` Arcydzieło polskiej pisarki przetłumaczono na 14 języków. W latach 80. powstał nawet film - Antyradio

Arcydzieło polskiej pisarki przetłumaczono na 14 języków. W latach 80. powstał nawet film

AKTUALIZACJA 08.01.2026 08.01.2026 13:22
AKTUALIZACJA 08.01.2026 08.01.2026 13:22

Pamiętasz "Cudzoziemkę" Marii Kuncewiczowej i jej znakomitą adaptację filmową z PRL-u? Poznaj historię, która zyskała uznanie na całym świecie.

Cudzoziemka - kadr z filmu
Fot. Screen/FilmPolski
Z tego artykułu dowiesz się:
  • Jakie znaczenie ma "Cudzoziemka" w literaturze polskiej?
  • Dlaczego adaptacja filmowa "Cudzoziemki" zdobyła popularność?
  • Co wyróżnia fabułę i konstrukcję "Cudzoziemki"?
  • Które nagrody zdobył film "Cudzoziemka" z 1986 roku?

Słynna książka i kultowy film z PRL-u. Nie każdy miał z nimi styczność 

Istnieje wiele polskich książek, które są powszechnie znane i szanowane. Są jednak takie dzieła, których mamy świadomość, ale nie każdy kojarzy więcej informacji poza samym tytułem. Tak właśnie jest z jedną z powieści wybitnej pisarki Marii Kuncewiczowej.

Quiz: Lektury szkolne z PRL-u. Pamiętasz, co czytaliśmy? [Łatwy quiz]

Narodowe Archiwum Cyfrowe/domena publiczna
1/15 W jakiej powieści Henryka Sienkiewicza dwójka polskich dzieci, Staś i Nel, przeżywa niezwykłe przygody w Afryce?

Chociaż jej książka odniosła wielki sukces nie tylko w kraju, ale i za granicą oraz doczekała się adaptacji, nie jest tak popularna jak kanon lektur szkolnych w postaci "Pana Tadeusza", "Krzyżaków", czy "Chłopów". Mowa o "Cudzoziemce". 

"Cudzoziemka" - polska powieść międzywojenna przetłumaczona na 14 języków

Po raz pierwszy ukazała się na łamach "Kuriera Porannego" w odcinkach w 1935 roku. Jako książka pojawiła się na rynku rok później. "Cudzoziemka" została przetłumaczona na 14 języków i jest uznawana za jedno z najwybitniejszych osiągnięć psychologizmu literackiego pochodzącego z okresu międzywojennego. Na uwagę zasługuje nietypowa konstrukcja fabularna - autorka postanowiła zerwać z typową chronologią i zastąpić ją dygresjami, wspomnieniami i fragmentami retrospekcji tytułowej postaci. 

Akcja "Cudzoziemki" rozgrywa się w trakcie jednego dnia. Protagonistką jest Róża Żabczyńska - córka Polaka, który doczekał się dziecka w czasie przebywania na terenie Rosji. Dziewczyna trafiła po raz pierwszy do Polski w wieku 16 lat. Świadoma zbliżającego się końca życia, stara się podsumować swoje losy i zastanowić się, jak niepowodzenia życiowe i rozgoryczenie wpłynęło na jej zachowanie wobec innych. 

"Cudzoziemka" - kultowy film z Ewą Wiśniewską w roli głównej 

W 1986 roku powstał film na podstawie "Cudzoziemki". Reżyserem adaptacji był Ryszard Ber, który odpowiadał wcześniej za przeniesienie na ekran innej znanej książki - "Lalki", która stała się źródłem fabularnym słynnego serialu. W filmie "Cudzoziemka" w roli Róży wystąpiła Ewa Wiśniewska. W pozostałych rolach zagrali Joanna Szczepkowska, Jerzy Kamas, Andrzej Precigs i Katarzyna Chrzanowska. 

Cudzoziemka - kadr z filmu PRL
fot. / Cudzoziemka - kadr z filmu PRL

Film cieszył się uznaniem nie tylko wśród widzów, który zapamiętali rolę Wiśniewskiej, ale też pomiędzy krytykami. "Cudzoziemka" zdobyła liczne nagrody - Nagrodę Specjalną Jury i Nagrodę za rolę kobiecą na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych, Nagrodę Szefa Kinematografii za twórczość filmową w dziedzinie filmu fabularnego przyznaną przez Komitet Kinematografii, Nagrodę Publiczności w ramach Tarnowskiej Nagrody Filmowej oraz Nagrodę "Trybuny Ludu". 

Zarówno książka, jak i pochodzący z czasów PRL-u film na stałe wpisały się w polską kulturę. Warto więc sięgnąć po dzieło Kuncewiczowej, a następnie obejrzeć film na jego podstawie, nie tylko żeby nadrobić oba tytuły, ale też je sobie przypomnieć, jeśli się miało z nimi wcześniej styczność. 

Źródło: Antyradio/Wikipedia/org

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!