Polacy pokochali jego książki w PRL. Pisał jeden z najsłynniejszych filmów
Obserwuj w Google
Poznaj literacką ścieżkę Wilhelma Macha i odkryj jego wpływ na kino PRL-u. Sprawdź, jakie motywy dominowały w jego twórczości.
- Jakie były początki literackiej i edukacyjnej drogi Wilhelma Macha.
- Które dzieła literackie Wilhelma Macha zyskały największą popularność.
- Jakie motywy pojawiały się w twórczości Wilhelma Macha.
- Z kim Wilhelm Mach współtworzył scenariusz do kultowego polskiego filmu.
Wilhlem Mach - zapomniany pisarz i współtwórca wielkiego hitu PRL
Popularność pisarzy przychodzi i odchodzi wraz z daną epoką. Tak było w przypadku Wilhelma Macha. W czasach PRL-u to nazwisko znało wiele osób. Dziś zazwyczaj nie mówi nic.
Quiz: Lektury szkolne z PRL-u. Pamiętasz, co czytaliśmy? [Łatwy quiz]
A Mach był pisarzem, który stworzył poczytne powieści, ale związał się również z branżą filmową, pisząc scenariusze do dwóch produkcji. Jednak jest klasyką polskiego kina.
![Zdjęcie czarno-białe przedstawiające kobietę z długimi włosami, siedzącą na ozdobnym krześle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/03/27/835c55fb/1850740-160x160-d662c03e89.png "Anna Dymna w filmie "Pięć i pół bladego Józka"")
Wilhelm Mach - od ambitnego chłopca ze wsi po uznanego pisarza
Wilhelm Mach urodził się we wsi Kamionka koło Ropczyc 26 grudnia 1916 roku. Literaturą interesował się od dziecka. Już jako 12-latek napisał wiersz, który został wydrukowany w szkolnym czasopiśmie "Przyszłość" oraz nowelą "Dawne zapusty", która trafiła na łamy czasopisma "Rola".
W czasach gimnazjalnych sam redagował szkolne czasopismo. Po maturze Mach uczył się na Państwowym Pedagogium w Krakowie. Naukę skończył tuż przed wybuchem II wojny światowej, w której brał czynny udział w szeregach 6. Dywizji Piechoty Armii "Kraków" w bitwach pod Pszczyną i Tomaszowem Lubelskim.
Te książki z czasów PRL są dziś warte fortunę. Prawdopodobnie masz je w domu
- 11 Zobacz zdjęcia
W czasie Mach okupacji działał w podziemu, ucząc młodzież maturalną na konspiracyjnych kompletach. Po zakończeniu wojny podjął studia polonistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. W tym samym roku zadebiutował wierszem "Tobie dalekiej", który ukazał się w "Inaczej", której był reaktorem oraz opowiadaniem "Rdza" opublikowanym w tygodniku "Odrodzenie".
Po zdobyciu dyplomu związał się z miesięcznikiem "Twórczość", w którym publikował swoje kolejne dzieła. Współpracował też z "Odrodzeniem", "Dziennikiem Literackim" i "Nową Kulturą". Pod koniec lat 50. został kierownikiem literackim zespołu filmowego. Prywatnie Mach był przyjacielem Zofii Nałkowskiej.
Wilhelm Mach - twórczośc literacka i filmowa
W twórczości Macha pojawia się problematyka psychologiczna i przemiany moralne w życiu i świadomości wsi polskiej. Skupiał się na motywach wyobcowania. W ciągu swojego życia napisał takie tytuły, jak "Za kwadrans wiosna", "Jaworowy dom", "Twórczość, Życie duże i małe" oraz dwie najpopularniejsze powieści - "Góry nad czarnym morzem" i "Agnieszka, córka Kolumba", które były przetłumaczone na różne języki. Mach stworzył też "Doświadczenia i przypadki. Opowiadania, eseje, reportaże i felietony" i "Szkice literackie".
Był również scenarzystą dwóch filmów - "Agnieszka 46", stworzonego wspólnie ze Zdzisławem Skowrońskim oraz kultowego "Do widzenia, do jutra", którego współautorami byli Zbigniew Cybulski i Bogumił Kobiela. Mach zmarł młodo i nagle w wieku 49 lat. Chociaż za oficjalną przyczynę śmierci podaje się zawał serca, istnieje teoria, mówiąca o samobójstwie, o którym pisarz miał wcześniej wspominać.
Źródło: Antyradio/Wikipedia.org
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!
