Ten oscarowy film powstał na podstawie bestsellera. Grało w nim wielu Polaków

AKTUALIZACJA 04.11.2026 04.11.2026 13:15
AKTUALIZACJA 04.11.2026 04.11.2026 13:15

"Lista Schindlera" Stevena Spielberga powstała na podstawie nagrodzonej Bookerem powieści. Film zdobył siedem Oscarów, a w obsadzie znalazło się wielu polskich aktorów. 

Lista Schindlera - kadr z filmu
Fot. Bridgeman Images – RDA / Forum
Z tego artykułu dowiesz się:
  • Film "Lista Schindlera" Stevena Spielberga z 1993 roku, oparty na książce Thomasa Keneally'ego "Schindler's Ark", zdobył siedem Oscarów i jest uznawany za jedno z najważniejszych dzieł poruszających temat Holokaustu.
  • Powieść Keneally'ego, nagrodzona prestiżowym Booker Prize, opowiada historię niemieckiego przedsiębiorcy Oskara Schindlera, który uratował około 1200 Żydów podczas II wojny światowej.
  • Steven Spielberg współpracował z wieloma polskimi aktorami, a także operatorem Januszem Kamińskim. 

Czy film "Lista Schindlera" powstał na podstawie książki? 

"Lista Schindlera" Stevena Spielberga to jeden z najważniejszych filmów poświęconych Holokaustowi. Produkcja z 1993 roku zdobyła siedem Oscarów, a na ekranie obok światowych gwiazd pojawiło się wielu polskich aktorów. Niewiele osób pamięta jednak, że zanim historia Oskara Schindlera trafiła do kin, została opisana w nagrodzonej powieści australijskiego pisarza Thomasa Keneally'ego.

Quiz: Najwybitniejsze oscarowe filmy. Mało który Polak zdobędzie 100% w tym quizie

Paramount Famous Lasky Corporation/materiały prasowe
1/15 Który tytuł jako pierwszy zdobył Oscara za najlepszy film?

Książka ukazała się w 1982 roku i zdobyła prestiżową Nagrodę Bookera. Jej historia jest równie niezwykła jak późniejsza droga na wielki ekran. Do napisania powieści przekonał autora człowiek, który sam przeżył Zagładę i przez lata próbował zainteresować filmowców opowieścią o niemieckim przedsiębiorcy ratującym żydowskich pracowników. 

O czym opowiada książka "Lista Schindlera"?

Powieść Thomasa Keneally'ego została pierwotnie opublikowana pod tytułem "Schindler's Ark", czyli dosłownie "Arka Schindlera". Została wydana 18 października 1982 roku. W Stanach Zjednoczonych wydano ją jako "Schindler's List" - "Lista Schindlera" i to właśnie ten tytuł przejęły kolejne wydawnictwa w innych krajach. Autor stworzył powieść biograficzną opartą na prawdziwej historii Oskara Schindlera - niemieckiego przedsiębiorcy i członka partii nazistowskiej, który podczas II wojny światowej uratował około 1200 Żydów, zatrudniając ich w swoich zakładach.

Pomysł na książkę pojawił się dzięki Poldekowi Pfefferbergowi - ocalałemu z Holokaustu, który należał do grona osób uratowanych przez Schindlera. Po wojnie wielokrotnie próbował zainteresować swoją historią scenarzystów i producentów filmowych. W październiku 1980 roku spotkał Keneally'ego w swoim sklepie z teczkami w Beverly Hills. Kiedy dowiedział się, że ma do czynienia z pisarzem, pokazał mu zgromadzone dokumenty dotyczące Schindlera, przechowywane w dwóch szafach na zapleczu.

Pfefferberg przekonał autora do napisania książki, a później został jego konsultantem merytorycznym. Towarzyszył mu również podczas podróży do Polski, w trakcie której odwiedzili Kraków i miejsca związane z historią Schindlera. Keneally zadedykował mu powieść, podkreślając, że to właśnie jego determinacja doprowadziła do powstania książki.

"Schindler's Ark" nie jest jednak dokumentem historycznym. Chociaż Keneally wykorzystał prawdziwe osoby i wydarzenia, tam, gdzie brakowało dokładnych informacji, uzupełnił opowieść fikcyjnymi dialogami i scenami. Książka zdobyła Bookera w 1982 roku oraz Los Angeles Times Book Prize w kategorii fikcji literackiej w 1983 roku.

Jak Steven Spielberg przeniósł historię Schindlera na ekran? 

Film "Lista Schindlera" powstał w 1993 roku. Wyreżyserował go Steven Spielberg, a scenariusz napisał Steven Zaillian. Początkowo Spielberg nie był pewien, czy jest gotowy na realizację tak trudnego tematu. Rozważał również przekazanie pomysłu innym reżyserom, wśród których znaleźli się Martin Scorsese i Roman Polański. Ostatecznie zdecydował się sam stanąć za kamerą.

