Był mistrzem Polski, ale został aktorem. Ze sławnej roli zna go każdy Polak

Sergiusz Kurczuk
AKTUALIZACJA 13.11.2025 13.11.2025 13:47
AKTUALIZACJA 13.11.2025 13.11.2025 13:47

Odkryj sportowe i aktorskie triumfy Zdzisława Karczewskiego - od mistrzostwa w lekkoatletyce po kultową rolę w "Samych swoich". Zanim został aktorem, zdobył mistrzostwo Polski. 

Zdzisław Karczewski
Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe/domena publiczna
Z tego artykułu dowiesz się:
  • Jak Zdzisław Karczewski zdobył mistrzostwo Polski w lekkoatletyce.
  • Które teatry w Polsce współpracowały z Zdzisławem Karczewskim.
  • Dlaczego rola w "Samych swoich" przyniosła największą sławę Karczewskiemu.
  • W jakich produkcjach wystąpił polski aktor. 

Zdzisław Karczewski: gwiazdor PRL-owskiej komedii, który był mistrzem Polski

Nie każdy wie, że Zdzisław Karczewski, który zasłynął jedną z najbardziej kultowych ról w historii polskiego kina, zanim odniósł sukces aktorski, radził sobie wyśmienicie w zupełnie innej dziedzinie. Był sportowcem, który zdobył mistrzostwo Polski. 

Quiz: Te filmy Polacy wciąż kochają. Pamiętasz legendarne hity z PRL-u?

Zespół Filmowy Perspektywa/materiały prasowe
1/15 "Nie mam pańskiego płaszcza i co pan mi zrobi?" – to słynne słowa Stanisława Tyma z filmu "Miś". Gdzie toczyła się ta legendarna scena?

Karczewski, chociaż jest najlepiej kojarzony z ikonicznej komedii "Sami swoi", przed staniem się gwiazdą kina, w młodości zajmował się lekkoatletyką. Zaangażował się w sport do tego stopnia, że dwukrotnie został mistrzem Polski w bieganiu. 

Zdzisław Karczewski: sukcesy sportowe

Zdzisław Karczewski urodził się 23 marca 1903 roku w Warszawie. Zanim zadecydował, że zostanie aktorem, zajmował się sportem. I to z ogromnym powodzeniem, bo w 1923 roku zdobył tytuły mistrza Polski w biegu na 800 metrów w 1923 i w sztafecie 4 × 400 metrów. To jednak nie wszystko. Trzykrotnie został wicemistrzem Polski w biegu na 5000 metrów (w 1921 roku), trójskoku (w 1922 roku) i sztafecie 4 × 400 metrów (w 1925 roku). 

Trzy razy otrzymał również brązowy medal w biegu na 800 metrów (w 1922 roku), trójskoku (1924 roku) i chodzie na 10 kilometrów (w 1923 roku). Natomiast podczas II Akademickich Mistrzostw Świata w Warszawie w 1924 roku wraz z Zygmuntem Weissem, Zygmuntem Dąbrowskim i Stefanem Ołdakiem, zdobył srebrny medal w sztafecie olimpijskiej. 

Zdzisław Karczewski: kariera aktorska 

Dopiero po tych sukcesach, Karczewski poszedł w kierunku sztuki. W 1925 roku ukończył Oddział Dramatyczny przy Państwowym Konserwatorium Muzycznym w Warszawie. Do rozpoczęcia II wojny światowej grał w wielu teatrach w całej Polsce - imienia Wojciecha Bogusławskiego, Polskim i Narodowym w Warszawie, Miejskim w Łodzi, imienia Słowackiego w Krakowie oraz Miejskim w Wilnie. 

Wojna nie sprawiła, że porzucił swój zawód. Od 1940 do 1941 roku występował na scenach teatrów jawnych, a później współpracował z konspiracyjnym Teatrem Wyobraźni Tadeusza Byrskiego. Pod koniec wojny został wywieziony do Niemiec. Po powrocie do Polski zaczął pracę w Polskim Radiu w Bydgoszczy, a następnie został dyrektorem Polskiego Radia w Szczecinie. 

W drugiej połowie lat 40. Karczewski został aktorem i reżyserem w Teatrze Komedii Muzycznej w Szczecinie, a na przełomie lat 40. i 50. pracował w Państwowych Teatrach Dramatycznych, zostając w końcu dyrektorem. Był też związany jako aktor i kierownik artystyczny z teatrami Wybrzeże w Gdańsku, Nowym w Poznaniu, imienia Żeromskiego w Radomiu i Polskim w Bydgoszczy. W ostatnim etapie swojej kariery związał się z Teatrem Dramatycznym we Wrocławiu, w którym pracował do końca życia. 

Nie tylko "Sami swoi". Filmy i seriale w dorobku Zdzisława Karczewskiego

W międzyczasie Karczewski występował też na dużym ekranie. Przed wojną grał w takich produkcjach, jak "Pod Twoją obronę", "Bolek i Lolek", "Róża" i "Doktór Murek". Po wojnie w jego filmografii znalazły się między innymi filmy i seriale "Trzy starty", "Czarne skrzydła", "Czterej pancerni i pies", czy "Lalka". 

Największą sławę Karczewski zyskał jednak dzięki roli Jaśko "Johna" Pawlaka z kultowej komedii "Sami swoi" z 1965 roku w reżyserii Sylwestra Chęcińskiego. Aktor wcielił się w brata jednego z dwóch głównych bohaterów - granego przez Wacława Kowalskiego Kazimierza Pawlaka. Chociaż był postacią drugoplanową, zapisał się na stałe w świadomości polskich widzów jako bohater niezwykle charakterystyczny. Inną ważną rolą Karczewskiego był pułkownik Tomaszewski w filmie "Ogniomistrz Kaleń". 

Źródło: Antyradio/Wikipedia.org

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!