` To adaptacja książki „nieprzekładalnej” na film. Polak był jak prorok - Antyradio

To adaptacja książki „nieprzekładalnej” na film. Polak był jak prorok

AKTUALIZACJA 23.04.2026 23.04.2026 13:08
AKTUALIZACJA 23.04.2026 23.04.2026 13:08

Odkryj zapomnianą perełkę PRL-u - film "Widziadło", inspirowany wybitną powieścią "Pałuba". Ile adaptacja z Romanem Wilhelmim z w roli głównej ma wspólnego z papierowym oryginałem? 

Widziadło - kadr z filmu
Fot. Zespół Filmowy Perspektywa/materiały prasowe
Z tego artykułu dowiesz się:
  • Jakie dzieło literackie zainspirowało film "Widziadło".
  • Dlaczego "Widziadło" jest uważane za horror erotyczny.
  • Co jest tematem filmu "Widziadło".
  • Gdzie można obejrzeć film "Widziadło".

"Widziadło" - film z PRL-u na podstawie prekursorskiej powieści

Polskie kino z czasów PRL-u może pochwalić się wieloma niezwykłymi dziełami, które nie mają sobie równych. Niestety często produkcje będące prawdziwymi perełkami kinematografii, pozostają zapomniane. 

Quiz: Niezapomniane polskie filmy. Polaku, celem 15/15 [Quiz]

Zespół Autorów Filmowych Kadr/materiały prasowe
1/15 W filmie "Kanał" Andrzeja Wajdy bohaterowie próbują wydostać się z okupowanej Warszawy. W którym roku rozgrywa się akcja?

Tak właśnie jest w przypadku dramatu z elementami horroru z 1984 roku, zatytułowanego "Widziadło". W rolach głównych wystąpił jak zawsze genialny Roman Wilhelmi. Co powoduje, że ta produkcja jest tak niezwykła? 

"Widziadło" - horror erotyczny, będący adaptacją wybitnej polskiej książki 

Jak przypomina Film Polski, w 1903 roku Karol Irzykowski wydał powieść "Pałuba". Książka ta jest do tej pory uznawana za jedną z najbardziej innowacyjnych przedstawicielek polskiej beletrystyki. Autotematyczny, fabularyzowany esej krytyczno-literacki wyprzedził swoją epokę, przypominając swoją formą i treścią działa takich pisarzy, jak Tomasz Mann, James Joyce, Marcel Proust czy Andre Gide. Niestety, ta prorocza wręcz powieść nie została doceniona przez współczesnych sobie krytyków. Doceniono ją dopiero dekady później, chociaż wciąż przeciętny Polak nie ma pojęcia o jej istnieniu. 

Widziadło - kadr z filmu
fot. / Widziadło - kadr z filmu

Ze względu na swój kształt przekładanie "Pałuby" na język filmu może jawić się jako pomysł szaleńca. Z tego też powodu debiutujący w roli reżysera Marek Nowicki nie skupił się na wiernym oddaniu oryginału. Filmowiec wyciągnął z książki tylko niektóre wątki i to je postanowił ukazać widzom z pomocą obrazów. Z tego też powodu "Widziadło" należy traktować raczej jako film jedynie inspirowany powieścią Irzykowskiego. 

Co ciekawe, "Widziadło" w czasach premiery było określane mianem horroru erotycznego. Nawet oryginalny plakat produkcji przedstawia uśmiechniętą kobietę, pokazującą nagie piersi. Z obecnej perspektywy za mało jest w tym filmie elementów charakterystycznych zarówno dla filmów grozy, jak i tytułów dla dorosłych. Posiada pewne składowe obu gatunków, ale zdecydowanie należy postrzegać ten tytuł przez pryzmat dramatu psychologicznego. Na uwagę zasługuje jednak plastyczność wizualnej sfery filmu. 

"Widziadło" - o czym jest film, obsada i gdzie można go obejrzeć

Akcja "Wdziadła" dzieje się na początku XX wieku. Głównym bohaterem jest Piotr Strumieński, który wraz z żoną i dziećmi zamieszkuje mały dworek. Na pozór szczęśliwego mężczyznę nękają jednak myśli o zmarłej tragicznie pierwszej żonie. Kobieta nawiedza go we snach. Podczas jednego z nich duch wypowiada prorocze słowa - Strumieński nigdy nie zazna szczęścia z inną wybranką. Od tego momentu związek protagonisty zaczyna się sypać, a w dworku zaczynają dziać się dziwne rzeczy.  

W filmie "Widziadło" w rolach głównych wystąpili Roman Wilhelmi, Marzena Trybała oraz Dorota Kwiatkowska-Rae. W obsadzie znaleźli się również Mariusz Benoit, Hanna Mikuć, Anna Chodakowska, czy Olgierd Łukaszewicz. Niestety produkcja ni jest dostępna w żadnej usłudze VOD ani w bibliotekach platform streamingowych. Osoby, które chcą obejrzeć "Widziało", muszą polegać na ramówkach telewizyjnych. 

Źródło: Antyradio/filmpolski.ok/wikipedia,org/filmweb.pl

Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!