` To popularne imię było kiedyś w Polsce nieznane. W pierwszym przekładzie kultowej książki zastąpiono je innym - Antyradio

To popularne imię było kiedyś w Polsce nieznane. W pierwszym przekładzie kultowej książki zastąpiono je innym

AKTUALIZACJA 07.10.2026 07.10.2026 15:02
AKTUALIZACJA 07.10.2026 07.10.2026 15:02

Imię Alicja, które obecnie jest obecnie bardzo popularne, kilka pokoleń temu było praktycznie nieznane. Pierwszy polski przekład "Alicji w Krainie Czarów" zastąpił oryginalne imię bardziej swojskim odpowiednikiem. 

Małe dziecko z niebieskimi oczami trzyma białego, pluszowego królika, leżąc na białym tle.
Fot. ANNA GRANT/Shutterstock
Z tego artykułu dowiesz się:
  • Imię Alicja zyskało popularność dzięki książce "Alicja w Krainie Czarów", która do Polski dotarła dopiero na początku XX wieku ze zmienionym tytułem. 
  • Książka Lewisa Carrolla do dziś wzbudza kontrowersje z powodu domniemanych aluzji seksualnych i rzekomo mrocznej historii jej powstania.
  • Obecnie imię Alicja jest jednym z najpopularniejszych wyborów młodych rodziców w Polsce. 

Alicja - dziś normalne imię. 120 lat temu nie było w Polsce powszechne

Imię Alicja dziś wydaje się oczywistością, ale 116 lat temu wcale nie było takie popularne w Polsce jakby mogło się wydawać. Do tego stopnia, że w pierwszym polskim przekładzie słynnej "Alicji w Krainie Czarów", główna bohaterka dostała zupełnie inne imię.

Quiz: Najlepsze lektury szkolne. Umysł doskonały rozwiąże ten quiz bezbłędnie

Narodowe Archiwum Cyfrowe/domena publiczna
1/15 Kto jest autorem "Lalki"?

Obecnie rodzice bardzo chętnie wybierają to imię dla swoich córek. Poza tym istnieje wiele znanych Polek, które je noszą. Skąd się wzięło i co oznacza? 

Alicja - skąd pochodzi i o oznacza to imię? 

Pochodzenie imienia Alicja nie jest tak dobrze znane, jak w przypadku innych imion o o wiele dłuższej tradycji. Językoznawcy nie są zgodni. Jedni badacze uważają, że może pochodzić od włoskiej wersji imienia Aleksy, czyli Alessis. W języku niemieckim i angielskim występowało jako Alexia. 

Istnieje też teoria, że może pochodzić od starogermańskiego imienia Adalheidis, które posiadało zdrobnienie Alis. Inne domysły sugerują, że źródłosłowem Alicji jest greckie słowo aletheia - oznaczające prawdę, które w wyniku zlatynizowania miało przekształcić się w formy Alitia i Alicia. Jedno jest pewne - do kultury anglosaskiej przyszło z języka francuskiego, a rozsławiła je kultowa powieść. 

"Alicja w Krainie Czarów" - słynna książka dla dzieci, która wzbudza kontrowersje 

Mowa oczywiście o słynnej "Alicji w Krainie Czarów" autorstwa Lewisa Carrolla. Dość szybko książka stała się jedną z ikon literatury dziecięcej, mimo iż za jej genezą kryje się dość mroczna opowieść. Carroll, a właściwie Charles Lutwidge Dodgson w 1862 roku odbył wraz z  wielebnym Robinsonem Duckworthem i trzema dziewczynkami rejs po Tamizie. Jedną z nich była 10-letnia Alice Pleasance Liddell. W czasie wycieczki Dodgson opowiadał dzieciom historię zatytułowaną "Przygody Alicji pod Ziemią", która potem stała się podstawą słynnej książki. 

