Psychologia tłumaczy, kim są ludzie, którzy plotkują
Obserwuj w Google
Dlaczego ludzie plotkują i co daje im obgadywanie innych? Psychologia wskazuje między innymi na potrzebę przynależności, porównywanie się i chęć zdobycia uwagi.
- Psychologia dowodzi, że plotkowanie może być próbą budowania więzi i podnoszenia swojej samooceny, ale niesie za sobą ryzyko manipulacji i utraty zaufania.
- Rozpowszechnianie niepotwierdzonych plotek, również w mediach społecznościowych, może prowadzić do poważnych konsekwencji dla reputacji osób, których dotyczą.
- Ludzie uwielbiają plotkować o celebrytach, aby szybko podnieść własne ego, lub przykryć własne problemy.
Co psychologia mówi o ludziach, którzy plotkują?
Plotkowanie to rozpowszechnianie informacji o osobach, które nie uczestniczą w rozmowie. Może służyć budowaniu więzi, wymianie informacji i porównywaniu się z innymi, ale bywa też sposobem na podważanie czyjejś reputacji, rozładowywanie frustracji lub zdobywanie uwagi. O motywacji plotkującego nie można jednak przesądzać na podstawie samego zachowania.
Quiz: Szybki quiz dla inteligentnych Polaków. Umysł doskonały zgarnie 15/15
Rozmowy o nieobecnych osobach są częścią codziennego życia. Pojawiają się w pracy, wśród znajomych, w rodzinie i w mediach społecznościowych. Czasami dotyczą niewinnych ciekawostek, innym razem przeradzają się w ocenianie, ośmieszanie albo przekazywanie niesprawdzonych informacji. Psychologia pozwala przyjrzeć się temu, co może stać za takim zachowaniem i dlaczego plotki potrafią być tak atrakcyjne.
Dlaczego ludzie plotkują?
Jak podaje serwis psychologistics.org nie zawsze chodzi o złośliwość. Jedną z możliwych przyczyn jest potrzeba przynależności. Wspólna rozmowa o osobach trzecich może dawać poczucie, że uczestnicy mają podobne poglądy i należą do tej samej grupy. Zgodne krytykowanie kogoś może wzmacniać więź między rozmówcami, nawet jeśli osoba będąca tematem rozmowy nie zrobiła niczego, co uzasadniałoby taką reakcję.
Znaczenie ma również porównywanie się z innymi. Gdy ktoś opowiada o cudzych błędach, niepowodzeniach czy kompromitujących sytuacjach, może poczuć się lepiej we własnej skórze. W takim przypadku plotka staje się sposobem na chwilowe podniesienie własnej samooceny. Jeżeli otoczenie przyklaskuje krytycznym komentarzom, poczucie wyższości może być jeszcze silniejsze.
Niektórzy ludzie plotkują również z zazdrości, urazy lub frustracji. Opowiadanie o cudzych potknięciach pozwala na chwilę przenieść uwagę z własnych problemów na życie innych. Nie oznacza to jednak, że każda osoba uczestnicząca w plotce ma niską samoocenę albo kieruje się zawiścią. Motywacje mogą być różne, a pojedyncza rozmowa nie wystarcza, by ocenić czyjąś osobowość.
Co plotkowanie mówi o relacjach międzyludzkich?
Plotka może dostarczać informacji o normach panujących w danej grupie. Rozmowy o tym, jakie zachowania są akceptowane, a jakie spotykają się z dezaprobatą, pomagają ludziom orientować się w oczekiwaniach otoczenia. Problem pojawia się wtedy, gdy wymiana informacji zamienia się w manipulowanie opinią o konkretnej osobie.
Szczególnie szkodliwe jest rozpowszechnianie niepotwierdzonych zarzutów. Ktoś może stracić zaufanie współpracowników, zostać wykluczony z grupy albo stać się obiektem żartów, zanim będzie miał okazję odnieść się do przedstawianej historii. W takiej sytuacji plotkowanie przestaje być niewinną rozrywką i może stać się formą przemocy społecznej.
Osoby regularnie opowiadające innym o prywatnych sprawach znajomych muszą się również liczyć z konsekwencjami dla własnej wiarygodności. Rozmówcy mogą zacząć się zastanawiać, czy ich osobiste zwierzenia również nie staną się tematem kolejnej rozmowy. W efekcie zachowanie, które miało zapewnić popularność i poczucie przynależności, może prowadzić do utraty zaufania.
