniem maturalnym, którym jest interpretacja „Tamagotchi” Taconafide. A my pytamy – dlaczego nie?

Teksty piosenek nierzadko bywają na tak wysokim poziomie artystycznym, że bez kozery można je nazwać poezją. A twórcy rocka, popu czy rapu nad zakurzonymi klasykami mają tę przewagę, że ich dzieła o wiele lepiej przemawiają do współczesnych młodych. Trudno jest się dziś identyfikować z Mickiewiczem, Prusem czy innym Norwidem.

Dlatego proponujemy Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, a także wszystkim nauczycielom języka polskiego, by baczniej przyjrzeli się tekstom polskich piosenek, w których nieraz tkwi prawdziwa poezja. Oto nasze propozycje zadań, które mogłyby znaleźć się na maturze z języka polskiego w idealnym świecie.

Rockowe piosenki na maturze z polskiego - przykładowe zadania

1. Jak wygląda patriotyzm współczesnych Polaków? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do „Nie pytaj o Polskę” Obywatela G.C. i wybranych tekstów kultury.

Te brudne dworce
Gdzie spotykam ją,
Te tłumy które cicho klną,
Ten pijak który mruczy coś przez sen
Że PÓKI MY ŻYJEMY ona żyje też. Nie pytaj mnie,
Nie pytaj mnie,
Co widzę w niej.
Nie pytaj mnie, co ciągle widzę w niej,
Nie pytaj mnie, dlaczego w innej nie,
Nie pytaj mnie, dlaczego ciągle chcę,
Zasypiać w niej i budzić się.

2. Młodzieńczy bunt w literaturze. Omów młodzieżową kontestację, odwołując się do tekstu „Dorosłe dzieci” Turbo i wybranego tekstu kultury z epoki romantyzmu.

Nauczyli nas regułek i dat
Nawbijali nam mądrości do łba
Powtarzali, co nam wolno, co nie
Przekonali, co jest dobre, co złe  Odmierzyli jedną miarą nasz dzień
Wyznaczyli czas na pracę i sen
Nie zostało pominięte już nic
Tylko jakoś wciąż nie wiemy, jak żyć Dorosłe dzieci mają żal
Za kiepski przepis na ten świat
Dorosłe dzieci mają żal
Że ktoś im tyle życia skradł

3. Powstaniec w literaturze. Omów stany emocjonalne, motywacje i zachowania powstańca na podstawie utworu „Stare Miasto” Lao Che i wybranych tekstów kultury.

Stare Miasto, Stare Miasto,
Wiernie Ciebie będziem strzec,
Mamy rozkaz Cię utrzymać,
Albo w gruzach twoich lec: Trumna tu luksus
Zupa na gwoździu też luksus Stare Miasto, Stare Miasto,
na na na na na...
Mamy rozkaz cię utrzymać,
albo na na na na... Wiara się rozkrochmala,
Wilczur się oźlił i piekło podpala Stare Miasto, Stare Miasto,
Już nie możem Ciebie strzec,
Szwaba prać by trza po mordzie,
A poparzone witki dwie:  Czy tu się głowy ścina?
Tak, tu się głowy ścina!

4. Szkoła – kształtująca czy niszcząca osobowość młodego człowieka? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do „To wychowanie” T.Love i wybranych tekstów kultury.

Dziękuję mamie i tacie za opiekę 
Za ciepło rodzinne i kłótnie przy kolacji
Dziękuję szkole za pierwsze kontakty
Za dzikie wakacje i nerwy w ubikacji Ojczyznę kochać trzeba i szanować 
Nie deptać flagi i nie pluć na godło
Należy też w coś wierzyć i ufać
Ojczyznę kochać i nie pluć na godło Cześć, gdzie uciekasz, skryj się pod mój parasol
Tak strasznie leje i mokro wszędzie
Ty dziwnie oburzona odpowiadasz: nie trzeba
Odchodzisz w swoją stronę, bo tak cię wychowali

5. Bóg wobec człowieka, człowiek wobec Boga. Omów relację człowieka i absolutu na podstawie utworu „Kto?” Nosowskiej i wybranego tekstu kultury epoki romantyzmu.

Kto formuje z chmur
Ten kształt, jakby smocze łby?
Kto zrywa z domu dach
Jak skalp, pozbawia okna szyb?
Kto piorunom ostrzy groty?
Kto jęzorami fal
Zlizuje palmy z brzegów wysp?
I na rozkaz czyj
Dusze wyskakują z ciał?
Kto przejrzyste kule gradu
Ciska z pasją w maszty statków?
Kto piorunom ostrzy groty?
Kto z impetem nimi miota?
Kto przejrzyste kule gradu
Ciska z pasją w maszty statków?

6. Wizerunek miasta w literaturze. Przedstaw obraz miasta w utworze „Ezoteryczny Poznań” Pidżamy Porno i wybranych tekstów kultury.

Ezoteryczny Poznań
Na Wildzie mieszka szatan 
Czarna magia 
Wolno zapalają się neony 
Już po godzinach szczytu 
Wracam z radia 
Jestem lekko uwalony 
Oczy mi sie rozjeżdżają 
Nie zgadzają mi się strony 
Gołębie wydziobują okruchy dobrobytu 
Między krzesłem a podłogą 
Wszystko po staremu 
Na na na na na na
Nieznośna lekkość butów 
Nieznośna lekkość butów  Spokojnie to tylko 
Spokojnie to tylko 
Ezoteryczny Poznań 
Miastem rządzi mafia 
Przy placu obok Dwóch Krzyży 
Pędzą szemrane auta 
Jest tu kilka takich miejsc 
Gdzie nie warto się pałętać 
I jest kilka takich miejsc 
By zapomnieć i pamiętać 

Poradzilibyście sobie z takimi zadaniami? Jakie byłoby Wasze maturalne zadanie marzeń?