Przeciwieństwo déjà vu istnieje. Naukowcy wywołali je... w laboratorium
Obserwuj w Google
Déjà vu to dobrze znane nam zjawisko, które trudno wytłumaczyć. Pojawia się nagle i znika po chwili. Wiedzieliście, że jest też coś takiego, jak jamais vu? To coś na wzór déjà vu z tą różnicą, że jest jego przeciwieństwem.
Déjà vu to bardzo dziwne zjawisko, które przytrafia się wielu osobom. Z pewnością nie raz mieliście sytuację, że byliście pierwszy raz w danym miejscu lub po raz pierwszy przytrafiła wam się dana sytuacja, jednak przez dosłownie chwilę mieliście wrażenie, że już kiedyś coś podobnego przeżyliście, ale nie wiedzieliście kiedy ani gdzie. To właśnie uczucie, które powszechnie nazywane jest déjà vu. Okazuje się, że istnieje również coś, co jest tego przeciwieństwem. I w dodatku jest jeszcze dziwniejsze.
Czym jest jamais vu? To przeciwieństwo déjà vu
Naukowcom udało się dowieść, że istnieje coś takiego, jak przeciwieństwo déjà vu. Efekt jamais vu wywołali w laboratorium. Polega to na tym, że choć daną sytuację, w której się znajdujemy, dobrze znamy, to uznajemy ją za nową. W praktyce wygląda to tak: wydaje nam się, że jesteśmy gdzieś po raz pierwszy lub, że daną osobę widzimy pierwszy raz na oczy. W rzeczywistości, konkretne miejsce i konkretną osobę dobrze znamy. Może to również objawiać się chwilowymi problemach z pisownią. Osoby, które miały do czynienia z tym zjawiskiem, mówią o trudnościach z zapisaniem dobrze znanego im słowa.
Jamais vu często dotyczy muzyków, którym np. podczas grania kolejnego koncertu zdarzy się pomylić lub zapomnieć dźwięk melodii. O jamais vu mało słychać i nie jest tak popularne jak déjà vu. Zdarza się stosunkowo rzadko i nie ma zbyt dużo badań na ten temat. Oba zjawiska są zaliczane do paramnezji, czyli do zaburzeń pamięci, które dotyczą wspomnień.
Naukowcy wywołali Jamais vu
Naukowcy postanowili pochylić się nad tym efektem i wywołać go w warunkach laboratoryjnych. 94 studentów, którzy zostali poddani badaniom, mieli za zadanie wielokrotnie napisać te same słowa. Przepisywali je bez przerwy, a jedynie kiedy mogli na chwilę się oderwać, to moment, gdy pojawiły się słowa: ból ręki, znudzenie i uczucie dziwności. W aż 70% ostatnie słowo sprawiło trudności. Wówczas studenci musieli dłużej zastanowić się nad pisownią dobrze znanego im słowa. Efekt ten najczęściej pojawiał się po minucie, gdy student przepisał słowo ok. 33 razy.
Przeprowadzono też drugi eksperyment i dotyczył słowa „the”. Tutaj również wystąpił efekt jamais vu. Aż 55 % osób po czasie przestało je pisać.
Za swoje eksperymenty naukowcy niedawno otrzymali Nagrodę Ig Nobla.
Jamais vu jest sygnałem, że coś stało się zbyt automatyczne, zbyt płynne, zbyt powtarzalne. Pomaga nam otrząsnąć się z naszego bieżącego przetwarzania, a poczucie nierzeczywistości jest tak naprawdę sprawdzianem rzeczywistości.
Zjawisko to nie jest szkodliwe, o ile nie zdarza się zbyt często. Wówczas istnieje podejrzenie, że może to być zwiastun problemów neurologicznych bądź psychicznych.
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka , Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!
