New articlePsychologia wyjaśnia, kim są ludzie, którzy przeglądają internet, zamiast wziąć się do pracy
Obserwuj w Google
Zamiast pracować, przeglądasz media społecznościowe i oglądasz filmiki? Psychologia wyjaśnia, dlaczego odkładamy obowiązki i jak przerwać ten schemat.
- Prokrastynacja jest psychologicznym mechanizmem unikania dyskomfortu związanego z zadaniem, prowadzącym do przeglądania treści online.
- Psychologowie opisali emocjonalny wymiar odkładania obowiązków, wskazując na regulację nieprzyjemnych emocji w krótkiej perspektywie.
- Doomscrolling to nie lenistwo, lecz sposób ucieczki od stresu, któremu można przeciwdziałać.
Co psychologia mówi na temat doomscrollingu?
Masz ważne zadanie do wykonania, ale zamiast otworzyć dokument, sprawdzasz wiadomości, przeglądasz media społecznościowe albo oglądasz kolejny filmik? Mija pięć minut, potem kolejne pół godziny, a praca nadal pozostaje nietknięta. Psychologia wskazuje, że takie zachowanie nie musi wynikać z lenistwa ani braku samodyscypliny.
Quiz: Masz wysokie IQ i wiedzę ogólną? Sprawdź się w naszym trudnym quizie z 15 pytaniami z wielu dziedzin. Rozwiąż go na 100%.
Doomcrolling, czyli bezsensowne przeglądanie internetu, to odkładanie obowiązków, które może być sposobem radzenia sobie z nieprzyjemnymi emocjami. Często pojawiają się w naszych głowach na samą myśl o rozpoczęciu zadania. Czasami nie uciekamy więc od samej pracy, ale od tego, co czujemy, kiedy próbujemy się za nią zabrać. Skąd się to bierze?
Dlaczego zamiast pracować, przeglądamy internet?
Jak podaje serwis Times of India, osoby, które regularnie zastępują obowiązki przeglądaniem internetu, mogą w ten sposób unikać dyskomfortu związanego z rozpoczęciem pracy. Odkładanie zadań, określane jako prokrastynacja, nie zawsze oznacza lenistwo. Może być krótkotrwałą próbą poprawienia sobie nastroju, gdy obowiązek wywołuje nudę, niepokój, frustrację lub obawę przed porażką.
Mechanizm ten opisali psychologowie Fuschia Sirois i Timothy Pychyl w pracy naukowej opublikowanej w 2013 roku. Zwrócili uwagę na emocjonalny wymiar prokrastynacji. Zgodnie z ich ujęciem odkładanie obowiązków może służyć regulowaniu nieprzyjemnych emocji w krótkiej perspektywie. Kiedy zadanie wydaje się trudne lub , człowiek wybiera aktywność, która natychmiast poprawia jego samopoczucie, nawet jeżeli później przyniesie mu dodatkowe problemy.
Dlatego sprawdzenie kilku wiadomości, przejrzenie mediów społecznościowych czy obejrzenie zabawnego nagrania może wydawać się znacznie atrakcyjniejsze niż przygotowanie raportu albo napisanie ważnego maila. Rozrywka wymaga mniej wysiłku i daje szybką przyjemność. Ulga jest jednak tylko chwilowa. Kiedy kończy się przeglądanie internetu, niedokończone zadanie nadal czeka, a presja związana z jego wykonaniem może być jeszcze większa. Pojawia się również poczucie winy z powodu straconego czasu.
7 rzadkich cech, które czynią kobietę atrakcyjniejszą od innych
- 7 Zobacz zdjęcia
Dlaczego wybieramy przyjemność zamiast obowiązków?
Istotną rolę odgrywa sposób, w jaki oceniamy natychmiastowe nagrody i przyszłe korzyści. W przeglądzie badań z 2019 roku zatytułowanym "To do it now or later: The cognitive mechanisms and neural substrates underlying procrastination" przeanalizowano procesy poznawcze związane z prokrastynacją.
