Jedna z najwybitniejszych polskich artystek. Polacy wciąż słabo znają jej arcydzieła

AKTUALIZACJA 26.02.2026 26.02.2026 14:02
AKTUALIZACJA 26.02.2026 26.02.2026 14:02

Poznaj życie i twórczość Katarzyny Kobro - pionierki awangardowej rzeźby w Polsce. Jak zrewolucjonizowała sztukę? 

Katarzyna Kobro
Fot. MAREK LASYK/REPORTER/East News/Wikimedia Commons/domena publiczna
Katarzyna Kobro
Z tego artykułu dowiesz się:
  • Dlaczego Katarzyna Kobro była uznawana za awangardową artystkę.
  • Jakie były innowacyjne aspekty twórczości Katarzyny Kobro.
  • W jaki sposób Katarzyna Kobro wpłynęła na rzeźbę w Polsce.
  • Gdzie można obecnie zobaczyć prace Katarzyny Kobro.

Katarzyna Kobro - zapomniana polska artystka 

Chociaż polska historia sztuki może pochwalić się wieloma wybitnymi nazwiskami, rodzimi artyści i artystki rzadko cieszą się powszechną rozpoznawalnością. Nawet jeśli mowa o osobach, które kształtują na nowo pojmowanie danej dziedziny. 

Quiz: Poznasz obraz po fragmencie? Przegrasz na 4. pytaniu

domena publiczna
1/16 Zaczynamy od czegoś dość prostego. Jak nazywa się obraz, którego fragment widzisz?

A właśnie to uczyniła Katarzyna Kobro - jedna z najwybitniejszych polskich rzeźbiarek. Dlaczego powinno się znać dokonania tej artystki?

 Katarzyna Kobro - początki kariery i rewolucji w rzeźbie 

Sztuki wizualne w Polsce bardzo często kojarzone są z produktem z wyższej półki, czymś, co może być związane ze snobizmem klasy wyższej. Rzadko kiedy zwyczajni obywatele są zainteresowani, czy zaznajomieni z polskimi reprezentantami malarstwa, rzeźby, fotografii, czy innych dziedzin sztuki. 

Być może wynika to z poziomu edukacji w Polsce, która nie skupia się na istocie sztuki, tylko ogranicza się do przekazywania najprostszych figuratywnych przedstawień, które mają ścisły związek z wielkimi wydarzeniami historycznymi. Sztuka staje się więc jedynie formą ilustracji, odległych zdarzeń, często związanych z chlubnymi kartami historii naszego kraju. Prawdopodobnie z tego powodu najbardziej znanym polskim artystą jest zapewne Jan Matejko. 

Akt dziewczęcy - Katarzyna Kobro
fot. / Akt dziewczęcy - Katarzyna Kobro

Tymczasem na gruncie Polski funkcjonowało wielu artystów i artystek godnych uwagi, ale z trochę innych powodów. Należy o nich Katarzyna Kobro. Rzeźbiarka urodziła się 26 stycznia 1898 roku w Moskwie. Mimo że pierwsze lata życia spędziła na ternie Rosji, ukończyła III Żeńskie Gimnazjum Warszawskie, przeniesione ze stolicy Polski. W roku 1917 podjęła studia w Szkole Malarstwa, Rzeźby i Architektury w Moskwie. 

Wyszła za awangardowego artystę Władysława Strzemińskiego. Kobro, obracała się w kręgu polskich poetów, między innymi Juliana Przybosia i Jana Brzękowskiego. Była członkinią grup artystycznych Blok, Praesens i a.r., stawiających na awangardę w sztuce. W swojej twórczości wyszła poza tradycyjne pojmowanie rzeźby. 

Dlaczego sztuka Katarzyny Kobro jest ważna? 

Przeniosła środek ciężkości z centrum rzeźbionego obiektu i starała się tworzyć w taki sposób, by każdy element jej dzieła był równie ważny, co pozostałe. W ten sposób Kobro częściowo odchodziła od zwyczajnego figuratywnego przedstawiania danego obiektu, skupiając się bardziej na samej formie niż temacie. To ona miała być najbardziej interesującym elementem dzieła. W ten sposób położyła fundamenty na nowe spojrzenie w polskiej sztuce, stając na czele rewolucji w świecie rzeźby. Inspirowała nie tylko a rodzimym gruncie, gdyż dzięki jej przełomowym pracom swój styl budował między innymi belgijski artysta Georges Vantongerloo. 

Rzezba abstrakcyjna 3 - Katarzyna Kobro
fot. / Rzezba abstrakcyjna 3 - Katarzyna Kobro

Kobro zmarła 21 lutego 1951 roku w Łodzi. W tym mieście, a konkretnie w Muzeum Sztuki w Łodzi, można oglądać większość jej prac. W 2009 roku Maciej Wojtyszko wyreżyserował w ramach Teatru Telewizji sztukę "Powidoki", poświęconą życiu Katarzyny Kobro i Władysława Strzemińskiego. Hołd złożony artystce możemy znaleźć w kilku miastach Polski. W Elblągu w pobliżu Centrum Sztuki Galerii EL stoi replika rzeźby "Kompozycja Przestrzenna". Z kolei w Warszawie przy ulicy Pawiej powstał mural przedstawiający Kobro. 

Źródło: Antyradio/Wkipedia.org

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!