` Ta książka to arcydzieło, ale dopiero kultowy oscarowy film przyniósł jej sławę - Antyradio

Ta książka to arcydzieło, ale dopiero kultowy oscarowy film przyniósł jej sławę

AKTUALIZACJA 15.11.2026 15.11.2026 06:47
AKTUALIZACJA 15.11.2026 15.11.2026 06:47

Film "Forrest Gump", kultowy klasyk z niezapomnianą rolą Toma Hanksa, powstał na podstawie książki Winstona Grooma z 1986 roku. Choć film różni się znacznie w tonie i fabule od książki, oba dzieła zdobyły uznanie wśród odbiorców. Kto początkowo miał zagrać tytułowego bohatera? 

Forrest Gump - kadr z filmu
Fot. Rights Managed / Mary Evans Picture Librar / Forum
Z tego artykułu dowiesz się:
  • Film "Forrest Gump" bazuje na książce Winstona Grooma z 1986 roku, która przedstawia losy tytułowego bohatera, ukazując jego niezwykłe przygody.
  • Mimo początkowo umiarkowanego sukcesu książki, ekranizacja z 1994 roku w reżyserii Roberta Zemeckisa przyniosła powieści znacznie większą popularność. 
  • W rolę Forresta Gumpa mógł wcielić się John Travolta, który odmówił, ponieważ wybrał "Pulp Fiction". 

Czy "Forrest Gump" powstał na podstawie książki? 

O filmie "Forrest Gump" słyszał chyba każdy. To kultowa wzruszająca produkcja z niezapomnianą rolą Toma Hanksa, którą doceniono Oscarami. Nie każdy jednak wie, że zanim powstał kinowy hit, była książka. 

Quiz: Kto wyreżyserował te kultowe filmy? Quiz dla mądrych Polaków

Paramount Pictures/materiały prasowe
1/15 Kto wyreżyserował "Ojca chrzestnego"?

Kilka lat przed premierą filmu "Forrest Gump", słabo rozgarnięty bohater zadebiutował jako postać literacka. Chociaż tytuł został doceniony przez czytelników, dopiero sukces filmu zapewnił powieści rozpoznawalność i o wiele większą poczytność. Oryginał znacznie różni się jednak od kinowej adaptacji. 

Jak powstał pomysł na książkę "Forrest Gump"? 

W 1986 roku Winston Groom wydał swoją kolejną powieść. Opowieść zatytułowana "Forrest Gump", opowiada o niezwykłych losach tytułowego bohatera - posiadającego niskie IQ mężczyzny, który patrzy na świat niezwykle prosto i naiwnie. Mimo to ma w sobie wrodzoną mądrość umykającą o wiele inteligentniejszym i wykształconym osobom w jego otoczeniu. 

Groom, który pasjonował się historią i nawet stworzył książkę o wojnie w Wietnamie pod tytułem "W lepszych czasach", zawarł swoją pasję również pisząc "Forresta Gumpa". W powieści nie tylko pojawiają się liczne odniesienia do historii USA z XX wieku, ale również widać to w imieniu protagonisty, którego rodzice nazwali na cześć oficera Konfederatów i Wielkiego Czarownika Ku Klux Klanu Nathana Bedforda Forresta. 

Pisarz tworząc swoją powieść zainspirował się odcinkiem programu "60 Minutes" opowiadającym o osobach z zespołem sawanta - ludziach z zaburzeniami rozwoju, którzy jednocześnie posiadają pewien rodzaj geniuszu oparty na wybitnej pamięci. Pamiętał też, że jego ojciec wspominał często o słabo radzącym sobie z czytaniem chłopcu z Alabamy. Łącząc swoją wiedzę historyczną, często ironiczne spostrzeżenia na temat stanu, w którym mieszkał i wykorzystując nietypowego bohatera łączącego cechy sawantów i dziecka z opowieści ojca, stworzył niezwykłą opowieść, którą ukończył w około dwa miesiące. 

Czym różni się filmowy "Forrest Gump" od książkowego? 

Akcja rozgrywa się a przestrzeni kuku dekad - od lat 40. do 80. XX wieku. Fabuła książki znacznie różni się od tego, co ukazano w filmie Roberta Zemeckisa. Ma o wiele bardziej cyniczny wydźwięk, mniej w niej wzruszającej historii o miłości, a więcej opowieści drogi, pokazującej jak tytułowy bohater próbuje odnaleźć swoje miejsce na świecie. Przeżywa o wiele więcej niesamowitych przygód, między innymi otrzymując pracę w NASA z powodu mózgu przypominającego superkomputer, co jednak prowadzi do rozbicia pojazdu kosmicznego i wylądowania w dżungli wśród plemienia kanibali. 

Forrest Gump - okładka książki
fot. Wikimedia Commons/domena publiczna / Forrest Gump - okładka książki

Groom położył też większy nacisk na bar z krewetkami, który był głównym celem Forresta, chcącego spełnić marzenie swojego poległego kompana z wojska - Bubby. Większą rolę pełnią też wierzący w Gumpa pozbawiony nóg porucznik Dan oraz pochodząca z programu kosmicznego samica orangutana Sue, która w ogóle nie pojawiła się w filmie. Również postać Jenny została wykorzystana przez pisarza zupełnie inaczej niż zostało to pokazane w filmie. 