Badacze zwrócili uwagę na to, jak ludzie porównują wysiłek i nieprzyjemność związaną z wykonaniem zadania z atrakcyjnością innych dostępnych aktywności. Jeżeli obowiązek wydaje się trudny, męczący lub mało satysfakcjonujący, łatwo wybrać coś, co zapewnia natychmiastową przyjemność. Nawet wtedy, gdy ukończenie pracy przyniosłoby znacznie większą korzyść w dłuższej perspektywie.
Dobrym przykładem jest przygotowywanie raportu. Satysfakcja z jego ukończenia pojawi się dopiero po kilku godzinach wysiłku. Obejrzenie krótkiego filmu dostarcza rozrywki niemal natychmiast. W takiej sytuacji łatwo ulec pokusie szybszej nagrody, szczególnie gdy czekające zadanie wydaje się przytłaczające.
7 zachowań, które sprawiają, że robisz koszmarne pierwsze wrażenie
Czy prokrastynacja wiąże się z lękiem?
Odkładanie pracy może mieć również związek z niepewnością i obawą przed popełnieniem błędu. Ktoś nie wie, od czego zacząć, nie potrafi zaplanować kolejnych kroków albo nie jest pewien, czy poradzi sobie z obowiązkiem. Innym razem liczba rzeczy do zrobienia wydaje się tak duża, że samo rozpoczęcie pracy wywołuje frustrację.
Przegląd badań opublikowany w 2021 roku analizował związki między prokrastynacją a trudnościami związanymi z pracą. Zwrócono w nim uwagę, że unikanie obowiązków może być sposobem radzenia sobie z nieprzyjemnymi odczuciami towarzyszącymi wymagającym zadaniom.
Właśnie dlatego automatyczne sięganie po telefon nie zawsze oznacza, że ktoś po prostu chce się rozerwać. Może być również próbą odsunięcia od siebie konieczności zmierzenia się z czymś, co wydaje się trudne do rozpoczęcia. Trzeba jednak pamiętać, że nie każda przerwa jest prokrastynacją. Odpoczynek jest potrzebny, a okazjonalne sprawdzanie internetu nie stanowi problemu samo w sobie. Niepokojący staje się dopiero powtarzający się schemat, w którym rozrywka regularnie zastępuje ważne obowiązki i utrudnia dotrzymywanie terminów.
Zachowania osób zbyt leniwych na sukces. Oto 6 przykładów
Jak przestać tracić czas przed rozpoczęciem pracy?
Zamiast polegać wyłącznie na silnej woli, warto zmienić sposób podejścia do obowiązków. Jednym z najważniejszych kroków jest sprawienie, by rozpoczęcie zadania wydawało się mniej przytłaczające. Oto kilka sposobów:
- Zacznij od pięciu minut - nie musisz od razu kończyć całego projektu. Wystarczy, że poświęcisz pierwsze pięć minut na rozpoczęcie pracy. Sam start często okazuje się trudniejszy niż dalsze działanie.
- Odłóż telefon - trzymaj go poza zasięgiem ręki albo wyłącz powiadomienia na czas wykonywania pierwszej części zadania.
- Podziel obowiązki na mniejsze kroki - zamiast myśleć o przygotowaniu całego raportu, zacznij od napisania pierwszego akapitu lub wypisania najważniejszych punktów.
- Zastanów się, czego unikasz - czy zadanie jest nudne, niejasne, stresujące, a może wydaje się zbyt trudne? Rozpoznanie przyczyny może ułatwić znalezienie rozwiązania.
- Zaplanuj czas na rozrywkę - zamiast pozwalać, by kolejne filmiki przerywały każdą próbę pracy, wyznacz konkretne momenty na odpoczynek.
Następnym razem, gdy złapiesz się na oglądaniu kolejnego nagrania, chociaż ważne zadanie nadal czeka, zastanów się, co właściwie próbujesz odłożyć. Być może nie potrzebujesz kolejnej godziny rozrywki ani dodatkowej dawki motywacji. Możliwe, że wystarczy ułatwić sobie pierwszy krok, prowadzący do wykonania zadania.
Źródło: Antyradio/timesofindia.indiatimes.com
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!
