` Zmienił „polskie” nazwisko i zgarnął 2 Oscary. Właśnie skończył 100 lat - Antyradio

Zmienił „polskie” nazwisko i zgarnął 2 Oscary. Właśnie skończył 100 lat

AKTUALIZACJA 30.06.2026 30.06.2026 14:08
AKTUALIZACJA 30.06.2026 30.06.2026 14:08

Odkryj fascynującą historię Mela Brooksa - hollywoodzkiego mistrza komedii z korzeniami sięgającymi Europy Wschodniej. Jak podbił świat filmu? 

Mel Brooks
Fot. KEVIN WINTER/Getty AFP/East News
Z tego artykułu dowiesz się:
  • Jakie były korzenie rodzinne Mela Brooksa?
  • Dlaczego Mel Brooks zmienił swoje nazwisko na bardziej amerykańskie?
  • Który film przyniósł Melowi Brooksowi pierwszego Oscara?
  • Jakie są najważniejsze filmy w karierze Mela Brooksa?

Mel Brooks: król komedii nosił kiedyś "polskie" nazwisko

W panteonie największych twórców komedii w historii kina, jest niewielu artystów, którzy mogliby równać się z Melem Brooksem. To prawdziwy człowiek renesansu - reżyser, scenarzysta, aktor i producent, którego nazwisko stało się synonimem błyskotliwej parodii, absurdalnego humoru i bezkompromisowej satyry.

Quiz: Kultowe filmy lat 80. Tylko geniusz zgarnie 75% punktów

1/16 Jak nazywa się wynalazca, który stworzył wehikuł czasu w filmie "Powrót do przyszłości"?

To on dał światu takie arcydzieła jak "Młody Frankenstein", "Płonące siodła" czy "Producenci", a jego twórczość przyniosła mu dwa Oscary, nagrody Emmy, Tony i Grammy, czyniąc go jednym z nielicznych artystów kompletującym tzw. EGOT. Mimo że w czerwcu 2026 roku obchodził swoje 100. urodziny, ten niezmordowany geniusz komedii wciąż inspiruje, a jego historia to fascynująca opowieść o synu emigrantów z terenów obecnej Rzeczypospolitej, który, zmieniając nazwisko, podbił Hollywood.

Mel Brooks urodził się 28 czerwca 1926 roku na Brooklynie w Nowym Jorku jako Melvin Kaminsky. Jak podaje portal RadioZET.pl, jego korzenie rodzinne sięgają Europy Wschodniej. Ojciec filmowca - Max Kaminsky, był emigrantem pochodzenia niemieckiego z Gdańska, który wówczas należał do Prus, a matka - Kate z domu Brookman, pochodziła z rodziny żydowskich emigrantów z terenów ówczesnego Imperium Rosyjskiego, a dzisiejszej Ukrainy.

Swoją przygodę ze światem rozrywki rozpoczął po wojnie jako autor skeczy progamu "Your Show of Shows" Sida Caesara. Postanowił zmienić nazwisko na bardziej amerykańskie, żeby łatwiej było je zapamiętać i wypowiedzieć. To częsta praktyka w Hollywood w połowie XX wieku.

Jak Mel Brooks stał się wybitnym twórcą komediowym? 

Jego prawdziwa kariera nabrała tempa w latach 60., gdy wraz z Carlem Reinerem stworzył kultowy skecz "2000 Year Old Man". Jednak prawdziwym przełomem był jego debiut reżyserski - film "Producenci" z 1967 roku. To brawurowa i absurdalna i komedia o dwóch oszustach, którzy postanawiają wystawić na Broadwayu najgorszy musical w historii, by zgarnąć pieniądze od inwestorów i uciec. Co ciekawe Zero Mostel grający głównego bohatera wcielił się postać Maxa Bialystocka. W ten sposób Brooks chciał podkreślić znaczenie białostockich Żydów dla branży rozrywkowej w USA. "Producenci" okazali się być arcydziełem komedii i przyniosły reżyserowi Oscara za najlepszy scenariusz oryginalny. To był początek jego niezwykłej passy.

W 1974 roku, w ciągu jednego roku, wyreżyserował dwa filmy, które na stałe weszły do kanonu komedii. Pierwszy z nich, "Płonące siodła", to genialna parodia westernu, która w bezlitosny sposób wyśmiewała rasizm i klisze gatunkowe. Film był tak pełen kontrowersyjnych żartów, że szefowie studia Warner Bros. byli przerażeni, ale ostatecznie dali mu zielone światło. Dziś "Płonące siodła" uznawane są za jedną z najśmieszniejszych komedii wszech czasów.

Zaledwie kilka miesięcy później na ekrany wszedł "Młody Frankenstein" - hołd i jednocześnie parodia klasycznych horrorów wytwórni Universal. Zrealizowany w czerni i bieli, z dbałością o każdy detal scenograficzny, film ten jest majstersztykiem, w którym absurdalny humor miesza się z autentyczną miłością do kina. Brooks, wraz ze współscenarzystą i odtwórcą głównej roli - kapitalnym Genem Wilderem, stworzył dzieło, które przyniosło im kolejną nominację do Oscara za scenariusz.

Najważniejsze dzieła Mela Brooksa 

Jego kolejne filmy, takie jak "Nieme kino", "Lęk wysokości" (parodia filmów Hitchcocka), "Kosmiczne jaja" (parodia "Gwiezdnych wojen") czy "Robin Hood: Faceci w rajtuzach", tylko ugruntowały jego pozycję jako niekwestionowanego króla parodii. Co ciekawe w 1980 roku wyprodukował film Davida Lyncha "Człowiek słoń". Założył wówczas firmę Brooksfilms, żeby z plakatu filmu zniknęło jego nazwisko. Obwiał się, że widzowie mogą uznać dzieło Lyncha za komedię. W 2001 roku, Brooks na podstawie swojego debiutanckiego filmu, stworzył musical "Producenci", który podbił Broadway i przyniósł mu trzy nagrody Tony, kompletując jego kolekcję najważniejszych nagród w świecie rozrywki.

Warto też wspomnieć o rolach Brooksa. Wielokrotnie występował we własnych filmach, ale grywał też w produkcjach innych reżyserów. W aktorskiej filmografii Brooksa znalazły się takie tytuły, jak "Wielka wyprawa muppetów", "Być albo nie być", "I kto to mówi 2", "Ostatnie życzenie taty" oraz sitcomie "Szaleję za tobą". W 2013 roku Amerykańska Akademia Filmowa uhonorowała go honorowym Oscarem za całokształt twórczości.

Źródło: Antyradio/RadioZET.pl/Wikipedia

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!