Polski pisarz tak ważny, że jego nazwiskiem nazwano nagrody. Wciąż nie każdy zna
Obserwuj w Google
Odkryj niezwykłą historię Janusza A. Zajdla - prekursora polskiej fantastyki socjologicznej. Poznaj zasługi pisarza i znaczenie Nagrody Zajdla.
- Kim był Janusz A. Zajdel i jakie były jego zainteresowania.
- Jakie były główne tematy twórczości Janusza A. Zajdla.
- Dlaczego Nagroda Fandomu Polskiego została nazwana imieniem Zajdla.
- Które dzieła przyniosły Zajdlowi największe uznanie.
Niedoceniony polski pisarz. Janusz A. Zajdel był prekursorem
Janusz A. Zajdel to pisarz, z którego Polacy powinni być dumni. Nie jest jednak powszechnie rozpoznawalny, nawet mimo tego, że od jego nazwiska pochodzi ważna nagroda literacka.
Quiz: Najlepsze książki z okresu PRL. Inteligentni Polacy mają w tym quizie przewagę
Jeżeli należysz do osób, które nie wiedzą, kim jest Zajdel, to przeczytaj ten artykuł. Zawarliśmy w nim wszystkie najważniejsze informacje dotyczące polskiego pisarza.
Janusz A. Zajdel - od fizyka do pisarza science fiction
Janusz Andrzej Zajdel urodził się 15 sierpnia 1938 roku w Warszawie. Już jako nastolatek interesował się dwiema rzeczami, które stały się jego pasją - pisaniem i nauką. Jako uczeń razem z bratem opublikował teksty w piśmie "Młody Technik" artykuł "Pomysły braci Zajdel", które wkrótce stały się rubryką pod tytułem "Pomysły dziwne, zwariowane i takie sobie".
Po skończeniu liceum zaczął studiować fizykę na Uniwersytecie Warszawskim, a po zdobyciu dyplomu rozpoczął pracę w Centralnym Laboratorium Ochrony Radiologicznej. Chociaż nauki ścisłe były jego pasją i sposobem zarabiania pieniędzy, dawała o sobie znać również humanistyczna strona Zajdla. W 1961 roku zadebiutował opowiadaniem "Tau Wieloryba", które ukazało się na łamach "Młodego Technika". Pisał oczywiście science fiction.
Brytyjczycy wybrali 5 najlepszych polskich książek wszech czasów
- 5 Zobacz zdjęcia
Chociaż początkowo tworzył w duchu klasycznego sci-fi, zasłynął z pójścia w nieco innym kierunku. Zajdel rozpoczął go serią powieści socjologiczno-politycznych, której pierwszą częścią był wydany w 1980 roku "Cylinder van Troffa". Główną tematyką było przyglądanie się fikcyjnym państwom totalitarnym. Tym samym pisarz stał się prekursorem nurtu fantastyki socjologicznej w Polsce.
Jak nietrudno się domyślić Zajdel kamuflował w swojej twórczości aluzje do sytuacji społeczno-politycznej obecnej w PRL-u. Najlepszym przykładem jest tutaj powieść "Limes inferior", opowiadająca o Ziemi, której narzucono "jeden słuszny system". Mimo zamiłowania do nauki nie brakowało w jego dziełach dbałości o język, liczne gry słów i sprytne ukrywanie nawiązań, jak chociażby imię i nazwisko bohatera "Paradyzji" - Nikora Orleya Huxwella, które odnosiło się do George'a Orwella i Alodusa Huxleya - twórców najbardziej znanych powieści dystopicznych w dziejach.
Wkrótce Zajdel stał się niezwykle popularnym pisarzem, który wyznaczał kierunek młodym wówczas literatom, takim jak Maciej Parowski, Marek Oramus czy Andrzej Krzepkowski. Jego dzieła przetłumaczono na wiele języków. Zresztą pisarz miał kontakt z międzynarodowym środowiskiem entuzjastów science fiction, między innymi poprzez członkostwo w organizacji World SF.
W ciągu swojego życia wydał 5 zbiorów opowiadań i 7 powieści. Zajdel zmarł 19 lipca 1985 roku w wieku 47 lat z powodu raka płuc. W trakcie choroby pracował nad powieścią "Drugie spojrzenie na planetę Ksi", której nie dokończył.
Nagroda Zajdla - wielkie uhonorowanie przedwcześnie zmarłego dla pisarza
Zajdel był doceniony za życia, ale wyróżniono go również po śmierci. Za powieść "Cylinder van Troffa" otrzymał Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki, za "Wyjście z cienia" Złotą Sepulkę oraz był odznaczony nagrodą Śląkfa. To jednak nie wszystko.
W 1984 roku na spotkaniu klubów fantastyki w Łodzi rozpoczęto przyznawanie nagrody Sfinks, która szybko przekształciła się w Nagrodę Fandomu Polskiego. Jej pierwszym zwycięzcą był właśnie Zajdel za powieść "Paradyzja". Wkrótce po otrzymaniu nagrody pisarz zmarł, z tego powodu kluby zdecydowały, że wyróżnienie powinno go uhonorować.
Z tego powodu ponownie przemianowano nagrodę na Nagrodę Fandomu Polskiego imienia Janusza A. Zajdla, zwaną potocznie Nagrodą im. Janusza A. Zajdla lub po prostu Nagrodą Zajdla albo Zajdlem. Od 1991 roku przyznają ją uczestnicy konwentu Polcon najlepszym polskim utworom literackim wydanym w poprzednim roku kalendarzowym. Jednym z najbardziej znanych laureatów Nagrody Zajdla jest Andrzej Sapkowski.
Źródło: Antyradio/Wikipedia
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!
