Sławna amerykańska artystka demaskuje polskiego pisarza. Twierdzi, że każdy wiedział
Obserwuj w Google
Czy Jerzy Kosiński rzeczywiście napisał swoje popularne i nagradzane książki? Kontrowersje wokół jego twórczości trwają od lat.
- Jakie kontrowersje towarzyszyły twórczości Jerzego Kosińskiego.
- Dlaczego autorstwo książek Kosińskiego jest kwestionowane.
- Co zarzuca się Jerzemu Kosińskiemu w kontekście plagiatów.
- Które książki Kosińskiego wywołały największe kontrowersje.
Jerzy Kosiński - genialny pisarz, czy oszust?
Czy słynny polsko-amerykański pisarz, twórca kontrowersyjnej książki "Malowany ptak", w rzeczywistości pisał po polsku, a prawdziwymi autorami anglojęzycznych dzieł byli inni literaci?
Quiz: Pamiętasz te lektury szkolne z PRL-u? Musisz mieć umysł doskonały
Znana pisarka, eseistka i poetka podniosła temat, po raz kolejny poddając w wątpliwość twórczość Jerzego Kosińskiego. Badacze wciąż nie są zgodni w tym temacie.
Jerzy Kosiński - od mieszkańca Łodzi po uznanego pisarza z USA
Jerzy Kosiński, znany również pod pseudonimem Joseph Novak, przyszedł na świat 14 czerwca 1933 roku w Łodzi jako Józef Lewinkopf. Był synem żydowskiego przemysłowca Mieczysława Lewinkopfa i Elżbiety Linieckiej Weinreich, więc po wybuchu II wojny światowej wraz z rodziną przeniósł się do najpierw do Sandomierza, a potem do Jeleniej Góry. Do Stanów Zjednoczonych wyjechał dopiero w roku 1957.
W Polsce Kosiński studiował socjologię na Uniwersytecie Łódzkim, a po przeprowadzce do USA rozpoczął studia podyplomowe w Uniwersytecie Columbia i New School for Social Research. Po niespełna 10 latach został obywatelem Stanów i poza działalnością pisarską, był również wykładowcą na takich prestiżowych uczelniach, jak Uniwersytet Wesleyański, Uniwersytet Yale i Uniwersytet w Princeton. W ciągu swojej kariery napisał 12 książek. Zaczął w 1960 roku, ale dopiero 5 lat później powołał do życia powieść, która przyniosła mu wielką sławę.
"Malowany ptak" i "Wystarczy być" - docenione powieści budzace kontrowersje
Chodzi o książkę "Malowany ptak" - brutalną historię osieroconego chłopca, który błąka się podczas II wojny światowej po wsiach i miasteczkach Europy Wschodniej, doświadczając ludzkiego okrucieństwa. Początkowo poruszająca opowieść odebrana jako utwór autobiograficzny, zachwyciła świat i weszła do kanonu lektur na temat Holocaustu. Z czasem jednak "Malowany ptak" budził coraz więcej wątpliwości i w końcu okazało się, że w rzeczywistości większość opisywanych przez Kosińskiego sytuacji jest kompletnie wyssana z palca. Mimo to pisarz otrzymał za "Malowanego ptaka" nagrodę Le Prix du Meilleur Livre Etranger. W 2019 roku powstała filmowa adaptacja książki.
W 1968 roku powstała następna powieść Kłosińskiego - "Kroki", a rok później "Wystarczy być" - kolejny sukces pisarza, nagrodzony National Book Award. Historia o upośledzonym umysłowo mężczyźnie, który przypadkiem zostaje uznany za genialnego polityka, doczekała się 10 lat później kinowej adaptacji w reżyserii Hala Ashby’ego z Peterem Sellersem w roli głównej.
Kosiński był współautorem scenariusza wraz z Robertem C. Jonesem i został nawet nominowany za skrypt do nagrody BAFTA. Tym razem również nie obyło się bez kontrowersji. Kosińskiemu zarzucono, że pisząc "Wystarczy być", splagiatował słynną powieści Tadeusza Dołęgi-Mostowicza "Kariera Nikodema Dyzmy".
Jerzy Kosiński nie był autorem swoich książek? "«Tłumaczyli»jego niezręczną angielszczyznę na zrozumiałą prozę"
To jednak nie wszystkie zarzuty pod adresem Kosińskiego. Na portalu X pojawił się wpis Joyce Carol Oates - znanej pisarki, poetki i eseistki, a także wykładowczyni Uniwersytetu Princeton. Twórczyni przypomniała światu, że autorstwo książek Kosińskiego jest wątpliwe.
"Powszechnie wiadomo było, że laureat National Book Award i były prezes PEN Clubu Jerzy Kosiński zatrudniał młodych pisarzy, w tym Paula Austera, aby «tłumaczyli»jego niezręczną angielszczyznę na zrozumiałą prozę, która później spotkała się z dużym uznaniem. Jerome Charyn pisał o fenomenie Kosińskiego w sposób niezwykle przekonujący" - czytamy w poście.
I rzeczywiście - znwacy literatury nie mają pewności co do autorstwa książek Kosińskiego. Zdaniem Eliota Weinbergera - autora książki "Karmic Traces", polsko-amerykański pisarz w czasie powstawania "Malowango ptaka" miał angielski na bardzo niskim poziomie. Według Weinbergera Kosiński wykorzystał młodych autorów, którzy pisali dla niego fragmenty tekstów. Miał ich "trzymać pod kluczem" w jednym z nowojorskich hoteli.
Brytyjczycy wybrali 5 najlepszych polskich książek wszech czasów
- 5 Zobacz zdjęcia
M.A. Orthofer skomentował te domysły. "Kosiński był pod wieloma względami oszustem - prawdopodobnie niemal tak autentycznym, jak Weinberger mógłby sobie tego życzyć (jedną z cech najlepszych oszustów jest to tlące się przypuszczenie, że być może, stoi za nimi jakaś autentyczność - tak jak w przypadku Kosińskiego). Był znany ze swojego zamiłowania do udawania kogoś, kim nie był (tak jak robi to wielu bohaterów jego książek), od czasu do czasu publikował pod pseudonimem i, najwyraźniej, popełniał plagiaty i fałszował na prawo i lewo" - stwierdził austriacko-amerykański krytyk literacki, tłumacz oraz twórca i redaktor serwisu internetowego The Complete Review.
Inne przypuszczenie głosi, że prawdziwym autorem książki "Malowany ptak" był poeta i tłumacz George Reavey. Istnieje też wersja przytaczana przez Oates - Kosiński napisał książkę po polsku, a następnie zaangażował młodych pisarzy do przetłumaczenia jej na angielski. Zdaniem osób uważających go za oszusta, widać znaczne różnice w stylu jego powieści. Obrońcy Kosińskiego, między innymi dziennikarz John Corry, utożsamiali jego krytykę z działaniami propagandy komunistycznej, której twórczość pisarza była nie w smak. W Polsce "Malowany ptak" był uznawany za powieść antypolską.
Te książki z czasów PRL są dziś warte fortunę. Prawdopodobnie masz je w domu
- 11 Zobacz zdjęcia
Kosiński zmarł 3 maja 1991 roku w Nowym Jorku. Powodem było samobójstwo. Pisarz nie tylko zmieszał duża dawkę alkoholu ze środkami nasennymi, ale również wszedł o wanny i założył sobie na głowę torbę foliową. Zostawił też list pożegnalny, głoszący: "Kładę się teraz do snu, na trochę dłużej niż zwykle. Nazwijmy to wiecznością".
Źródło: Antyradio/Joyce Carol Oates/X/Wikipedia.org
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!