7 znaków, że ktoś w twoim otoczeniu jest ograniczony intelektualnie
- 7 Zobacz zdjęcia
Dlaczego tak chętnie plotkujemy o osobach znanych i popularnych?
Szczególnym przypadkiem jest zainteresowanie życiem celebrytów, influencerów i innych osób publicznych. Cudze konflikty, niepowodzenia i kontrowersyjne decyzje przyciągają uwagę, ponieważ pozwalają obserwować sytuacje, których sami nie chcielibyśmy doświadczać. Taka ciekawość może dotyczyć zarówno ludzi znanych z mediów, jak i osób z najbliższego otoczenia.
Nie bez znaczenia jest też możliwość oceniania cudzych wyborów z bezpiecznej odległości. Widz może krytykować zachowanie bohatera programu telewizyjnego lub celebryty, nie ponosząc bezpośrednich konsekwencji tej oceny. Jeśli podobne opinie wyrażają inni - na przykład użytkownicy internetu, pojawia się dodatkowa satysfakcja wynikająca ze wspólnego stanowiska.
Media społecznościowe sprawiają przy tym, że plotka może rozprzestrzenić się znacznie szybciej niż podczas tradycyjnej rozmowy. Zrzuty ekranu, krótkie nagrania i wyrwane z kontekstu wypowiedzi potrafią krążyć w sieci długo po tym, gdy pierwotna historia została sprostowana. Zasięg internetowej plotki zwiększa więc ryzyko, że jej skutki będą poważniejsze i trudniejsze do odwrócenia.
Oto 7 oznak, że jesteś na świetnej drodze do wielkiego bogactwa
- 7 Zobacz zdjęcia
Czy częste plotkowanie może mieć negatywne skutki dla samego plotkującego?
Tak. Według psychologów regularne skupianie się na cudzych błędach i wadach może utrwalać nawyk krytycznego oceniania innych. Z czasem rozmowy mogą coraz częściej koncentrować się na tym, co w ludziach irytujące, podejrzane lub godne wyśmiania. Takie podejście może pogarszać atmosferę w relacjach i utrudniać budowanie zaufania.
Problem może ujawnić się również w pracy. Plotki potrafią wzmacniać rywalizację, podsycać konflikty i odciągać uwagę od wspólnych zadań. W zespole, w którym pracownicy obawiają się, że ich potknięcia będą omawiane za plecami, trudniej otwarcie mówić o problemach i prosić o pomoc.
Nie oznacza to, że każda rozmowa o osobie nieobecnej jest szkodliwa. Omawianie czyjegoś zachowania może być uzasadnione, gdy służy rozwiązaniu problemu, ostrzeżeniu przed rzeczywistym zagrożeniem lub uzyskaniu wsparcia. Kluczowe znaczenie mają cel rozmowy, wiarygodność informacji i sposób, w jaki są przekazywane.
Jak reagować, gdy ktoś zaczyna plotkować?
Nie trzeba uczestniczyć w każdej rozmowie ani wdawać się w konflikt z osobą, która ją rozpoczęła. Można wyznaczyć granicę spokojnie i bez publicznego oskarżania rozmówcy. Oto kilka zasad, którymi można się kierować w takiej sytuacji:
- Nie przekazuj dalej niesprawdzonych informacji - zanim powtórzysz zasłyszaną historię, zastanów się, czy znasz fakty i czy jej rozpowszechnianie jest potrzebne.
- Zapytaj o cel rozmowy - możesz powiedzieć: "Po co właściwie o tym rozmawiamy?", ponieważ pozwala to sprawdzić, czy chodzi o realny problem, czy jedynie o ocenianie nieobecnej osoby.
- Zmień temat - gdy rozmowa przeradza się w obgadywanie, skieruj ją na inne zagadnienie.
- Postaw wyraźną granicę - powiedz: "Nie chcę rozmawiać o kimś, kto nie może się do tego odnieść".
- Reaguj na krzywdzące oskarżenia - jeżeli plotki szkodzą komuś w pracy lub w grupie, skup się na sprawdzeniu faktów i rozwiązaniu problemu, zamiast powielać kolejne wersje historii.
Psychologia nie daje podstaw, by wszystkich plotkujących uznać za ludzi zazdrosnych czy pozbawionych empatii lub satysfakcji z własnego życia. Plotkowanie ma różne przyczyny, a jego skutki zależą od kontekstu. Warto jednak zwracać uwagę na moment, w którym rozmowa przestaje służyć wymianie informacji, a zaczyna polegać na poniżaniu innych.
Źródło: Antyradio/psychologistics.org
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!