Steven Spielberg i Liam Neeson - Lista Schindlera - plan filmu
fot. TopFoto / Topfoto / Forum / Steven Spielberg i Liam Neeson - Lista Schindlera - plan filmu

Akcja filmu rozgrywa się w okupowanym przez Niemców Krakowie. Oskar Schindler, grany przez Liama Neesona, przyjeżdża do miasta, licząc na zrobienie interesów. Przejmuje fabrykę produkującą naczynia emaliowane i zatrudnia żydowskich pracowników. Wspólnie ze swoim księgowym Itzhakiem Sternem, w którego wcielił się Ben Kingsley, stara się chronić ich przed deportacją i śmiercią. Jedną z najważniejszych postaci jest również komendant obozu w Płaszowie Amon Göth, którego zagrał Ralph Fiennes.

Spielberg zdecydował się nakręcić film w czerni i bieli, aby nadać mu charakter zbliżony do materiałów dokumentalnych z epoki. Wyjątkiem są kultowe już sceny z dziewczynką w czerwonym płaszczyku, której stój odznacza się na monochromatycznej palecie. Zdjęcia rozpoczęły się 1 marca 1993 roku w Krakowie, a główne prace trwały 72 dni. Za zdjęcia odpowiadał polski operator Janusz Kamiński.

Którzy polscy aktorzy wystąpili w "Liście Schindlera"?

W produkcji pojawiło się wielu polskich aktorów, których Spielberg zaangażował między innymi ze względu na ich wschodnioeuropejski wygląd. W obsadzie znaleźli się zarówno uznani artyści, jak i młodzi wykonawcy. Wśród nich znaleźli się:

  • Małgorzata Gebel – Victoria Klonowska,
  • Magdalena Komornicka – dziewczyna Amona Götha,
  • Anna Mucha – Danka Dresner,
  • Andrzej Seweryn – Julian Scherner,
  • Henryk Bista – Lowenstein,
  • Olaf Lubaszenko – strażnik w Oświęcimiu,
  • Dominika Bednarczyk – dziewczyna w getcie,
  • Maja Ostaszewska – wariatka,
  • Jerzy Nowak – inwestor,
  • Edward Linde-Lubaszenko – ksiądz w Brünnlitz,
  • Agnieszka Krukówna – dziewczyna Czurdy,
  • Tadeusz Huk – gestapowiec w Brünnlitz,
  • Maciej Kozłowski – strażnik SS w Zabłociu,
  • Katarzyna Śmiechowicz – Niemka,
  • Stanisław Brejdygant – strażnik w fabryce Schindlera,
  • Jan Jurewicz – oficer radziecki,
  • Beata Nowak – Rebecca Tannenbaum,
  • Ryszard Radwański – farmaceuta Tadeusz Pankiewicz,
  • Beata Rybotycka – piosenkarka w klubie,
  • Beata Paluch – Manci Rosner,
  • Paweł Deląg – Dolek Horowitz,
  • Ewa Kolasińska – szalona Żydówka,
  • Tomasz Dedek – gestapowiec,
  • Adam Siemion – Adam Levy,
  • Krzysztof Litwin – restaurator,
  • Wiesław Komasa – strażnik SS w Płaszowie,
  • Sławomir Holland – agent gestapo,
  • Piotr Warzecha – młody SS-mann,
  • Piotr Cyrwus – ukraiński strażnik.

Jak widać, w hollywoodzkim filmie obok słynnych gwiazd pojawiło się bardzo wielu polskich aktorów. W obsadzie pojawiają się oczywiście rodzime gwiazdy, ale w 1993 roku wiele z nazwisk należało do artystów, którzy dopiero zaczynali swoją karierę. 

Ile Oscarów zdobyła "Lista Schindlera"? 

Film miał premierę 30 listopada 1993 roku w Waszyngtonie, a 15 grudnia trafił do amerykańskich kin. Okazał się wielkim sukcesem artystycznym oraz komercyjnym. Przy budżecie wynoszącym 22 miliony dolarów zarobił na świecie ponad 322 miliony dolarów.

Podczas 66. ceremonii wręczenia Oscarów w 1994 roku produkcja zdobyła siedem statuetek Akademii Filmowej. Nagrodzono ją w następujących kategoriach:

  • Najlepszy film – Steven Spielberg,
  • Gerald R. Molen i Branko Lustig,
  • Najlepsza reżyseria – Steven Spielberg,
  • Najlepszy scenariusz adaptowany – Steven Zaillian,
  • Najlepsza muzyka oryginalna – John Williams,
  • Najlepszy montaż – Michael Kahn,
  • Najlepsze zdjęcia – Janusz Kamiński,
  • Najlepsza scenografia – Ewa Braun i Allan Starski. 

Film otrzymał również nominacje dla Liama Neesona w kategorii najlepszy aktor pierwszoplanowy oraz Ralpha Fiennesa za najlepszą rolę drugoplanową. Poza Oscarami produkcja zgarnęła również siedem nagród BAFTA i trzy Złote Globy. Tym samym "Lista Schindlera" pozostaje jednym z najważniejszych osiągnięć w karierze Spielberga. W zestawieniu 100 najlepszych amerykańskich filmów przygotowanym przez American Film Institute w 2007 roku tytuł zajął ósme miejsce.

Źródło: Antyradio/Wikipedia.org

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!