22-latek napisał jedno z największych arcydzieł muzyki w 1969 roku. Nazwę zainspirował sławny film

AKTUALIZACJA 23.10.2026 23.10.2026 14:32
AKTUALIZACJA 23.10.2026 23.10.2026 14:32

Utwór "Space Oddity" Davida Bowiego powstał dzięki inspiracji filmem "2001: Odyseja kosmiczna" oraz osobistym przeżyciom artysty. Mimo początkowych trudności na listach przebojów, piosenka znalazła swoje miejsce w popkulturze i obecnie jest klasykiem w repertuarze Bowiego. 

David Bowie
Fot. Globe Photos / Zuma Press / Forum
Z tego artykułu dowiesz się:
  • "Space Oddity" Davida Bowiego to piosenka inspirowana filmem "2001: Odyseja kosmiczna".
  • Mimo początkowego niepowodzenia komercyjnego, utwór zdobył uznanie jako jeden z najbardziej rozpoznawalnych kawałków Bowiego.
  • Historia powstawania "Space Oddity" pokazuje, Bowie zainspirował się nie tylko klasykiem Kubricka, ale również ogólną wówczas fascynacją kosmosem i własnymi doświadczeniami. 

Który film zainspirował Dawida Bowiego do stworzenia "Space Oddity"? 

"Space Oddity" o jedna z najwybitniejszych i najbardziej znanych piosenek w dorobku Davida Bowiego. Nie każdy wie, że tytuł i treść utworu nawiązuje do innego ważnego dzieła kultury. Mowa o słynnym filmie Stanleya Kubricka. 

Quiz: Trudny quiz z klasycznego rocka, w którym młodzież nie ma szans na 100%

1/16 Który utwór Led Zeppelin zaczyna się słowami "There's a lady who's sure all that glitters is gold…"?

Chodzi oczywiście o oscarowy klasyk "2001: Odyseja kosmiczna". Bowie połączył wpływ głośnej produkcji z własnymi przeżyciami i w ten sposób powołał do życia słynny singlowy kawałek. Jak dokładnie powstawał utwór "Space Oddity"?

Skąd Dawid Bowie miał pomysł na utwór "Space Oddity"?

Pod koniec lat 60. David Bowie nie cieszył się zbyt dużą popularnością. Nie doceniono ani jego singli ani debiutanckiego albumu z 1967 roku. Z powodu komercyjnej porażki krążka muzyk zrezygnował ze współpracy z wytwórnią Deram Records i zrobił sobie dwuletnią przerwę w wydawaniu nowej muzyki. 

Koniec roku 1969 wiązał się z poczuciem wyobcowania 22-letniego Bowiego w kontekście jego kariery muzycznej. Jego ówczesny menadżer - Kenneth Pitt, postanowił wypromować klienta tworząc film "Love You till Tuesday". Na jego potrzeby poprosił muzyka, by napisał zupełnie nowy utwór, który miał być próbką talentu Bowiego. 

To właśnie wtedy powstała piosenka "Space Oddity", będąca opowieścią o fikcyjnym austronaucie - majorze Tomie. - Wizerunek astronauty w przestrzeni kosmicznej kojarzy się raczej z automatem niż z człowiekiem… a mój major Tom jest przede wszystkim człowiekiem. Zainspirowało mnie poczucie smutku wobec tego aspektu podboju kosmosu - stał się on czymś odczłowieczonym. Napisałem więc piosenkę-farsę, próbując połączyć naukę z ludzkimi emocjami. W gruncie rzeczy jest to swego rodzaju antidotum na kosmiczną gorączkę - powiedział Bowie w 1969 roku. 

Własne odczucia to jednak nie jedyna inspiracja dla Bowiego. Muzyk, podobnie zresztą jak większość świata, był zachwycony filmem Stanleya Kubricka "2001: Odyseja kosmiczna" z 1968 roku. Zarówno na tytuł, jak i na elementy treści "Space Oddity", wpłynęło oscarowe dzieło, będące kosmiczną epopeją. 

- Poszedłem na ten film kompletnie odurzony i byłem pod ogromnym wrażeniem - zwłaszcza sekwencji podróży przez czas i przestrzeń - wspominał swoją inspirację Bowie. Na powstanie "Space Oddity" wpłynęły również inne wydarzenia z życia Bowiego - w tym opublikowane w styczniu 1969 roku słynne zdjęcie "Earthrise", ukazujące naszą planetę, wykonane podczas misji Apollo 8, a także rozstanie z tancerką Hermione Farthingale, do którego doszło w kolejnym miesiącu. Muzyczną inspiracją była natomiast muzyka akustyczna i twórczość grupy Bee Gees. 

Jak powstawał utwór "Space Oddity" Davida Bowiego? 

