Mówi się, że ten hit z 1966 roku to jedna najpiękniejszych piosenek, jaka kiedykolwiek powstała
Obserwuj w Google
"Eleanor Rigby" to nie tylko przełomowy utwór The Beatles, ale także poruszająca opowieść o samotności, która mimo odejścia od konwencji pop zdobyła serca publiczności na całym świecie. Kto jest jej autorem? Czy tytułowa bohaterka istniała naprawdę?
- "Eleanor Rigby" Beatlesów to przełomowy utwór, który odszedł od konwencji popu.
- John Lennon przypisywał sobie autorstwo "Eleanor Rigby", chociaż utwór w większości stworzył Paul McCartney.
- Według McCartneya, inspiracją do stworzenia bohaterki utworu była samotna starsza kobieta, którą znał, choć po latach odkryto nagrobek z inskrypcją Eleanor Rigby.
Jakie tajemnice kryje utwór "Eleanor Rigby" The Beatles?
"Eleanor Rigby" to utwór The Beatles, pochodzący z wydanego w 1966 roku albumu "Revolver". Był to jeden z etapów przemiany zespołu. Z kapeli grającej głównie muzykę rockandrollową i popową Beatlesi przeistoczyli się w kwarter, który nie stroni od eksperymentów muzycznych i żmudnej pracy w studiu.
Quiz: Test z The Beatles. 70% tylko dla muzycznego znawcy
Kawałek wyraźnie zerwał z konwencjami muzyki popularnej, zarówno pod względem muzycznym, jak i lirycznym. Mimo to "Eleanor Rigby" dotarła na szczyty list przebojów w Australii, Belgii, Kanadzie i Nowej Zelandii. Fani The Beatles natomiast przez lata zastanawiali się, czy tytułowa bohaterka istniała naprawdę.
Kto jest autorem "Eleanor Rigby" The Beatles?
Choć oficjalnie autorstwo "Eleanor Rigby" przypisuje się duetowi Lennon-McCartney, w rzeczywistości muzycy spierali się później o to, kto był głównym twórcą tej piosenki. Wiele wskazuje, że jednak McCartney - między innymi słowa osób obecnych przy tworzeniu utworu, w tym producenta George'a Martina.
Melodia kawałka miała powstać, gdy McCartney eksperymentował przy pianinie. Szkocki muzyk Donovan wspominał po latach, że słyszał, jak McCartney grał wczesną wersję utworu na gitarze. Co ciekawe postać występująca w tekście nazywała się wówczas "Ola Na Tungee". Na tym etapie piosenka nosiła ślady wpływów muzyki indyjskiej, a tekst zawierał aluzje do zażywania narkotyków.
10 najlepszych rockowych albumów lat 70. Black Sabbath zbyt nisko
Skąd wzięła się Eleanor Rigby i ojciec McKenzie w piosence The Beatles?
To nie jedyna początkowa bohaterka "Eleanor Rigby", bo McCartney wymyślił wcześniej jeszcze inne imię i nazwisko - Daisy Hawkins. W 1966 roku McCartney opowiedział dziennikarzowi "Sunday Times" skąd wziął się pomysł na piosenkę. - Pierwsze takty po prostu przyszły mi do głowy. Wpadło mi też do głowy imię - "Daisy Hawkins zbiera ryż w kościele, w którym odbył się ślub". Nie wiem dlaczego... Nie przychodziło mi do głowy nic więcej, więc odłożyłem to na następny dzień. Potem pojawił się ojciec McCartney oraz fraza "all the lonely people". Pomyślałem jednak, że ludzie mogą uznać, iż chodzi o mojego tatę, siedzącego i robiącego na drutach skarpetki. A mój tata to pogodny facet. Więc zacząłem szukać dalej... w książce telefonicznej trafiłem na nazwisko McKenzie - wyjaśnił muzyk.
