To on napisał książkę, na podstawie której powstał najlepszy polski film w dziejach
Obserwuj w Google
Poznaj losy Jerzego Andrzejewskiego - twórcę powieści, która zainspirowała Wajdę do stworzenia kultowego filmu. Przeczytaj o jego wpływie na polskie kino.
- Jakie dzieła stworzył Jerzy Andrzejewski podczas wojny.
- Dlaczego PRL-owskie władze krytykowały 'Popiół i diament'.
- Jak życie osobiste i orientacja wpłynęły na twórczość Andrzejewskiego.
- W jaki sposób Andrzejewski przyczynił się do kinematografii.
Jerzy Andrzejewski - bez niego nie powstałby wybitny polski film
Bez twórczości pisarza Jerzego Andrzejewskiego nie powstałby jeden z największych polskich filmów, który był również bardzo ważnym dziełem w dorobku Andrzeja Wajdy.
Quiz: Rozpoznasz książkę po cytacie? Tylko dla oczytanych
To właśnie Andrzejewski napisał "Popiół i diament" - książkę, która została przeniesiona w zmienionej formie na język filmu przez Wajdę i kształtowała nie tylko polską tożsamość, ale również legendę Zbigniewa Cybulskiego.
"Popiół i diament" - powieść Andrzejwskiego, która stała się słynnym filmem Andrzeja Wajdy
Jerzy Andrzejewski urodził się 19 sierpnia 1909 roku w Warszawie. W 1927 roku zaczął studia polonistyczne, ale po czterech latach porzucił naukę. Prawdopodobnie zadebiutował na łamach dziennika "ABC", publikując w nim opowiadanie "Wobec czyjegoś życia", przemianowane później na "Kłamstwa". W 1936 roku wydał powieść "Drogi nieuniknione", a popularność przyniosła mu książka, która ukazała się dwa lata później, zatytułowana "Ład serca".
Na początku swojej kariery Andrzejewskiego uważano go za przedstawiciela literatury nurtu chrześcijańskiego. Był też związany ze środowiskiem nacjonalistycznego pisma "Prosto z Mostu". Kiedy jednak pojawiły się w nim treści antyżydowskie, zerwał współpracę. Podczas wojny zaangażował się w podziemie kulturalne, ale też starał się ratować Żydów przed nazistami. Po wojnie zainspirowany doświadczeniami napisał opowiadania "Wielki Tydzień", "Apel" i "Przed sądem".
Te książki z czasów PRL są dziś warte fortunę. Prawdopodobnie masz je w domu
- 11 Zobacz zdjęcia
W 1948 roku powstała powieść "Popiół i diament" - najbardziej znane dzieło w dorobku Andrzejewskiego. Rok wcześniej ukazała się pierwotna wersja książki zatytułowana "Zaraz po wojnie". Pisarz zmieniał jednak dzieło kilkukrotnie w ciągu swojego życia. Finalnie, po tym jak władze PRL skrytykowały "Popiół i diament", Andrzejewski odciął się od powieści. Swego czasu był jednak brany pd uwagę jako kandydat do Literackiej Nagrody Nobla.
Nie zmienia to jednak faktu, że w 1958 roku premierę miał film Andrzeja Wajdy na podstawie dzieła Andrzejewskiego. Słynna produkcja ze Zbigniewem Cybulskim, Ewą Krzyżewską, Wacławem Zastrzeżyńskim i Bogumiłem Kobielą w rolach głównych stała się jednym z najwybitniejszych tytułów polskiej kinematografii. "Popiół i diament" Wajdy był doceniony nie tylko w kraju, ale i za granicą, między innymi przez Martina Scorsese.
W 1950 roku Andrzejewski razem z Czesławem Miłoszem napisał scenariusz do filmu "Miasto nieujarzmione", inspirowanego przeżyciami Władysława Szpilmana. Władze zmieniły jednak skrypt i z tego powodu Miłosz nakazał wykreślenie jego nazwiska. Był prezesem Związku Literatów Polskich, a także redaktorem naczelnym tygodnika "Przegląd Kulturalny". Współpracował też z pismami "Twórczość" i "Literatura". Tuż po wojnie pisarz sprzyjał socjalizmowi. W latach 1952–1957 był nawet posłem na Sejm. Jednak w 1957 roku wystąpił z Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.
Jerzy Andrzejewski - literacki przedstawiciel społeczności LGBTQ+ z PRL-u
W latach 60. zaangażował się w walkę z PRL-owskim ustrojem, a dekadę później był jednym ze współzałożycieli KOR-u. Z tego powodu był nie w smak ówczesnej władzy. Andrzejewski trafił na specjalną listę osób, na które cenzura musi szczególnie uważać. To również jeden z przedstawicieli społeczności LGBTQ+ i to w czasach, kiedy niehetronormatywność była nie tyle tematem tabu, co zjawiskiem szykanowanym przez społeczeństwo.
Andrzejewski był biseksualny, czego dowodzą nie tylko wątki w jego twórczości, ale również prywatna korespondencja i dzienniki. Był dwukrotnie żonaty - z Noną Barbarą Siekierzyńską i Marią Abgarowicz, z którą doczekał się dójki dzieci. Utrzymywał też kontakty seksualne z mężczyznami. W latach 60. związał się z tancerzem zespołu Mazowsze - Markiem Kellerem. W ostatnich latach życia pracował nad powieścią "Heliogabal", której nie zdołał ukończyć. Miała skupiać się na relacji homoseksualnej tytułowego cesarza rzymskiego ze swoim sługą. Jerzy Andrzejewski zmarł 19 kwietnia 1983 roku wieku 73 lat.
Źródło: Antyradio/Wikipedia
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!
