` Reżyser zażądał usunięcia swojego kultowego filmu. Trafił do kin dopiero po jego śmierci - Antyradio

Reżyser zażądał usunięcia swojego kultowego filmu. Trafił do kin dopiero po jego śmierci

AKTUALIZACJA 19.01.2026 19.01.2026 17:23
AKTUALIZACJA 19.01.2026 19.01.2026 17:23

Dowiedz się, dlaczego "Mechaniczna pomarańcza" była zakazana w wielu krajach. Odkryj kulisy interwencji Kubricka i liczne kontrowersje wokół filmu.

Mechanicza pomarańcza - kadr z filmu
Fot. Warner Bros./materiały prasowe
Z tego artykułu dowiesz się:
  • Dlaczego Stanleya Kubrick poprosił o wycofanie "Mechanicznej pomarańczy" z kin.
  • Jakie kontrowersje towarzyszyły premierze "Mechanicznej pomarańczy".
  • W których krajach zakazano projekcji "Mechanicznej pomarańczy". 
  • Czy "Mechaniczna pomarańcza" miała związek z prawdziwymi przestępstwami.

"Mechaniczna pomarańcza" była zakazana przez ponad 25 lat

Cenzurowanie, czy zakazywanie filmów kojarzy się zazwyczaj z ingerencją władzy państwowej, albo jakiejś organizacji, dbającej o część społeczeństwa, której nie podoba się dane dzieło. Rzadko zdarza się, że o zdjęcie z afisza prosi sam twórca. W tym wypadku tak jednak było. 

Quiz: Kultowe filmy lat 80. Tylko geniusz zgarnie 75% punktów

1/16 Jak nazywa się wynalazca, który stworzył wehikuł czasu w filmie "Powrót do przyszłości"?

Wszystko dlatego, że część odbiorców błędnie zrozumiała przekaz płynący z produkcji. A mowa o tytule kultowym, za który odpowiada słynny reżyser - Stanley Kubrick. Dziełem jest natomiast "Mechaniczna pomarańcza". 

"Mechaniczna pomarańcza" inspirowała do prawdziwych zbrodni?

Kubrick był twórcą, który nie spoczywał na laurach i z każdym kolejny, filmem próbował nie tylko rzucać wyzwania sobie, ale również widzom. Nic więc dziwnego, że postanowił przełożyć na język filmu kontrowersyjną i trudną do adaptacji powieść Anthony'ego Burgessa. Pełen przemocy film budził oczywiście zastrzeżenia opinii publicznej. W pewnym momencie przyłączył się do nich sam Kubrick. 

"Mechaniczna pomarańcza" trafiła na ekrany brytyjskich kin w 1971 roku. Już niespełna rok później pojawiła się sprawa morderstwa, które według prokuratury miało być inspirowane filmem. 14-latek zabił wówczas swojego kolegę z klasy. W podobnym kierunku poszedł prokurator zajmujący się morderstwem osoby bezdomnej przez 16-latka. Podobna scena pojawia się w głośnej produkcji Kubricka. 

Podobnie jak przedstawienie brutalnego gwałtu. Miało być inspiracją dla przestępstwa seksualnego, którego sprawcy podczas dokonywania zbrodni śpiewali "Singin' in the Rain" z "Deszczowej piosenki", co również może kojarzyć się z filmową "Mechaniczną pomarańczą". Te sytuacje prawiły, że rodzina Kubricka otrzymywała pogróżki, a pod domem filmowca pojawiali się protestujący. 

Stanley Kubrick zażądał zakazu "Mechanicznej pomarańczy" 

Z tego powodu reżyser interweniował u dystrybutora filmu - Warner Bros. i na prośbę Kubricka "Mechaniczna pomarańcza" została wycofana z brytyjskich kin. Twórca zrobił to, by chronić bliskich. Nie zgadzał się jednak z zarzutami części opinii publicznej, że to "Mechaniczna pomarańcza" doprowadziła do zbrodni. - Próba obarczania sztuki jakąkolwiek odpowiedzialnością za sytuacje z prawdziwego życia wydaje mi się błędnym interpretowaniem sytuacji. Sztuka polega na przekształcaniu życia, ale nie tworzy życia ani nie jest jego przyczyną - powiedział Kubrick.

- Co więcej, przypisywanie filmowi silnych sugestywnych cech jest sprzeczne z naukowo przyjętym poglądem, że nawet po głębokiej hipnozie w stanie posthipnotycznym nie można zmusić ludzi do robienia rzeczy sprzecznych z ich naturą - podkreślił reżyser, sugerując, że gdyby jego film nie trafił do kin, do przestępstw prawdopodobnie i tak prędzej czy później by doszło.

 Zakaz publicznej projekcji "Mechanicznej pomarańczy" był bardzo silnie respektowany przez lata. W 1993 roku klub filmowy Scala ogłosił upadłość z powodu przegranego procesu sądowego w sprawie nielegalnego wyświetlania produkcji. Z tego powodu Brytyjczycy przez prawie 30 lat mieli trudności z obejrzeniem filmu. "Mechaniczna pomarańcza" trafiła na Wyspach ponownie do kin, na kasety VHS i płyty DVD dopiero w 1999 roku - po śmierci Kubricka. 

"Mechaniczna pomarańcza" była zakazana nie tylko w Wielkiej Brytanii. Gdzie jeszcze? 

Wielka Brytania nie była jedynym krajem, w którym zakazano "Mechanicznej pomarańczy". W Irlandii nie można było obejrzeć filmu od 1973 do 1999 roku. W Singapurze produkcja była dopuszczona do projekcji dopiero w 2011 roku i to tylko na festiwalu filmowym Perspectives. Inne kraje, które zakazywały filmu Kubricka, to RPA, Korea Południowa, Brazylia, Hiszpania i Malta.

W tym ostatnim państwie "Mechaniczną pomarańczę po raz pierwszy można było obejrzeć dopiero w 2000 roku. Jednak po 22 latach znowu doszło do zbrodni, którą powiązani z filmem Kubricka. Mowa o głośnej sprawie morderstwa Polki - Pauliny Dembskiej. Napastnik podczas przesłuchania przez policję  porównał się do głównego bohatera "Mechanicznej pomarańczy". 

Chociaż od premiery słynnej produkcji Stanleya Kubricka minęło ponad 50 lat i od 1971 roku wyszły o wiele brutalniejsze produkcje, "Mechaniczna pomarańcza" wciąż wzbudza kontrowersje i pojawiają się sugestie, że inspiruje kolejnych przestępców, którzy biorą do siebie zbyt dosłownie mroczne przesłanie płynące z książkowego pierwowzoru i kultowego filmu. 

Źródło: Antyradio/Wikipedia.org

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!