Grał w "Lalce" i innych hitach PRL-u. Polacy nie pamiętają jego nazwiska

AKTUALIZACJA 16.09.2026 16.09.2026 12:25
AKTUALIZACJA 16.09.2026 16.09.2026 12:25

Choć Mariusz Dmochowski znany jest głównie z roli Stanisława Wokulskiego w "Lalce" z 1968 roku, jego bogaty dorobek aktorski wykracza daleko poza tę kultową postać. Zapomniany aktor występował w wielu znanych produkcjach, takich jak "Eroica", "Barwy ochronne", czy "Zmiennicy", ale pełnił także znaczące funkcje w strukturach politycznych PRL. 

Mariusz Dmochowski, Beata Tyszkiewicz - Lalka - kadr z filmu PRL
Fot. Zespół Realizatorów Filmowych Kamera/materiały prasowe
Z tego artykułu dowiesz się:
  • Mariusz Dmochowski, znany przede wszystkim z roli Stanisława Wokulskiego w kultowej adaptacji "Lalki" z 1968 roku, zasłużył sobie na miejsce w panteonie polskiego kina, mimo że jego nazwisko nie jest dziś szeroko rozpoznawane.
  • Dmochowski, oprócz aktorstwa, angażował się w politykę, ale współpracował też z opozycją.
  • Netflix odświeżył legendę "Lalki" za pomocą nowej adaptacji z Tomaszem Schuchardtem w roli Wokulskiego.

Mariusz Dmochowski - zapomniany gwiazdor pierwszej "Lalki"

Istnieją kultowe polskie filmy, które widzowie znają niemal na pamięć. I chociaż doskonale pamiętają kreacje aktorskie z nich pochodzące, nie zawsze są w stanie wymienić nazwiska osób, które wcielały się w postacie - czasem nawet w głównych bohaterów. Tak właśnie jest w przypadku aktora, który wystąpił w kultowej "Lalce" w reżyserii Wojciecha Jerzego Hasa. 

Quiz: Kto wyreżyserował te kultowe filmy? Tylko mądrzy Polacy zgarną 15/15

Columbia Pictures/materiały prasowe
1/15 Kto wyreżyserował "Taksówkarza" z Robertem De Niro?

Mowa o Mariuszu Dmochowskim - polskim aktorze filmowym i teatralnym, który swego czasu związał swoje losy zawodowe również z polityką. Chociaż wcielił się w Stanisława Wokulskiego w jednej z najbardziej kultowych PRL-owskich adaptacji lektur szkolnych, stał się nieco zapomniany - pamiętany z twarzy i swojej roli, ale pozostałe informacje nie należą o powszechnej wiedzy. 

Mariusz Dmochowski - gdzie grał aktor znany z "Lalki"? 

Mariusz Dmochowski urodził się 29 października 1930 roku w Piotrkowie Trybunalskim. W 1955 ukończył warszawską PWST i w tym samym czasie zadebiutował na deskach teatru. W swojej karierze był związany z kilkoma warszawskimi teatrami -  Polskim, Powszechnym, Narodowym i Nowym, którego był też dyrektorem naczelnym i artystycznym. Został też dyrektorem Teatru Ziemi Opolskiej.

Na dużym ekranie Dmochowski zadebiutował w 1957 roku w słynnym filmie Andrzeja Munka "Eroica", wcielając się w porucznika Korwin-Makowskiego. Wśród kolejnych ważnych tytułów z udziałem aktora znalazły się takie produkcje, jak "Zezowate szczęście", "Stawka większa niż życie", "Hrabina Cosel", "Pan Wołodyjowski", "Przygody pana Michała", "Czarne chmury", "Barwy ochronne", "Trędowata", "Kariera Nikodema Dyzmy", "O-Bi, O-Ba. Koniec cywilizacji", "C.K. Dezerterzy", "Zmiennicy", czy "Piłkarski poker". 

"Lalka" Wojciecha Jerzego Hasa - widzowie pokochali ten film 

Jedna najbardziej znaną rolą Mariusza Dmochowskiego był Stanisław Wokulski w kultowej adaptacji "Lalki" z 1968 roku. W filmie Hasa aktor występował u boku Beaty Tyszkiewicz, która wcielała się w Izabelę Łęcką, a w pozostałych rolach wystąpili Tadeusz Fijewski, Janina Romanówna, Józef Pieracki, Aleksander Fogiel, Wiesław Gołas, Halina Kwiatkowska, Kalina Jędrusik, Andrzej Łapicki, Jan Machulski, Anna Seniuk czy Bogumił Kobiela. 

Chociaż krytycy mieli raczej mieszane uczucia co do filmu Hasa, publiczność pokochała filmową "Lalkę" i obok serialu z lat 70. do dziś jest nierozerwalnie pozytywnie kojarzona z powieścią Bolesława Prusa. Film spodobał się również za granicą. Podczas Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Panamie "Lalka" zdobyła cztery nagrody festiwalowe, w tym Grand Prix.

Ten wątek w karierze Dmochowskiego jest o tyle ważny z dzisiejszej perspektywy, że 16 września 2026 na Netflix trafiła serialowa wersja "Lalki", w której Wokulskiego gra Tomasz Schuchardt, a już 30 września do kin trafi film na podstawie prozy Prusa z Marcinem Dorocińskim w tej samej roli. 

Mariusz Dmochowski - nie tylko aktor, ale i polityk

Mariusz Dmochowski był nie tylko aktorem, ale angażował się również w życie społeczne i polityczne. Pełnił między innymi funkcje członka Zarządu Głównego Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej oraz Komitetu Dzielnicowego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Warszawa-Śródmieście, a także został przewodniczącym Zarządu Głównego Związku Pracowników Kultury i Sztuki, a w latach 70. i 80. wybrano go posłem na Sejm PRL VI i VII kadencji, z ramienia PZPR. 

Nie oznacza to jednak, że Dmochowski był wierny PRL-owskiej ideologii. W latach 80. współpracował bowiem z opozycją. Jego dom letniskowy stał się nielegalną drukarnią, którą zlikwidowała Służba Bezpieczeństwa. Był też uczestnikiem Tygodnia Kultury Chrześcijańskiej. Ożenił się z aktorką Aleksandrą Dmochowską. Zmarł w wieku  61 lat 7 sierpnia 1992 roku. 

Źródło: Antyradio/Wikipedia.org

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!