Jedną z pierwszych osób, które usłyszały "Space Oddity" był Calvin Mark Lee z londyńskiego oddziału wytwórni Mercury Records. Uznał utwór za "nieziemski" i uważał, że dzięki kawałkowi Bowie podpisze kontrakt z jego wytwórnią. Jednak szef Mercury - Lou Reizner, nie był zachwycony twórczością Bowiego i nie chciał nawiązać z nim współpracy. Lee nie dał jednak za wygraną i bez wiedzy swojego przełożonego sfinansował sesję nagraniową wersji demo "Space Oddity".

Pierwsza pełna wersja studyjna utworu, powstała na potrzeby filmu "Love You till Tuesday" i została zarejestrowana 2 lutego 1969 roku w londyńskim studiu Morgan. W nagraniu, obok Bowiego udział wzięli gitarzysta John Hutchinson, Colin Wood, który grał na organach Hammonda, melotronie i flecie, basista Dave Clague oraz perkusista Tat Meager. Podobnie jak we wczesnych wersjach demo, Bowie i Hutchinson dzielili partie wokalne - Bowie wykonywał kwestie majora Toma, a Hutchinson kontroli naziemnej. Bowie zagrał również solówkę na okarynie.

W czerwcu 1969 roku Pittowi udało się wynegocjować kontrakt na jeden album z wytwórnią Mercury Records. Gdy George Martin - słynny producent The Beatles, odrzucił propozycję pracy nad projektem, Pitt zatrudnił Tony’ego Viscontiego, który wcześniej pracował przy sesjach Bowiego dla wytwórni Deram. Utwór "Space Oddity" został wybrany na główny singiel, mimo że Visconti postrzegał go jedynie jako ciekawostkę i chwyt mający na celu zarobienie na lądowaniu na Księżycu. Storna B singla zawierała utwór "Wild Eyed Boy from Freecloud".

Prace nad płytową wersją "Space Oddity" rozpoczęły się 20 czerwca 1969 roku. Wytwórnia Mercury nalegała, aby singiel ukazał się już w kolejnym miesiącu, jeszcze przed lądowaniem misji Apollo 11 na Księżycu. Tym rzem w sesji nagraniowej udział wzięli gitarzysta Mick Wayne z brytyjskiego zespołu Junior’s Eyes, klawiszowiec Rick Wakeman, basista Herbie Flowers oraz perkusista Terry Cox z zespołu folkowego Pentangle. Natomiast kompozytor Paul Buckmaster zajął się aranżacją partii orkiestrowych, a sam Bowie grał na gitarze akustycznej i stylofonie. Co ciekawe utwór wyszedł w wersji mono i stereo, co wówczas było rzadkością. 

Czy utwór "Space Oddity" Davida Bowiego był natychmiastowym sukcesem? 

Premiera singla odbyła się 11 lipca 1969 roku - w dzień przygotowań do startu Apollo 11, który odbył się 5 dni później. - Brytyjska telewizja wykorzystała ten utwór jako podkład muzyczny podczas transmisji lądowania na Księżycu… Choć jestem pewien, że nikt tam nie wsłuchiwał się w tekst - zestawienie go z lądowaniem na Księżycu nie było zbyt fortunne. Mimo to, byłem zachwycony, że to zrobili - powiedział Bowie. Realizatorzy zwrócili jednak uwagę na mroczny wydźwięk tekstu, więc stacja BBC przerwała emisję "Space Oddity", aż do momentu bezpiecznego powrotu załogi Apollo 11 na Ziemię.

Tuż po premierze singiel zebrał bardzo entuzjastyczne recenzje. Penny Valentine z magazynu "Disc and Music Echo" uznała "Space Oddity" za płytę roku według tego czasopisma, Chris Welch z "Melody Maker" przewidział, że kawałek sprawi iż Bowie stanie się wielkim gwiazdorem. Mimo pozytywnych opinii singiel początkowo nie odniósł sukcesu komercyjnego.

Dopiero we wrześniu 1969 roku pojawił się na brytyjskiej liście przebojów, ale aż na 48, miejscu. W Stanach Zjednoczonych utwór dotarł najwyżej do 124. miejsca na liście Billboard Hot 100. Mimo to dzięki pozycji singla na brytyjskich listach przebojów, w drugiej połowie 1969 roku Bowie wystąpił w kilku programach telewizyjnych.  w kilku europejskich krajach, budując swoją rozpoznawalność.

Co ciekawe kawałek doczekał się włoskiej wersji z 1970 roku, zatytułowanej "Ragazzo solo, ragazza sola", jednak nie odniósł sukcesu na listach przebojów. Po "Space Oddity" Bowie nie odnotował kolejnego przeboju aż do wydania utworu "Starman" w 1972 roku. W momencie premiery piosenka była traktowana jako ciekawostka, ale dziś, jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych utworów z dorobku Davida Bowiego. 

Źródło: Antyradio/Wikipedia.org

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!