Ten hitowy serial HBO został oparty na faktach. Inspiracją powieści była Polka

AKTUALIZACJA 08.04.2026 08.04.2026 17:17
AKTUALIZACJA 08.04.2026 08.04.2026 17:17

Co inspirowało Margaret Atwood do stworzenia "Opowieści podręcznej". Pisarka czerpała z historii świata, ale szczególnie wpłynęła na nią Polka, która brała udział w II wojnie światowej. 

Opowieść podręcznej - Elisabeth Moss - kadr z serialu
Fot. Max/materiały prasowe
  • Inspiracją dla "Opowieści i podręcznej" były prawdziwe wydarzenia z historii ludzkości.
  • Polka uczestnicząca w II wojny światowej była kluczową inspiracją dla autorki książkowego pierwowzoru.
  • "Opowieść podręcznej" to coś więcej niż fikcja - jest przestrogą przed autorytaryzmem.

"Opowieść podręcznej" to prawdziwa historia? Co inspirowało Margaret Atwood?

"Opowieść podręcznej" to jeden z najgłośniejszych i najbardziej poruszających seriali ostatnich lat. Produkcja Hulu, która w Polsce trafiła na HBO i platformę Max, stając się hitem, została oparta została na książce Margaret Atwood z 1985 roku i od samego początku wzbudzała ogromne emocje. Historia kobiet zmuszanych do rodzenia dzieci w teokratycznym reżimie Gilead wydaje się przerażającą dystopią, ale – co najtrudniejsze do przyjęcia – została ona oparta na faktach. A jedną z najważniejszych inspiracji dla autorki była pewna Polka.

Serial przedstawia brutalną wizję świata, w którym Stany Zjednoczone przestały istnieć, a ich miejsce zajęła fundamentalistyczna dyktatura religijna. Kobiety zostały pozbawione wszelkich praw, a te, które nadal mogą rodzić dzieci, zmuszane są do bycia podręcznymi – surogatkami dla elit Gileadu, które są regularnie gwałcone przez komendantów. Choć sama historia jest fikcyjna, Margaret Atwood wielokrotnie podkreślała, że wiele z okrutnych pomysłów opisanych w książce nie zostało przez nią wymyślonych – niektóre mają swoje źródła w historii ludzkości.

Atwood nie ukrywa, że wiele motywów z jej powieści ma realne historyczne korzenie – od praktyk stosowanych przez reżim Ceausescu w Rumunii, przez kontrolę urodzeń i przymusowe rozdzielanie rodzin w różnych miejscach świata i epokach, aż po opowieści z czasów Holocaustu. To tylko pokazuje jak ważna jest zarówno powieść jak i serial na jej podstawie. "Opowieść podręcznej" zbiera to, co już się wydarzyło i pokazuje, co może się stać, kiedy radykalny konserwatyzm weźmie górę nad przyzwoitością.

Jest to szczególnie ważne w obecnym świecie, który ciągnie do autorytaryzmu i liderów aspirujących na dyktatorów. Nie bez znaczenia jest fakt, że kiedy w Polsce jeszcze bardziej ograniczono prawa aborcyjne, protestujące kobiety często wykorzystywały stroje i motywy z "Opowieści podręcznej", przypominając, do czego prowadzą tego typu praktyki.

Quiz: Znasz hity Netflix? Większość nie zna odpowiedzi na 1. pytanie

1/15 Który z bohaterów "Domu z papieru" nosi pseudonim Berlin?

Polka była inspiracją do stworzenia "Opowieści podręcznej"

Wątek polski nie jest bez znaczenia, bo historia pewnej Polki, którą Atwood spotkała osobiście, miała dla pisarki szczególne znaczenie podczas powstawania "Opowieści podręcznej". Autorka uważała, że spotkanie było dla niej czymś namacalnym, osobistym i ludzkim w historii nieempatycznego zamordyzmu. To kolejny poziom tego, co Atwood wielokrotnie podkreślała - że tworząc Gilead, nie wymyślała nowych form przemocy – czerpała je z historii, która już się wydarzyła.

W wywiadzie dla Wysokich Obcasów z Sylwią Chutnik, pisarka skomentowała ten aspekt.

Każda pisarka czy pisarz na początku jest czytelnikiem. Nikt nie stanie się autorem bez uprzedniego czytania. (...) Jesteśmy tym, co przeczytaliśmy, w związku z tym, nigdy nie wiadomo skąd zaczerpniemy inspirację. To może być zdanie z gazety, fragment zasłyszanej historii. (...) Gdy piszemy, jesteśmy tylko my i kartka. Być może za naszymi plecami stoi ktoś w postaci muzy. Kiedy pytam o nią znajomych pisarzy, 75 procent z nich odpowiada, że mają kogoś takiego. To może być konkretna osoba, bardzo często babcia. (...) Nie tylko opowiadamy, ale przecież jesteśmy też słuchaczami. Na przykład "Opowieść podręcznej" oparta jest między innymi na historii spotkanej przeze mnie Polki, która uczestniczyła w ruchu oporu. Kiedyś powiedziała mi, abym modliła się o to, żeby nigdy nie stać się bohaterką. A to dlatego, że zwykle dzieje się to w czasie potwornych zdarzeń, jak na przykład wojna. (...) Opowieści o ucieczkach w czasie wojny, którymi raczyli mnie moi polscy sąsiedzi, są we mnie głęboko. Byłam dzieckiem, kiedy ich słuchałam.

Atwood wspomina, że Polka, której historia była inspiracją dla bohaterek "Opowieści podręcznej", była uczestniczką ruchu oporu w czasie II wojny światowej. Kobieta podzieliła się z pisarką bolesnymi doświadczeniami związanymi z okupacją, opresją i walką o przetrwanie. Jej słowa wstrząsnęły autorką i na trwałe zapisały się w jej pamięci. To właśnie one stały się jedną z emocjonalnych podstaw "Opowieści podręcznej".

Właśnie z tego powodu serial i książka robią tak ogromne wrażenie – nie są tylko ponurą fantazją - są przestrogą. Opierają się na doświadczeniach kobiet, które żyły w opresyjnych systemach tak jak wspomniana uczestniczka polskiego ruchu oporu. Dlatego "Opowieść podręcznej" odbierana jest jako ostrzeżenie przed powtarzaniem najciemniejszych rozdziałów ludzkiej historii. Twórcy serialu oraz Margaret Atwood nieprzypadkowo podkreślają, że dystopia może wydarzyć się naprawdę, bo już kiedyś się wydarzyła.

Obecnie fani serialu "Opowieść podręcznej" mają okazję śledzić dalsze losy bohaterek i bohaterów tej dramatycznej historii. Finałowy, szósty sezon hitu zadebiutował 8 kwietnia 2025 roku trzema pierwszymi odcinkami. Po niemal trzyletniej przerwie, spowodowanej między innymi strajkami scenarzystów i aktorów w 2023 roku, widzowie otrzymali początek długo oczekiwanego zakończenia historii June Osborne i jej walki z reżimem Gileadu. Sezon liczy 10 odcinków, emitowanych co tydzień. Ostatni trafi na Max 27 maja 2025 roku.

Elisabeth Moss - odtwórczyni głównej roli, nie tylko ponownie wcieliła się w postać June, ale także wyreżyserowała kilka odcinków finałowego sezonu. W pozostałych rolach wystąpili Yvonne Strahovski, Bradley Whitford, Max Minghella, Ann Dowd, O-T Fagbenle, Samira Wiley, Madeline Brewer, Amanda Brugel, Sam Jaeger, Ever Carradine, Josh Charles.

Źródło: Antyradio/Wysokieobcasy.pl

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!