"Forrest Gump" ostał doceniony przez krytykę, ale nie dostrzeżono potencjału powieści, wskazując, że Groom ma lepsze pozycje na koncie. Książka początkowo sprzedała się w 30 tysiącach kopii. I chociaż nie jest to zły wynik, tytuł prawdziwego bestsellera miał dopiero nadejść za kilka lat. Na kanwie popularności filmowego "Forresta Gumpa", tytuł osiągnął poziom sprzedaży przekraczający milion egzemplarzy. 

Jak powstawał film "Forrest Gump" i kto miał się wcielić w bohatera? 

To właśnie film z 1994 roku w reżyserii Roberta Zemeckisa sprawił, że "Forrest Gump" stał się fenomenem lat 90. Scenariusz napisany przez Erica Rotha jest silnie inspirowany książką Grooma, ale zmieniono bardzo wiele wątków fabularnych - jedne usunięto, inne dodano, zmodyfikowano też wiele morałów, które pojawiły się w powieści. Bardziej wygładzony i niewinny filmowy Gump grany przez Toma Hanksa, stał się z miejsca ulubieńcem widzów, tym bardziej, że w filmie nie zabrakło melodramatycznego wątku miłosnego, który w książce miał o wiele bardziej przyziemny charakter. 

Początkowo produkcja miała być bliższa oryginałowi, gdyż prawa do adaptacji wykupiono na początku lat 90. Autorem pierwszych wersji scenariusza był sam Groom, kiedy jednak studio Paramount Pictures dowiedziało się o sukcesie filmu "Rain Man", skupiającego się na postaci sawanta, pomysł odpuszczono i wrócono do niego po latach, z dużymi zmianami autorstwa Rotha.

Co ciekawe początkowo do roli Forresta Gumpa był brany pod uwagę John Travolta. Odrzucił jednak ofertę, by móc zagrać w "Pulp Fiction" Quentina Tarantino. Po latach żałował swojej decyzji. Kolejnymi kandydatami byli Bill Murray, Chevy Chase, Matthew Broderick i Sean Penn. W końcu propozycja trafiła do Toma Hanksa, który podjął decyzję, nie dokończywszy czytania scenariusza. Odrzucił wówczas rolę Andy'ego Dufresne'a w "Skazanych na Shawshank". W pozostałych rolach wystąpili Robin Wright, Gary Sinise, Mykelti Williamson i Sally Field. 

Ważnym aspektem "Forresta Gumpa" było wykorzystanie raczkujących technik CGI, do połączenia nagrań archiwalnych z materiałami, które powstały na potrzeby filmu. Dzięki temu powstały pamiętne sceny, w których grany przez Hanksa bohater spotyka się z postaciami historycznymi. Chociaż dziś tego typu technologia nie jest niczym zaskakującym, na początku lat 90. robiła ogromne wrażenie. 

Czy "Forrest Gump" stał się od razu hollywoodzkim hitem?

Film miał budżet na poziomie 55 milionów dolarów. Zarobił ponad 24 miliony w sam premierowy weekend. Był to rekord wytwórni Paramount, wcześniej należący do "Rodziny Addamsów". Tytuł okazał się tak dużym hitem, że wyprzedził w box office "Króla Lwa", chociaż warto wziąć pod uwagę, że był to już  czwarty tydzień seansów kultowej animacji Disneya. Finalnie "Forrest Gump" zarobił 678 milionów dolarów na całym świecie. 

Był nominowany do 7 Oscarów. Zdobył 6 statuetek w kategoriach Najlepszy film, Najlepszy aktor pierwszoplanowy, Najlepszy reżyser, Najlepszy scenariusz adaptowany, Najlepsze efekty specjalne i Najlepszy montaż. Do tego ma na kocie 3 Złote Globy dla najlepszego dramatu, najlepszego aktora dramatycznego i reżysera, a także nagrodę BAFTA za efekty specjalne. 

Czy "Forrest Gump" doczekał się kontynuacji? 

Winston Groom nie był zachwycony filmową wersją swojej książki. Sam w tytułowej roli widział raczej Johna Goodmana. Uważał również, że produkcja zbyt ugrzeczniła jego bohatera. Nie zmienia to jednak faktu, że dzięki adaptacji "Forrest Gump" stał się ikoną popkultury. W 1995 roku napisał kontynuację pod tytułem "Gump i spółka", opisując życie swojego bohatera w latach 80. Powieść zaczyna się słowami "Nigdy nie pozwól nikomu nakręcić filmu o historii twojego życia". Co ciekawe autor zmienił nieco charakter Gumpa, wzorując go na filmowej wersji postaci. 

Książkowym sequelem ponownie zainteresowali się filmowcy, jednak po zamachu z 11 września, określono scenariusz jako "nieaktualny". Scenariusz czekał na bardziej przychylny moment w historii, ale mimo kilku powrotów do pomysłu, według Hanksa rozmowy o drugiej części "Forresta Gumpa" nigdy nie były poważne. Sam aktor cieszył się, że nie miał zapisu w kontakcie obligującego go do wystąpienia w kontynuacji. Zdaniem Hanksa wymuszony ciąg dalszy byłyby cynicznym odcinaniem kuponów od sukcesu oryginału. 

Źródło: Antyradio/Wikipedia.org

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!