McCartney stwierdził, że pomysł na imię bohaterki mógł nasunąć mu się dzięki współpracy z aktorką Eleanor Bron, która wystąpiła u boku The Beatles w filmie "Help!" z 1965 roku. Natomiast nazwisko Rigby pochodzi od nazwy sklepu w Bristolu - Rigby & Evens Ltd. McCartney zauważył ten szyld, odwiedzając swoją ówczesną dziewczynę - aktorkę Jane Asher. - Po prostu spodobało mi się to nazwisko. Szukałem czegoś, co brzmiałoby naturalnie. Eleanor Rigby brzmiało naturalnie - wyjawił w wywiadzie z 1984 roku.
W artykule dla "The New Yorker" z października 2021 roku McCartney zdradził kolejną inspirację stojącą za utworem. Muzyk napisał, że impulsem do powstania "Eleanor Rigby" była mieszkająca samotnie starsza pani, którą znał i robił dla niej zakupy. Siedząc w jej kuchni, słuchał opowieści oraz audycji z jej odbiornika radiowego.
Jak powstała piosenka "Eleanor Rigby" The Beatles?
McCartney samodzielnie skomponował melodię i napisał pierwszą zwrotkę, po czym zaprezentował utwór pozostałym członkom The Beatles w domu Johna Lennona w Kenwood. Lennon, George Harrison, Ringo Starr oraz przyjaciel Lennona z dzieciństwa Pete Shotton, wysłuchali utworu i wnieśli własne pomysły. Harrison zaproponował frazę: "Ah, look at all the lonely people", Starr podsunął wers: "writing the words of a sermon that no one will hear" i zasugerował, żeby ojciec McCartney cerował swoje skarpetki, a Shotton wpadł na pomysł zmiany nazwiska duchownego, aby słuchacze nie mylili tej postaci z ojcem samego McCartneya.
McCartney nie mógł zdecydować, jak zakończyć utwór, więc Shotton zaproponował, by losy dwojga samotnych ludzi splotły się zbyt późno - w momencie, gdy ojciec McKenzie odprawia pogrzeb Eleanor Rigby. Choć Lennon początkowo odrzucił ten pomysł, McCartney ostatecznie go wykorzystał. Według wspomnień Lennona, ostateczny szlif tekst otrzymał już w studiu nagraniowym. Na tym etapie McCartney zasięgnął również opinii Neila Aspinalla i Mala Evansa - wieloletnich menedżerów tras koncertowych The Beatles.
"Eleanor Rigby" stanowi rzadki przykład sytuacji, w której Lennon przypisywał sobie znacznie większy udział w powstaniu kompozycji McCartneya, niż wynikałoby to ze wspomnień innych osób z otoczenia zespołu. Na początku lat 70. Lennon powiedział w jednym z wywiadów, że napisał około 70% tekstu, a w liście do "Melody Maker", że było to około 50%. Za to w 1980 roku twierdził już, że jest autorem niemal całego tekstu poza pierwszą zwrotką. Co ciekawe Shotton ocenił wkład Lennona jako "praktycznie zerowy". McCartney sprostował jego wypowiedzi, twierdząc że wkład Lennona w utwór o około 20%.
Sam tekst "Eleanor Rigby" to odejście od wcześniejszych piosenek McCartneya. Autor unika w nim zaimków w pierwszej i drugiej osobie oraz rezygnuje z typowej dla piosenek miłosnych tematyki. Narrator przyjmuje postawę zdystansowanego obserwatora. Według biografa The Beatles - Steve'a Turnera, to podejście mogło wynikać z inspiracji twórczością Raya Daviesa z zespołu The Kinks, a konkretnie piosenkami "A Well Respected Man" oraz "Dedicated Follower of Fashion".
