Oto 70 najważniejszych filmów w historii Polski. To musi obejrzeć każdy Polak
Obserwuj w Google
Poznaj 70 najlepszych polskich filmów. Odkryj tytuły, które kształtują naszą kulturę. Sprawdź, czy znasz je wszystkie.
- Jakie filmy znalazły się na Liście Polskiego Dziedzictwa Filmowego.
- Dlaczego powstała Lista Polskiego Dziedzictwa Filmowego.
- Co cechuje wyselekcjonowane tytuły na liście FINA.
- Które gatunki filmowe obejmuje Lista Polskiego Dziedzictwa Filmowego.
70 najlepszych polskich filmów. Znasz je wszystkie?
W ponad stuletniej historii polskiego kina powstały tysiące filmów, ale tylko nieliczne z nich zyskały status dzieł ponadczasowych tytułów, które nie tylko definiowały swoją epokę, ale także na stałe weszły do kanonu narodowej kultury, kształtując naszą tożsamość i wrażliwość. Które z nich są absolutnie najważniejsze?
Quiz: Znasz kultowe filmy z PRL-u? Nie odpowiesz nawet na 1. pytanie
Na to pytanie postanowiła odpowiedzieć Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny FINA, tworząc bezprecedensowy projekt - Listę Polskiego Dziedzictwa Filmowego. To starannie wyselekcjonowany zbiór 70 arcydzieł, które każdy Polak powinien znać.
Lista Polskiego Dziedzictwa Filmowego - co to jest?
Inicjatywa FINA to efekt wieloletniej pracy i szerokich konsultacji z historykami kina, krytykami, filmoznawcami i twórcami. Jak czytamy na oficjalnej stronie projektu, celem było stworzenie reprezentatywnego i zróżnicowanego kanonu, który obejmuje filmy fabularne, dokumentalne i animowane o szczególnym znaczeniu artystycznym, historycznym i kulturowym.
Dlaczego akurat 70 tytułów? Wszystko z powodu 70. urodzin FINA. Lista zaprezentowana przez organizację stanowi fascynujący przewodnik po najważniejszych zjawiskach w historii polskiej kinematografii. To zbiór, który pokazuje nie tylko artystyczną ewolucję naszego kina, ale także jego nierozerwalny związek z burzliwymi dziejami Polski. Jego twórcy zaznaczają, że chodzi nie tylko o tytuły kanoniczne, ale również takie filmy, o których nie wszyscy słyszeli. Wszystko w imię idei traktowania kinematografii jako formy sztuki o wymiarze społecznym i kształtującym tożsamość, a nie jedynie produkcie rozrywkowym, do którego kino bardzo często się sprowadza.
Poznasz ten film z PRL-u po jednym kadrze? Mądry Polak potrzebuje tu 10 sekund
Od "Rękopisu znalezionego w Saragossie" po "Dzień świra" - jakie filmy znalazły się na liście?
Przeglądając listę 70 wyselekcjonowanych tytułów, można odbyć niezwykłą podróż przez dekady polskiego kina. Znalazły się na niej dzieła, które są absolutnymi fundamentami naszej kultury filmowej. Obok siebie stoją tu monumentalne adaptacje literatury, takie jak "Rękopis znaleziony w Saragossie", czy "Krzyżacy", które portretowały polskie społeczeństwo na przełomie wieków. Nie mogło zabraknąć arcydzieł polskiej szkoły filmowej, które w latach 50. i 60. przyniosły polskiemu kinu międzynarodowe uznanie. Na liście znajdziemy więc tak fundamentalny tytuł jak "Popiół i diament" Andrzeja Wajdy, z ikoniczną rolą Zbigniewa Cybulskiego.
Lista oddaje również hołd kinu moralnego niepokoju, które w latach 70. i 80. odważnie diagnozowało patologie ówczesnego systemu. Znalazły się tu takie filmy jak "Człowiek z marmuru" Wajdy, czy "Przesłuchanie" Ryszarda Bugajskiego, które przez lata było jednym z najsłynniejszych "półkowników". Twórcy listy nie zapomnieli również o komedii, która w czasach PRL-u była często jedynym sposobem na oswojenie absurdów rzeczywistości. Na liście honorowe miejsce zajmują między innymi "Miś" Stanisława Barei, czy "Rejs" Marka Piwowskiego.
Lista Polskiego Dziedzictwa Filmowego nie ogranicza się tylko do filmów fabularnych. Znalazło się na niej również miejsce dla wybitnych osiągnięć polskiej szkoły dokumentu i animacji. Obok siebie figurują tu tak ważne dzieła jak "Gadające głowy" Krzysztofa Kieślowskiego, czy pochodzący z 1946 roku dokument "Gimnastyka dla wszystkich". Polska animacja, ceniona na całym świecie za swoją artystyczną oryginalność, jest reprezentowana przez takie arcydzieła jak oscarowe "Tango" Zbigniewa Rybczyńskiego czy "Katedrę" Tomasza Bagińskiego. Na liście nie zabrakło również miejsca dla nowszych produkcji, które zdobyły międzynarodowe uznanie, jak kultowy "Dzień świra" Marka Koterskiego.
Pełna Lista Polskiego Dziedzictwa Filmowego
Na stronie internetowej FINA możemy znaleźć listę podzieloną na dwa posoby - chronologicznie i alfabetycznie. Poniżej prezentujmy tę drugą wersję. Sprawdźcie, czy obejrzeliście wszystkie wymienione na niej tytuły.
