Ten serial PRL to autobiografia polskiego bohatera. Niezwykłe, jak przechytrzył wroga

AKTUALIZACJA 18.03.2026 18.03.2026 12:21
AKTUALIZACJA 18.03.2026 18.03.2026 12:21

Oto zapomniany serial PRL - "Śmieciarz". Został oparty na historii bohatera II wojny światowej. Przeczytaj, by poznać jego niesamowite dzieje.

Śmieciarz - serial PRL
Fot. TVP/materiały prasowe
Z tego artykułu dowiesz się:
  • Jakie wydarzenia inspirowały fabułę serialu "Śmieciarz".
  • Dlaczego serial "Śmieciarz" jest mniej znany w porównaniu do innych produkcji z PRL-u.
  • Kim był Teodor Niewiadomski i jakie miał zasługi podczas II wojny światowej.
  • Jak Teodor Niewiadomski wykorzystał pracę śmieciarza do walki z okupantem.

Zapomniany serial PRL o wielkim bohaterze II wojny światowej

Wszyscy znamy kultowe seriale z PRL-u. "Czterej pancerni i pies", "Alternatywy 4", "07 zgłoś się", czy "Wojna domowa" to tylko kilka najbardziej popularnych produkcji telewizyjnych z tamtego czasu. 

Quiz: Trudny quiz z seriali PRL-u. Zwykły Polak nie zna odpowiedzi

1/15 Jacek Żytkiewicz i Katarzyna Piórecka to bohaterowie serialu:

Wielu widzów zapomniało jednak o istnieniu innych, mniej popularnych seriali. Mimo że nie są tak znane, jak największe hity, często opowiadają uniwersalne i poruszające historie. 

"Śmieciarz" - niedoceniona produkcja oparta na faktach

Tak jest właśnie w przypadku serialu "Śmieciarz". Tytuł składający się z 4 odcinków, który ukazał się w 1987 roku. Za produkcję odpowiada reżyser i współscenarzysta Jacek Butrymowicz. W rolach głównych wystąpili Maciej Góraj, Tadeusz Szaniecki, Anna Ciepielewska, Ewa Dąbrowska, Wojciech Wysocki, Zbigniew Buczkowski, Henryk Talar, Andrzej Precigs oraz Beata Tyszkiewicz. 

Śmieciarz - kadr z serialu PRL
fot. / Śmieciarz - kadr z serialu PRL

Serial "Śmieciarz" rozgrywa się podczas II wojny światowej, tuż po zakończeniu kampanii wrześniowej. Tytułowy bohater rzeczywiście jest śmieciarzem. Prowadzi jednak działa przeciwko okupantowi w szeregach Armii Krajowej. Fabuła nie jest jednak kolejnym dziełem fikcji jak na przykład w "Stawce większej niż życie". Serial był inspirowany prawdziwym wydarzeniami. 

Chociaż główny bohater to Teodor "Tojo" Bożych, został on stworzony na bazie wspomnień Teodora "Mścisława" Niewiadomskiego - polskiego żołnierza walczącego w kampanii wrześniowej i powstaniu warszawskim, który w czasie wojny był zatrudniony jako śmieciarz w stołecznym Zakładzie Oczyszczania Miasta. 

Teodor Niewiadomski - bohater wojenny, który wielokrotnie przechytrzył nazistów

Niewiadomski brał udział w kampanii wrześniowej, jednak jego oddział otrzymał rozkaz odwrotu. W czasie walk na Kresach Wschodnich został ranny i trafił do niewoli jako jeniec. W 1940 roku był współorganizatorem i uczestnikiem Jenieckich Igrzysk Olimpijskich 1940. Wystartował w konkurencji 50 metrów karną żabką, którą wygrał. Nie był jednak biernym więźniem. Trzykrotnie uciekał z obozów. 

W 1941 roku, po jednej z ucieczek zakończonych pozytywnie, wrócił do Warszawy i dostał pracę śmieciarza, dzięki współpracy z podziemiem. Przybrał wówczas tożsamość swojego nieżyjącego brata - Czesława Sztefa-Niewiadomskiego. Za sprawą swojej posady miał dostęp do getta warszawskiego. Dzięki temu wykorzystując pojazdy Zakładu Oczyszczania Miasta, mógł transportować broń i amunicję na teren getta, a także wywozić z niego wielu Żydów. 

Teodor Niewiadomski
fot. / Teodor Niewiadomski

Niestety w 1943 roku volkdeutsch Alfred Heibich odkrył tajną działalność Niewiadomskiego i doniósł na niego Gestapo. Armia Krajowa przeniosła Mścisława do Łowicza, gdzie przybrał kolejną tożsamość - Zdzisława Zaporowskiego. Wrócił do stolicy tuż przed wybuchem powstania warszawskiego. Odniósł jednak rany i ponownie uciekł, tym razem do Lesznowoli. 

Kiedy II wojna światowa się skończyła, Niewiadomski został pisarzem. Stworzył takie książki, jak "Gdzie był mój front", "Olimpiada, której nie było…", "Warszawscy pomazańcy", "Z miotłą w herbie" oraz "Warszawiacy jak leci. Czyli wszystko, co chcielibyście wiedzieć o Warszawie ale boicie się zapytać". Zmarł 19 marca 1997 w Warszawie, kilka dni po swoich 83. urodzinach. 

Źródło: Antyradio/Wikipedia.org

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!