Utwór to przede wszystkim poruszająca historia o samotności. Pisarz Howard Sounes porównał narrację utworu do twórczości. Samuela Becketta - Rigby umiera w samotności, na jej pogrzebie nie zjawiają się żadni żałobnicy, a ksiądz "zdaje się być pozbawiony zarówno wiernych, jak i własnej wiary". Natomiast muzykolog Walter Everett twierdzi, że sposób, w jaki McCartney opisuje Rigby i McKenzie'ego, wynosi ich osobistą samotność oraz zmarnowane życie do rangi zjawiska uniwersalnego - podobnie jak ma to miejsce w autobiograficznym utworze Lennona "Nowhere Man".
"Eleanor Rigby" to kawałek nietypowy dla Betlesów również pod względem muzyczny. Nie tylko dlatego, że nie posiada typowego dla muzyki pop akompaniamentu, ale z tego powodu, że żaden z członków zespołu nie grał w tym utworze na instrumentach. Podobnie jak w "Yesterday", w "Eleanor Rigby" wykorzystano zespół smyczkowy, wykonujący partyturę skomponowaną przez George’a Martina. co ciekawe, tworząc tę aranżację, Martin inspirował się twórczością Bernarda Herrmanna, a konkretnie jego muzyką do kultowego filmu "Psychoza".
Czy utwór "Eleanor Rigby" The Beatles został wielkim hitem?
Piosenka "Eleanor Rigby" uazła się 5 sierpnia 1966 roku jednocześnie na singlu z dwoma równorzędnymi stronami A wraz z "Yellow Submarine" oraz na albumie "Revolver", gdzie trafił na drugą pozycję tracklisty. W ten sposób Beatlesi zerwali ze swoją wcześniejszą praktyką niewydawania singli na albumach długogrających. Wszystko po o, by ograniczyć coverowanie swojej piosenki.
Singlowe wydanie utworu to dość ciekawe połączenie, bo "Eleanor Rigby" i "Yellow Submarine" mają zupełnie inny charakter. Nicholas Schaffner w swojej książce z 1977 roku "The Beatles Forever" zauważył, że obie strony płyty nie tylko niewiele miały ze sobą wspólnego, ale też "»Yellow Submarine« było najbardziej lekkomyślnym i ekstrawaganckim utworem, jaki kiedykolwiek nagrali The Beatles, podczas gdy »Eleanor Rigby« pozostaje najbardziej przejmująco tragiczną piosenką, z jaką zmierzył się zespół".
W Stanach Zjednoczonych wydanie płyty zbiegło się w czasie z ostatnią trasą koncertową zespołu oraz publicznym oburzeniem wywołanym wypowiedzią Lennona, który stwierdził, że The Beatles stali się popularniejsi od Jezusa. Zwłaszcza na południu USA niektóre stacje radiowe przestały emitować muzykę grupy, a także organizowały publiczne palenia płyt i gadżetów związanych z zespołem. W związku z tym wytwórnia Capitol Records, obawiając się kontrowersji wokół religijnych odniesień w "Eleanor Rigby", jako główny utwór singla promowała "Yellow Submarine".
Singiel przez cztery tygodnie zajmował pierwsze miejsce na liście przebojów Record Retailer, stając się jedenastym numerem jeden zespołu w tym notowaniu. Przez trzy tygodnie utrzymał się również na szczycie listy Melody Maker oraz zajął pierwsze miejsce w Australii. Chociaż "Yellow Submarine" był utworem który cieszył się większą popularnością, "Eleanor Rigby" zdobyła szczyty list przebojów w kilku innych krajach na świecie. W miarę wygasania radiowych bojkotów w Stanach Zjednoczonych, pod koniec sierpnia kawałek trafił na listę Billboard Hot 100, na której przez dwa tygodnie utrzymywał się na 11. pozycji (dla porównania utwór "Yellow Submarine" dotarł do miejsca 2.).
Recenzent płytowy magazynu "KRLA Beat", ubolewając nad tym, że uwaga Amerykanów skupia się zbyt mocno na wizerunku zespołu i działaniach niezwiązanych z muzyką, przewidział, że "Eleanor Rigby" stanie się "współczesnym klasykiem" i dodał, że poza znakomitą aranżacją partii smyczkowych, "zapadająca w pamięć melodia jest jedną z najpiękniejszych we współczesnej muzyce pop".
