Stworzyła słynną satyrę na Polaków. Wiekszość nie wie, jak się naprawdę nazywała
Obserwuj w Google
Znasz prawdziwe nazwisko Gabrieli Zapolskiej? Dowiedz się o jej życiu. Co zainspirowało jej kultowe dzieło "Moralność pani Dulskiej"?
- Jakie naprawdę nazywała się Gabriela Zapolska.
- Dlaczego Gabriela Zapolska używała pseudonimu artystycznego.
- Co zainspirowało powstanie "Moralności pani Dulskiej".
- Pod jakim nazwiskiem pochowano Gabrielę Zapolską.
Kto tak naprawdę napisał "Moralnośc pani Dulskiej"? Wielu Polaków nie ma pojęcia
"Moralnośc pani Dulskiej" to ponadczaowa sztuka tragikomiczna, która ukazuje przywary Polaków. Utwór przeszeł do kanonu polskiej kultury i sztuki, a jego autorka często jest przywoływana w kontekście dyskusji na temat kołtuństwa obywateli kraju nad Wisłą, nawet współcześnie.
Quiz: Lektury szkolne z PRL-u. Pamiętasz, co czytaliśmy? [Łatwy quiz]
Nie wielu Polaków jednak wie, że autorka "Moralności pani Dulskiej" w rzeczywistości nie nazywała się Gabriela Zapolska. Kobieta przyjęła taki pseudonim artystyczny i właśnie pod nim zapisała się w świadomości odbiorców.
Gabriela Zapolska - jak naprawdę nazywała się ta twórczyni?
Gabriela Zapolska przyszła na świat 30 marca 1857 roku w miejscowości Podhajce na terenach obecnej Ukrainy. Urodziła się jako Maria Gabriela Korwin-Piotrowska, ale w kolejnych latach, po zamążpójściu dwukrotnie zmieniała nazwisko. Pochodziła z bogatej rodziny - ojciec był właścicielem majątku Kiwerce, matka byłą baletnicą z Warszawy, a brat znanym adwokatem i dziennikarzem.
Nauki pobierała najpierw w domu, a później w zakładzie Sacré Coeur oraz w prywatnym Instytucie Wychowawczo-Naukowym we Lwowie. Jako 19-latka po raz pierwszy wyszła za mąż za ziemianina Konstantego Śnieżko-Błockiego herbu Leliwa. Z tego powodu przez pewien okres swojego życia figurowała jako Maria Gabriela Śnieżko-Błocka. Marzyła o karierze aktorskiej. Pasję realizowała angażując się w różnego rodzaju półamaorskie trupy wędrowne i okresowe, działające na terenach Galicji, Królestwa Polskiego oraz Księstwa Poznańskiego.
Gabriela Zapolska - od aktorki do ikony polskiej literatury
W 1879 osiedliła się w Warszawie, gdzie występowała, a 3 lata później porzuciła męża, odcięła się od rodziny i dawnego środowiska. W 1888 unieważniono jej ślub jednak już w 1882 po przeprowadzce do Krakowa, gdzie została aktorką, posługiwała się pseudonimem Gabriela Zapolska. Jej charakter sprawił, że nie była lubiana w rodzimym środoisku teatralnym i w 1889 roku wyemigrowała do Paryża, by poprawić swój warsztat, występując w Théâtre Libre A. Antoine’a i Théâtre de l'Œuvre. Po pięciu latach nie odniosła jednak sukcesu i wróciła do Polski, dostając angaż w krakowskim teatrze Tadeusza Pawlikowskiego.
W międzyczasie wykorzystując swój pseudonim Zapolska działała również na polu literackim. W 1881 roku zadebiutowała opowiadaniem "Jeden dzień z życia róży", a nastepnie pisała nowele i powieści w prasie lwowskiej i warszawskiej. Prezentowany przez Zapolską naturalizm sprawił, że jej utwory były często przedmiotem oburzenia konserwatywnych środowisk. W tym okresie powstały takie dzieła jak "Małaszka", "Kaśka Kariatyda", czy "Przedpiekle". Na początku XX wieku wydała dwie kontrowersyjne jak na ówczesne czasy pozycje - "O czym się nie mówi" oraz "O czym się nawet myśleć nie chce", poruszające problematykę prostytucji i chorób psychicznych.
W 1907 roku powstało jej najsłynniejsze dzieło - tragifarsa "Moralność pani Dulskiej", w którym postanowiła uwypuklić negatywne zachowania mieszczańskie bazujące na zacofaniu, ograniczoności umysłowej, hipokryzji oraz przywiązania do ciasnych, stereotypowych poglądów. Sztuka była częściowo inspirowana prawdziwymi osobami z otoczenia Zapolskiej. Co ciekawe powstało kilka wersji "Moralność pani Dulskiej". W zależności od wariantu akcja dzieje się w innym mieście - Lwowie, Krakowie, Warszawie albo Lublinie. Sztuka jest chętnie gran do dziś i doczekała się wielu adaptacji, również filmowych.
Te książki z czasów PRL są dziś warte fortunę. Prawdopodobnie masz je w domu
- 11 Zobacz zdjęcia
Gabriela Zapolska - autorka została pochowana pod kolejnym nazwiskiem
W 1901 roku ponownie wyszła za mąż, tym razem za malarza Stanisława Janowskiego. Z tego powodu wystepuje również jako Maria Gabriela Janowska. Mąż podsunął Zapolskiej pomysł na stworzenie sztuki o polskim kołtuństwie, więc w pewnym sensie przyczynił się do powstania jej najbardziej znanego dzieła. Wraz z Janowskim stworzyła obwoźny teatr, który działał na terenie Lwowa.
Zmarła 17 grudnia 1921 we Lwowie. Na grobie artystki widnieje napis: "Ś. P. z Korwin-Piotrowskich Janowska Gabryela Zapolska". Początkowo jej twórczość odbierano jako niemoralną. Zapolską zaczęto doceniać dopiero w okresie dwuziestolecia międzywojennego. Z czasem jej twórczość na stałe weszła do polskiej kultury i od bardzo wielu lat "Moralność pani Dulskiej" należy do kanonu lektur szkolnych dla liceów i techników.
Źródło: Antyradio/Wikipedia.org
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!