- Akademia Pana Kleksa / 1983 / Krzysztof Gradowski
- Amator / 1979 / Krzysztof Kieślowski
- Archeologia / 1967 / Andrzej Brzozowski
- Awantura o Basię / 1959 / Maria Kaniewska
- Barwy ochronne / 1976 / Krzysztof Zanussi
- Bestia / 1916 / Aleksander Hertz
- Był sobie raz / 1957 / Walerian Borowczyk i Jan Lenica
- Concorde / 2003 / Wilhelm Sasnal
- Człowiek z marmuru / 1976 / Andrzej Wajda
- Dług / 1999 / Krzysztof Krauze
- Droga młodych (Mir kumen On) / 1936 / Aleksander Ford
- Dwaj ludzie z szafą / 1958 / Roman Polański
- Dybuk / 1937 / Michał Waszyński
- Dzień świra / 2002 / Marek Koterski
- Dziewczęta z Nowolipek / 1937 / Józef Lejtes
- Elementarz / 1976 / Wojciech Wiszniewski
- Eroica / 1957 / Andrzej Munk
- Ewa chce spać / 1957 / Tadeusz Chmielewski
- Film amatorski zarejestrowany aparatem "Oko" Kazimierza Prószyńskiego / 1925 / Autor niezidentyfikowany
- Filmy eksperymentalne Pawła Binna / 1934-1961
- Gadające głowy / 1980 / Krzysztof Kieślowski
- Gimnastyka dla wszystkich / 1946 / Natalia Brzozowska i Konstanty Gordon
- Janko Muzykant / 1930 / Ryszard Ordyński
- Katedra / 2002 / Tomasz Bagiński
- Kobieta samotna / 1981 / Agnieszka Holland
- Krzyk / 1982 / Barbara Sass
- Krzyżacy / 1960 / Aleksander Ford
- Ludzie bez jutra / 1919 / Aleksander Hertz
- Ludzie z pustego obszaru / 1957 / Władysław Ślesicki, Kazimierz Karabasz
- Matka Joanna od Aniołów / 1960 / Jerzy Kawalerowicz
- Medium / 1985 / Jacek Koprowicz
- Miejsce urodzenia / 1992 / Paweł Łoziński
- Mir kumen On (Droga młodych) / 1936 / Aleksander Ford
- Mistrz Chochelka w opałach / 1935 / Jan Jarosz
- Miś / 1980 / Stanisław Bareja
- Mocny człowiek / 1929 / Henryk Szaro
- Muzykanci / 1960 / Kazimierz Karabasz
- Na wylot / 1972 / Grzegorz Królikiewicz
- O-bi, o-ba: Koniec cywilizacji / 1984 / Piotr Szulkin
- Ostatni dzień lata / 1958 / Tadeusz Konwicki
- Ostatni etap / 1947 / Wanda Jakubowska
- Ostry film zaangażowany / 1979 / Julian Józef Antonisz
- Pan Piórko śni / 1949 / Zenon Wasilewski
- Perła w koronie / 1972 / Kazimierz Kutz
- Piętro wyżej / 1937 / Leon Trystan
- Polska Kronika Filmowa / 1944-1994
- Popiół i diament / 1958 / Andrzej Wajda
- Potop / 1974 / Jerzy Hoffman
- Pruska kultura / 1908 / Mojżesz Towbin
- Przesłuchanie / 1982 / Ryszard Bugajski
- Przygoda człowieka poczciwego / 1937 / Stefan i Franciszka Themerson
- Przygoda na Mariensztacie / 1953 / Leonard Buczkowski
- Psy / 1992 / Władysław Pasikowski
- Rejs / 1970 / Marek Piwowski
- Rękopis znaleziony w Saragossie / 1964 / Wojciech Jerzy Has
- Rysopis / 1964 / Jerzy Skolimowski
- Sami swoi / 1967 / Sylwester Chęciński
- Schody / 1968 / Stefan Schabenbeck
- Sztandar wolności / 1935 / Ryszard Ordyński
- Sztuka konsumpcyjna / 1975 / Natalia LL
- Tango / 1980 / Zbigniew Rybczyński
- Trzecia część nocy / 1971 / Andrzej Żuławski
- Ucieczka z kina „Wolność” / 1990 / Wojciech Marczewski
- Vabank / 1981 / Juliusz Machulski
- Wesele / 2004 / Wojciech Smarzowski
- Wielka droga / 1946 / Michał Waszyński
- Wielka podróż Bolka i Lolka / 1977 / Władysław Nehrebecki i Stanisław Duls
- Wszystko może się przytrafić / 1995 / Marcel Łoziński
- Z mojego okna / 1978-1999 / Józef Robakowski
- Zakazane piosenki / 1946 / Leonard Buczkowski
- Że życie ma sens / 2000 / Grzegorz Lipiec
Lista Polskiego Dziedzictwa Filmowego to znacznie więcej niż tylko spis tytułów. To zaproszenie do dialogu z przeszłością, do ponownego odkrywania filmów, które kształtowały naszą wrażliwość i uczyły nas patrzeć na świat. Ten kanon każdy Polak powinien znać, by w pełni zrozumieć bogactwo i złożoność własnej kultury.
Źródło: Antyradio/www.fina.gov.pl
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!
