112 lat temu urodził się jeden z najsławniejszych pisarzy. Polacy pokochali jego bestsellery

AKTUALIZACJA 26.08.2026 26.08.2026 06:21
AKTUALIZACJA 26.08.2026 26.08.2026 06:21

Julio Cortázar to jeden z najwybitniejszych pisarzy XX wieku. Zyskał międzynarodową sławę dzięki innowacyjnemu podejściu do literatury, łącząc realizm z elementami fantastycznymi. Dzieła, takie jak "Gra w klasy" jest obecnie ponadczasową klasyką. 

Julio Cortázar
Fot. Wikimedia Commons/domena publiczna
Z tego artykułu dowiesz się:
  • Julio Cortázar zyskał sławę za sprawą książki "Gra w klasy".
  • Zadebiutował sonetami "Presencia" w 1938 roku pod pseudonimem Julio Denis.
  • W dorobku Cortázara znajdują się też "Bestiario" i "Tajemna broń".

Julio Cortázar - wybitny pisarz miałby dziś 112 lat

Julio Cortázar to słynny argentyński pisarz, który jest uznawany za jednego z najwybitniejszych literatów XX wieku. Twórca zaskakiwał swoją kreatywnością i pomysłowym podejściem do pisarstwa czytelników na całym świecie, również w Polsce. Gdyby żył, skończyłby 112 lat. 

Quiz: Najlepsze lektury szkolne. Umysł doskonały rozwiąże ten quiz bezbłędnie

Narodowe Archiwum Cyfrowe/domena publiczna
1/15 Kto jest autorem "Lalki"?

Przeczytaj nasz artykuł, by dowiedzieć się najważniejszych informacji na temat Cortázara oraz poznać jego najwybitniejsze książki. Z jakiego powodu stał się tak sławnym pisarzem? 

Julio Cortázar - tułaczka po Europie i opuszczenie przez ojca

Julio Cortázar urodził się 26 sierpnia 1914 roku w Brukseli. Jego rodzice byli Argentyńczykami, ale ojciec pisarza pracował wówczas w argentyńskiej ambasadzie w stoicy Belgii. Z powodu rozpoczęcia się I wojny światowej, młodzi rodzice postanowili wrócić z synem do ojczyzny. Powrót trwał kilka lat. Cortázarowie wyjechali z Europy dopiero w 1918 roku. Już w Argentynie ojciec pisarza postanowił zostawić swoją rodzinę i zniknąć na zawsze. 

Matka Cortázara przeniosła się do Banfield w okolicach Buenos Aires i tam mały Julio kształtował swój zmysł artystyczny, zapoznając się z twórczością Edgara Allana Poe'go i Jules’a Verne’a. Dość szybko musiał zacząć pracę, by pomóc matce związać koniec z końcem. Jako 18-latek zaczął uczyć w szkole. W 1935 roku zaczął studia humanistyczne na Uniwersytecie w Buenos Aires. Po zdobyciu dyplomu dostał pracę w Narodowym Uniwersytecie w Cuyo, z której jednak zrezygnował po przejęciu władzy przez autorytarnego prezydenta Juana Domingo Peróna. 

Julio Cortázar - początki pisarskie i najwybitniejsze dzieła

Cortázar powrócił do Buenos Aires, gdzie zaczął współpracę z wydawnictwami, a wkrótce został tłumaczem z francuskiego i angielskiego. Było to w połowie lat 40., kiedy zaczął regularni publikować swoje pierwsze dzieła, które zyskały aprobatę czytelników. Na początku lat 50. wyjechał na stypendium do Francji, gdzie poznał tłumaczkę i pisarkę z Argentyny Aurorę Bernárdez, z którą w 1953 roku wziął ślub. W tym czasie pisał, zyskując jeszcze większą rozpoznawalność. Zaczęto porównywać go do takich pisarzy, jak Gabriel García Márquez czy Mario Vargas Llosa. 

Zadebiutował jeszcze w 1938 roku sonetami "Presencia", wydanymi pod pseudonimem Julio Denis. Pierwszym ważnym dziełem w dorobku Cortázara był zbór opowiadań "Bestiario", w którym znalazły się takie utwory, jak "Zajęty dom", "Aksolotl", czy "Daleka". Chociaż pisał w różnych gatunkach literackich, jego najpopularniejszymi tekstami były krótkie formy. W jego dorobku znalazły się między innymi "Tajemna broń" oraz "Opowieści o kronopiach i famach i inne historie". 

Gra w klasy - okładka książki
fot. Wydawnictwo MUZA S.A./materiały prasowe / Gra w klasy - okładka książki

Najbardziej znane dzieła w dorobku Cortázara to "62. Model do składania", "W osiemdziesiąt światów dookoła dnia" czy "Ostatnia runda", ale książką, którą zapisał się w historii światowej literatury była słynna "Gra w klasy". Charakterystycznym dla prozy pisarza był specyficzny język, a także łączenie realizmu z elementami fantastycznymi. Cortázar lubił bawić się nie tylko słowem, ale i samą formą literacką. W swojej twórczości dawał czytelnikowi szerokie pole interpretacyjne i niejako przerzucał część pisarskiej odpowiedzialności na odbiorcę, który może być w pewien sposób współtwórcą opowiadanej historii. 

Najdobitniej widać to w "Grze w klasy", którą literaturoznawcy uznają za jeden z pierwszych przejawów hipertekstu - czytelnik bowiem sam decyduje, jak będzie czytał powieść - chronologicznie, według zaproponowanej przez autora kolejności, czy będzie skakał po rozdziałach według swojego klucza. Widzimy tutaj silny wpływ surrealizmu i dadaizmu na twórczość pisarza, który z kolei inspirował innych twórców, między innymi filmowych - takich, jak Manuel Antín, Michelangelo Antonioni, czy Luis Buñuel.

Julio Cortázar - drugie małżeństwo i przedwczesna śmierć 

Po kilkunastu latach związku z Bernárdez Cortázar rozwiódł się, pozostając z nią w przyjacielskich stosunkach, a w 1970 roku ożenił się z amerykańską pisarką i aktywistką Carol Dunlop. Wspólnie zwiedzili różne zakątki świata. W latach 80. lekarze wykryli u pisarza białaczkę. 

Chociaż początkowo wydawało się, że owdowi młodą żonę, to Dunlop zmarła pierwsza z powodu egzotycznej choroby, będącej prawdopodobnie następstwem podróży do Nikaragui. Cortázar odszedł 12 lutego 1984 roku w Paryżu z powodu ataku serca. Ostatnie lata życia spędził na wsi w otoczeniu przyjaciół, w tym swojej pierwszej żony. Miał 69 lat. 

Źródło: Antyradio/Wikipedia.org

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!