` To hobby najinteligentniejszych osób świata. W Polsce kobiety robią to dużo częściej niż mężczyźni - Antyradio

To hobby najinteligentniejszych osób świata. W Polsce kobiety robią to dużo częściej niż mężczyźni

AKTUALIZACJA 19.08.2026 19.08.2026 13:24
AKTUALIZACJA 19.08.2026 19.08.2026 13:24

Czytanie książek, nawet tych mniej ambitnych, regularnie poszerza naszą wiedzę i słownictwo, wspierając rozwój inteligencji skrystalizowanej. W Polsce w tym hobby od lat przodują kobiety.

Młoda kobieta z długimi, rudymi włosami i dużymi okularami, z uśmiechem i lekko podniesioną dłonią.
Fot. ShotPrime Studio/Shutterstock
Z tego artykułu dowiesz się:
  • Czytanie książek rozwija naszą inteligencję i poszerza zasób słownictwa.
  • Polki częściej sięgają po książki niż Polacy, co potwierdzają badania.
  • Różnorodność gatunków lektur może bardziej rozwijać zasób wiedzy.

To hobby wpływa na naszą inteligencję. Pozornie zwykła czynność

Wysoką inteligencję często kojarzymy z aktywnościami rozwijającymi logiczne myślenie lub pasjami związanymi z naukami ścisłymi. Tymczasem jednym z najczęściej wskazywanych hobby osób o wysokich zdolnościach poznawczych jest coś znacznie prostszego.

Quiz: Pamiętasz te lektury szkolne z PRL-u? Musisz mieć umysł doskonały

1/17 Kto jest autorem "Balladyny"?

Chodzi o czytanie książek dla przyjemności. Nawet nie szczególnie ambitnej literatury czy specjalistycznych publikacji, ale o zwykłe regularne sięganie po różnorodne książki.

Czytanie - jak rozwija nasze mózgi? Polki robią to częściej niż Polacy

Jak podaje Forbes, czytanie dostarcza mózgowi nieustannie nowych informacji, pojęć i sposobów patrzenia na świat. Z czasem może wzbogacać słownictwo, wiedzę oraz zasób informacji, które później wykorzystujemy w zupełnie innych sytuacjach. Nie oznacza to oczywiście, że samo czytanie automatycznie podnosi IQ, ale jest aktywnością mocno związaną z rozwojem wiedzy i kompetencji językowych.

Co ciekawe, dane dotyczące Polski pokazują wyraźną różnicę między kobietami i mężczyznami. Według najnowszego badania Biblioteki Narodowej za 2025 rok co najmniej jedną książkę przeczytało 47% kobiet i 34% mężczyzn. Ale dlaczego właśnie książki rozwijają ludzką inteligencję?

Kobieta w brązowej sukience czyta książkę w wygodnym fotelu przy lampie i filiżance kawy.
fot. ShotPrime Studio/Shutterstock / Kobieta czyta książkę - materiał poglądowy

Szachy i różnego rodzaju łamigłówki rzeczywiście wymagają koncentracji, pamięci oraz metodycznego toku rozumowania. Problem polega jednak na tym, że umiejętność zdobyta podczas ćwiczenia konkretnego zadania nie zawsze automatycznie przenosi się na inne dziedziny życia.

W psychologii mówi się o problemie tak zwanego dalekiego transferu - poprawa w jednym rodzaju zadania nie musi oznaczać równie dużej poprawy w zupełnie innym. Czytanie działa pod tym względem inaczej, ponieważ podczas jednej książki mamy kontakt z ogromną liczbą nowych informacji.

Poznajemy słowa, idee, wydarzenia, postaci i sposoby argumentowania, a wiedza z kolejnych lektur może się ze sobą łączyć. Właśnie dlatego regularne czytanie może być szczególnie wartościowe dla rozwoju tak zwanej inteligencji skrystalizowanej, czyli wiedzy i doświadczenia zdobywanych przez całe życie.

Które książki czytać, żeby być inteligentniejszym? Gatunek nie ma znaczenia

Nie ma przy tym potrzeby ograniczania się do jednej kategorii książek. Powieść może dostarczyć wiedzy o ludzkich zachowaniach, reportaż o świecie, a książka popularnonaukowa nowych informacji z dziedziny, z którą wcześniej nie mieliśmy kontaktu. Liczy się przede wszystkim regularność i różnorodność lektury. 

Jednym z najważniejszych efektów czytania jest poszerzanie zasobu językowego. Kontakt z tekstem pozwala spotykać słowa i konstrukcje, których nie używamy na co dzień, a ich znaczenie możemy rozumieć dzięki kontekstowi. Z czasem taki zasób może ułatwiać zarówno rozumienie kolejnych tekstów, jak i komunikowanie własnych myśli.

Mężczyzna i kobieta na kanpie czytają książki
fot. Miljan Zivkovic/Shutterstock / Para czyta książki - materiał poglądowy

Czytanie wiąże się także z aktywnym przetwarzaniem informacji. Podczas lektury trzeba śledzić argumentację, zapamiętywać postaci i wydarzenia, łączyć informacje z różnych fragmentów oraz przewidywać, co może wydarzyć się dalej. W przypadku bardziej wymagających tekstów taki wysiłek może być znacznie większy niż bierne przyswajanie krótkich treści.

Nie oznacza to jednak, że książka jest magicznym "treningiem inteligencji". Badania dotyczące wpływu czytania na zdolność rozumienia innych osób wskazują na pewne korzyści, ale efekty dotyczące empatii są raczej niewielkie i zależą od rodzaju badanej umiejętności. Najbardziej solidnym argumentem za czytaniem pozostaje więc jego wpływ na język, wiedzę i długotrwałe poszerzanie zasobu informacji. 

Polki przodują w czytelnictwie. Dzieje się tak od lat

Według badań w Polsce książki częściej czytają kobiety niż mężczyźni. Analiza Biblioteki Narodowej za 2025 rok nie jest jednorazowym zjawiskiem. Odnotowano bowiem podobną przewagę kobiet również we wcześniejszych badaniach, a w 2024 roku było to 47% kobiet wobec 35% mężczyzn. Wyniki pokazują więc dość trwały wzorzec w polskim czytelnictwie. 

Co ciekawe, różnice dotyczą również rodzaju wybieranych książek. Wśród czytelniczek w 2025 roku szczególnie popularna była literatura obyczajowa, romanse i powieści erotyczne, podczas gdy mężczyźni częściej sięgali po kryminały, sensację i thrillery. To kolejny dowód na to, że nie ma jednego gatunku wpływającego na naszą inteligencję - różnorodność lektur może być znacznie ważniejsza niż konkretny tytuł czy półka w bibliotece.

Wbrew obiegowej opinii nie trzeba każdego wieczoru sięgać po filozoficzne traktaty czy klasykę literatury, aby korzystać z zalet czytania. Powieść sensacyjna, biografia, reportaż, literatura fantasy czy dobra literatura popularnonaukowa również dostarczają nowych informacji i wymagają aktywnego przetwarzania treści. Kluczowe znaczenie może mieć właśnie różnorodność.

Podsumowując, czytanie może być zatem jednym z najprostszych sposobów na systematyczne poszerzanie wiedzy. Nie wymaga specjalistycznego sprzętu, treningu ani rywalizacji z innymi - wystarczy otworzyć książkę i poświęcić jej trochę czasu. Być może właśnie dlatego pozostaje hobby, do którego tak chętnie wracają osoby nastawione na poznawanie nowych rzeczy.  

Źródło: Antyradio/Forbes.com

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!