Zdaniem niektórych badaczy Carroll miał mieć skłonności pedofilskie, objawiające się zaproszeniami dziewczynek do swojego domu, które miały rzekomo zostawać u niego na noc, a także serią fotografii dziecięcych w dość nietypowych, nierzadko roznegliżowanych pozach. Jedną z bohaterek jego fotografii była wcześniej wspomniana Alice Pleasance Liddell.

Lewis Carroll - The Beggar Maid - Alice Liddell
fot. Wikimedia Commons/domena publiczna / Lewis Carroll - The Beggar Maid - Alice Liddell

Pisarzowi nie udowodniono jednak czynów pedofilskich, chociaż w samej "Alicji w Krainie Czarów" dopatrywano się licznych aluzji seksualnych. Według anegdoty Caroll miał się nawet oświadczyć protoplastce swojej słynnej bohaterki. Z drugiej strony warto pamiętać, że próbowano dowieść iż Dodgson był sławetnym Kubą Rozpruwaczem. 

"Alicja w Krainie Czarów" w Polsce została wydana pod innym tyułem

Bez względu na kontrowersje wokół "Alicji w Krainie Czarów", wydana w Wielkiej Brytanii w 1865 roku powieść, wkrótce stała się hitem, który doczekał się kilka lat później kontynuacji pod tytułem "Po drugiej stronie lustra". Wkrótce popularność wyszła poza Wyspy Brytyjskie, a motywy pochodzące z "Alicji w Krainie Czarów" na stałe zakorzeniły się w zachodniej kulturze. Jednym z przejawów popularności książki jest fakt, że dzięki niej imię protagonistki stało się znane i chętnie wybierane dla dziewczynek. 

Powieść w końcu dotarła do Polski. Stało się to na początku XX wieku. Problem był jednak taki, że wówczas imię Alicja nie było w naszym kraju szczególnie popularne. Z tego powodu tłumaczka Adela S. postanowiła je zmienić. Wybrała o wiele bardziej swojsko brzmiące imię, które jednak nawiązuje do oryginału brzmieniowo. W 1910 roku ukazał się pierwszy polski przekład "Alicji w Krainie Czarów", wydany jako "Przygody Alinki w Krainie Cudów", chociaż na okładce widniał napis "Przygody Alinki w Krainie Czarów". 

Przygody Alinki w Krainie Cudów
fot. Wikimedia Commons/domena publiczna / Przygody Alinki w Krainie Cudów

W kolejnych latach pojawiło się wiele innych tłumaczeń, w tym najbardziej znane autorstwa Macieja Słomczyńskiego, które było najwierniejsze oryginałowi. Inny tłumacz powieści Carolla w swojej przedmowie wspomniał o przekładzie Adeli S. "Nie wiem nic o najwcześniejszej wersji Adeli S. Wydana w 1910 roku znikła doszczętnie i ślad jej istnienia pozostał tylko w bibliografii. Już w roku 1927 firma Gebethner i Wolff zamówiła nowy przekład, widocznie uznawszy tamten za bezużyteczny" - napisał w 1986 roku. Mimo tych słów, kilka egzemplarzy wydania z 1910 roku zachowało się między innymi w Bibliotece Raczyńskich w Poznaniu.

Alicja - jedno z najpopularniejszych imion żeńskich w Polsce

Obecnie imię Alicja nie dziwi Polaków. Według serwisu imio.info.pl obecnie nosi je 254 745 osób. Dzięki temu Alicja ląduje na 23. miejscu w ranking powszechności w naszym kraju. 

Alicja - informacje o imieniu
fot. print screen z imio.info.pl / Alicja - informacje o imieniu

To jednak nie wszystko, bo w ostatnich latach zyskuje na popularności wśród młodych rodziców. W samym 2025 roku nadano je 2 788 razy, co czyni je 9. imieniem na liście popularności nadań dzieciom. Mimo, że peakiem Alicji w ciągu ostatnich kilku lat był rok 2017 (z 6156 nadań), rodzice wciąż chętnie po nie sięgają, co niecałe 120 lat temu, było nie do pomyślenia. 

Źródło: Antyradio/Wikipedia.org/imio.info.pl

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!