Zapomniany wybitny polski film. Cenzura wstrzymywała go 5 lat i zmieniła sens
Obserwuj w Google
Poznaj losy filmu "Słońce wschodzi raz na dzień", który padł ofiarą cenzury PRL. Co zmieniono w fabule z Franciszkiem Pieczką w roli głównej?
- Jak cenzura PRL wpłynęła na zakończenie filmu "Słońce wschodzi raz na dzień".
- Co było głównym motywem konfliktu w filmie "Słońce wschodzi raz na dzień".
- Kto wystąpił w niedocenianym wybitnym dziele Henryka Kluby.
- Dlaczego premiera filmu "Słońce wschodzi raz na dzień" została opóźniona o pięć lat.
"Słońce wschodzi raz na dzień" - film, który nie spodobał się cenzurze PRL
Chociaż w PRL-u powstało wielu filmów, które przeszły do klasyki polskiego kina, istnieją liczne przypadki, kiedy władza, albo blokowała dzieło z przyczyn politycznych, albo wypaczała jego pierwotny sens. W przypadku produkcji "Słońce wschodzi raz na dzień" doszło do obu ingerencji ze strony cenzury.
Quiz: Niezapomniane seriale PRL. Pamiętasz 15/15?
Za film "Słońce wschodzi raz na dzień" odpowiadał wybitny polski reżyser, który jednak nie stworzył zbyt wielu produkcji właśnie z powodu nacisków ze strony cenzorów. O czym opowiada tytuł i co zmieniła władza?
"Słońce wschodzi raz na dzień" - o czym jest produkcja?
W 1967 roku Henryk Kluba powołał o życia film obyczajowy "Słońce wschodzi raz na dzień". Akcja rozgrywa się po zakończeniu II wojny światowej i dotyczy konfliktu pomiędzy góralami a władzą. Kością niezgody jest inna interpretacja prawa własności przez obie strony. Górale stawiają sobie tartak, szkołę i cegielnię i chcą z nich korzystać jedynie w ramach własnej społeczności. Nowa władza zmusza ich jednak do udostępnienia przybytków sąsiadom. Mieszkańcy są jednak nieugięci, więc spotykają ich represje. Ich przywódca postanawia walczyć z władzą ludową.
W rolach głównych wystąpili:
- Franciszek Pieczka - Haratyk
- Ryszard Filipski - Górniok
- Stanisław Gronkowski - Wigezy
- Teresa Kamińska - Hanka
- Marian Kociniak - partyzant "Mały", później sekretarz
- Zdzisław Maklakiewicz - Moskała
- Józef Morgała - Piela
- Edward Rączkowski - Bolączka
- Zbigniew Lesień - uczestnik zebrania
- Andrzej Gazdeczka - Czarny, partyzant AL
- Mieczysław Gajda - głupi Wala.
"Słońce wschodzi raz na dzień" to drugi film w dorobku Kluby. Pierwszym była produkcja "Chudy i inni" stworzony wraz ze scenarzystą Wiesławem Dymnym. Dobry odbiór pierwszego filmu sprawił, że twórcy ponownie połączyli siły, powołując do życia kolejny tytuł, utrzymany w podobnej konwencji balladowej przypowieści. Niestety tym razem tematyka filmu sprawiła, że nad produkcją "Słońce wschodzi raz na dzień"zawisły czarne chmury.
To wybitny film z PRL-u, którym zachwycano się za granicą. Odgadniesz tytuł po jednym kadrze?
"Słońce wschodzi raz na dzień" - jak cenzura PRL zmieniła film Kluby?
Jak nietrudno się domyślić, fabuła filmu "Słońce wschodzi raz na dzień"spotkała się z nieprzychylnością ze strony Urzędu Bezpieczeństwa i to z wielu powodów. Główny bohater - Haratyk, grany przez Franciszka Pieczkę, nie tylko przegrywa w swojej walce, za co trafia na kilka lat do więzienia, ale też traci autorytet wśród mieszkańców, którzy po jego powrocie okazują mu obojętność. Zakończenie nie podobało się cenzorom i z tego powodu film nie został dopuszczony do emisji przez 5 lat.
W 1972 roku odbyła się premiera filmu ze zmienionym zakończeniem. Haratyk wychodzi z więzienia jako odmieniony człowiek, który dostrzega swoje błędy z przeszłości i dochodzi do wniosku, że były partyzant, który został sekretarzem partii, ma rację. Dzięki temu społeczność przyjmuje go z powrotem z otwartymi rękoma. Oczywiście ta wersja historii nie spodobała się ani Klubie, ani Dymnemu. Mimo to produkcja spotkała się z uznaniem krytyków, głównie za wybitną rolę Pieczki i zdjęcia Wiesława Zdorta.
Film "Słońce wschodzi raz na dzień" zdobył kilka nagród między innymi od Lubuskiego Lata Filmowego za zdjęcia, rolę Pieczki i Nagrodę Studentów PWSFTviT w Łodzi, a także kilka lat później Złote Grono. Obecnie ten tytuł, chociaż nie kultowy, należy do wybitnych polskich filmów z czasów PRL-u.
Źródło: Antyradio/wikipedia.org
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!