Magazyn "NME" wybrał "Eleanor Rigby" singlem roku, a "Melody Maker" umieścił ten utwór w gronie pięciu singli wartych zapamiętania z 1966 roku. Podczas 9. ceremonii rozdania nagród Grammy "Eleanor Rigby" otrzymała nominacje w trzech kategoriach. McCartney zdobył nagrodę za najlepsze współczesne wykonanie wokalne (w kategorii rock and roll). Utwór "Eleanor Rigby" pojawia się w animowanym filmie "Yellow Submarine" – w scenie, w której łódź podwodna zespołu przepływa nad opustoszałymi ulicami Liverpoolu.
Czy Eleanor Rigby z piosenki Beatlesów istniała naprawdę?
Mimo wyjaśnień McCartneya dotyczących powstania głównej bohaterki piosenki, w latach 80. na cmentarzu przy kościele parafialnym św. Piotra w Woolton w Liverpoolu odnaleziono nagrobek z wyrytym nazwiskiem "Eleanor Rigby". Okazało się, że kobieta o tym imieniu i nazwisku żyła w rodzinnym mieście Beatlesów. Rigby zmarła w 1939 roku w wieku 44 lat. Co jeszcze bardziej interesujące niedaleko jej miejsc pochówku znajdował się również nagrobek z nazwiskiem McKenzie.
Lennon uczęszczał w dzieciństwie na szkółkę niedzielną w tym samym kościele, na którego terenie znaleziono nagrobki. Tam też, podczas festynu w lipcu 1957 roku, po raz pierwszy Lennon spotkał McCartneya. McCartney przyznał, że choć często przechodził przez cmentarz, nie przypominał sobie, by kiedykolwiek widział grób Rigby. Zbieg okoliczności przypisał działaniu własnej podświadomości, odrzucając przy tym twierdzenia osób, które ze względu na swoje nazwisko uważały, że to właśnie one były pierwowzorem postaci ojca McKenzie'ego.
W 1990 roku McCartney odpowiedział na prośbę organizacji Sunbeams Music Trust, przekazując jej dokument historyczny zawierający wykaz płac w szpitalu miejskim w Liverpoolu. Wśród wymienionych pracowników figurowała Eleanor Rigby, która pracowała tam jako pomoc kuchenna. Dokument, pochodzący z 1911 roku wzbudził zainteresowanie kolekcjonerów, ponieważ zdawał się rzucać nowe światło na inspiracje stojące za utworem The Beatles. W listopadzie 2008 roku został sprzedany na aukcji za 115 tysięcy funtów.
- Eleanor Rigby to całkowicie fikcyjna postać, którą wymyśliłem… Jeśli ktoś chce wydać pieniądze na dokument mający dowieść, że fikcyjna postać istnieje, to nie mam z tym żadnego problemu - skomentował wówczas sprawę. Mimo to, grób Rigby w Woolton stał się dla fanów The Beatles stałym punktem podczas wycieczek po Liverpoolu. Zdigitalizowany wizerunek nagrobka znalazł się w teledysku do utworu "Free as a Bird" - piosenki nagranej przez zespół The Beatles w 1995 roku. Nieustające zainteresowanie ewentualnym związkiem między prawdziwą Eleanor Rigby a utworem z 1966 roku doprowadziło do tego, że w 2017 roku na aukcję wystawiono dokumenty dotyczące grobu, a także należącą niegdyś do Rigby Biblię.
Źródło: Antyradio/Wikipedia.org
Dziękujemy za przeczytanie artykułu do końca! Po więcej informacji zachęcamy do odwiedzenia naszego Facebooka, Twittera, TikToka i Instagrama. Żeby posłuchać, co teraz gramy, kliknij w poniższy baner!
